Thương mại và FDI tiếp tục cố vị thế của Việt Nam trong kết nối kinh tế toàn cầu

Theo Báo cáo Kết nối Toàn cầu DHL 2026 (DHL Global Connectedness Report 2026) do DHL Express phối hợp với Trường Kinh doanh Stern (thuộc Đại học New York) công bố ngày 10/3, thương mại và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn duy trì là những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và tăng cường mức độ kết nối của Việt Nam với nền kinh tế toàn cầu.

 THƯƠNG MẠI HÀNG HÓA ĐỨNG THỨ 4 THẾ GIỚI TRONG GIAI ĐOẠN 2026 - 2030

Báo cáo cho thấy mức độ kết nối toàn cầu của Việt Nam đang ngày càng được cải thiện rõ rệt với Chỉ số Kết nối Toàn cầu (Global Connectedness Index) hiện đang xếp thứ 36 trong tổng số 180 nền kinh tế trên toàn thế giới, dựa trên dữ liệu theo dõi các dòng chảy quốc tế ở bốn trụ cột gồm thương mại, vốn, thông tin và con người.

Trong đó, thương mại là trụ cột mà Việt Nam thể hiện mức độ kết nối mạnh mẽ nhất, khi đứng thứ 9 toàn cầu; tiếp theo là trụ cột vốn với vị trí thứ 46; trong khi trụ cột con người xếp thứ 102.

Không chỉ có mức độ kết nối cao về thương mại, phạm vi xuất khẩu của Việt Nam cũng đạt kết quả rất ấn tượng. Báo cáo cho biết Việt Nam đứng thứ 5 thế giới về độ rộng của mạng lưới xuất khẩu hàng hóa, cho thấy hàng hóa Việt Nam đã hiện diện tại nhiều thị trường trên toàn cầu và có sự kết nối chặt chẽ với mạng lưới nhập khẩu quốc tế. 

Cùng với đó, vai trò của thương mại trong nền kinh tế Việt Nam cũng ngày càng nổi bật. Việt Nam hiện đứng thứ 6 thế giới về xuất khẩu hàng hóa tính theo tỷ lệ so với GDP và thứ 8 về nhập khẩu hàng hóa, cho thấy mức độ phụ thuộc và gắn kết của nền kinh tế với thương mại quốc tế cao hơn so với phần lớn các quốc gia khác.

Nhìn về triển vọng dài hạn, báo cáo dự báo Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng thương mại mạnh mẽ.

Xét về quy mô, trong giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam được dự báo đạt mức tăng trưởng tuyệt đối lớn thứ 4 thế giới về thương mại hàng hóa, chỉ sau Trung Quốc, Ấn Độ và Hoa Kỳ. Về tốc độ, Việt Nam cũng được dự báo sẽ đạt tốc độ tăng trưởng khối lượng giao dịch thương mại đứng thứ 24 thế giới với tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 6% trong giai đoạn này.

Theo ông John Pearson, Giám đốc điều hành DHL Express, Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc trong việc tăng cường kết nối với nền kinh tế toàn cầu trong những thập kỷ gần đây, đặc biệt là về quy mô và phạm vi địa lý của các dòng chảy thương mại hàng hóa.

Cụ thể, Việt Nam hiện sở hữu nhiều lợi thế quan trọng để tiếp tục mở rộng vai trò trong mạng lưới thương mại toàn cầu. Đồng thời, hệ thống hạ tầng logistics của Việt Nam đã và đang được phát triển mạnh mẽ với hạ tầng cảng biển, sân bay, cao tốc. Từ đó, góp phần nâng cao năng lực kết nối thương mại và hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu của quốc gia.

“Việt Nam chính là một ví dụ điển hình cho thấy sự kết nối toàn cầu có thể đóng góp như thế nào vào sự phát triển kinh tế của một quốc gia”, ông Pearson nhấn mạnh.

Bên cạnh thương mại, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng là một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Báo cáo cho thấy Việt Nam hiện xếp thứ 27 thế giới về thu hút dòng vốn FDI, và xếp thứ 60 về các thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A) và thứ 66 về tổng số lượng vốn FDI hiện có.

Dòng vốn đầu tư từ các tập đoàn đa quốc gia không chỉ mang đến nguồn lực tài chính mà còn góp phần chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm quản trị và hiểu biết thị trường, qua đó nâng cao năng lực sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

LỢI THẾ DUY TRÌ ĐÀ TĂNG TRƯỞNG

Ông Pearson cho rằng thương mại toàn cầu thời gian gần đây đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh nhất kể từ năm 2017, và các dự báo cho thấy xu hướng tích cực này nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong những năm tới.

Theo ông, thương mại toàn cầu có thể được ví như một dòng chảy luôn tìm ra con đường để tiếp tục vận động. Khi một tuyến thương mại thay đổi hoặc gặp trở ngại, những tuyến mới sẽ dần hình thành để thay thế và duy trì sự lưu thông của dòng chảy thương mại quốc tế.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang nổi lên như một nền kinh tế có mức độ hội nhập sâu rộng. Hiện nay, Việt Nam đã xây dựng một trong những mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng và toàn diện nhất thế giới, tạo nền tảng quan trọng cho việc mở rộng thị trường và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế.

Bên cạnh tư cách thành viên của ASEAN, Việt Nam còn tham gia nhiều hiệp định thương mại quy mô lớn như Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP),…. Những khuôn khổ hợp tác này được kỳ vọng sẽ tiếp tục giúp Việt Nam tăng cường kết nối với chuỗi thương mại toàn cầu và mở rộng cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước.

“Các quốc gia và doanh nghiệp đang tích cực mở rộng quan hệ thương mại và tìm kiếm các đối tác mới trên toàn cầu. Và trong bức tranh đó, Việt Nam rõ ràng đang nổi lên như một trong những thị trường năng động và giàu tiềm năng nhất”, ông Pearson nhấn mạnh.

Không chỉ thương mại, dòng vốn FDI cũng được đánh giá sẽ tiếp tục duy trì xu hướng tích cực.

Theo ông Bernardo Bautista, Giám đốc điều hành DHL Express Việt Nam, Việt Nam đang nổi lên như một thị trường đặc biệt hấp dẫn nhờ quy mô dân số khoảng 100 triệu người cùng với nền tảng kinh tế số đang tăng trưởng nhanh chóng. Từ đó tạo ra một thị trường tiêu dùng năng động, đồng thời mở ra nhiều cơ hội cho các nhà đầu tư quốc tế trong các lĩnh vực công nghệ và dịch vụ.

Ngoài ra, Việt Nam cũng đang từng bước phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, chuyển dịch dần từ các khâu lắp ráp và kiểm thử sang những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn như thiết kế. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp trong nước và sự mở rộng nhanh chóng của các lĩnh vực như trung tâm dữ liệu và hạ tầng số, những yếu tố này đang góp phần củng cố sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các nhà đầu tư quốc tế, qua đó tiếp tục thúc đẩy dòng vốn FDI vào nền kinh tế.