Tiếp tục phát huy vai trò "bản hiến pháp trên biển và đại dương" của UNCLOS 1982

Ngày 17/3, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao phối hợp với các Đại sứ quán Canada, Australia, New Zealand và Liên minh châu Âu (EU) tổ chức hội thảo lần thứ 6 của diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) về vận dụng Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982 và các văn kiện pháp lý quốc tế khác trong ứng phó với các thách thức đang nổi lên trên biển.

Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với sự tham dự của các đại sứ, trưởng các cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam, đại biểu đến từ 27 quốc gia thành viên ARF, đại diện các tổ chức quốc tế cũng như các viện nghiên cứu, bộ, ngành của Việt Nam cùng chuyên gia trong và ngoài nước về lĩnh vực luật biển.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn nhấn mạnh vai trò thiết yếu của biển cả đối với sự sống của con người, cũng như tầm quan trọng của biển và đại dương trong phát triển bền vững, đóng góp vào an ninh và thịnh vượng của mỗi quốc gia và toàn thế giới.

Trong bối cảnh thế giới và khu vực đang đối mặt với phi truyền thống và chưa có có, Thứ trưởng nhấn mạnh vai trò của UNCLOS 1982 là "bản hiến pháp trên biển và đại dương".

"UNCLOS 1982 là khuôn khổ pháp lý toàn diện, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển và đại dương. Bộ luật này cũng bảo đảm tính linh hoạt và khả năng thích ứng để ứng phó với các vấn đề cấp thiết nảy sinh trên biển và đại dương", Thứ trưởng Lê Anh Tuấn khẳng định.

Theo Thứ trưởng, UNCLOS ngày nay đã trở thành một trong những văn kiện pháp lý quan trọng hàng đầu trên thế giới, là nền tảng để các quốc gia thúc đẩy hợp tác bảo tồn môi trường biển, đa dạng sinh học và hệ sinh thái biển. Do đó, thông qua tuân thủ và thực thi đầy đủ UNCLOS, quan hệ hợp tác giữa các quốc gia sẽ được tiến hành toàn diện và hiệu quả.

Chia sẻ quan điểm với Việt Nam, ông Shawn Steil, Đại sứ Canada tại Việt Nam, đánh giá cao tầm quan trọng của UNCLOS cũng như vai trò thiết yếu của ARF trong việc thúc đẩy luật pháp quốc tế. 

Cũng phát biểu chào mừng tại hội thảo, Đại sứ New Zealand tại ASEAN Joanna Jane Anderson cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của biển và đại dương đối với các quốc gia, đồng thời đề cao UNCLOS như một công cụ để duy trì an ninh và sự ổn định trong các hoạt động trên biển. 

Bà cho biết New Zealand sẵn sàng hợp tác với các quốc gia để củng cố tính phổ quát và nhất quán của UNCLOS.

Trong khi đó, ông Julien Guerrier, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn EU tại Việt Nam, cũng khẳng định vai trò nền tảng của UNCLOS trong quản trị đại dương và hỗ trợ các cơ chế trong khu vực. Ông cho biết EU cam kết tăng cường hợp tác với các đối tác và sẵn sàng chia sẻ thực tiễn điển hình, thông tin cũng như các sáng kiến và cùng chung tay củng cố các quy định pháp lý quốc tế nhằm bảo vệ những cơ sở hạ tầng thiết yếu này.

Đại biện Australia tại Việt Nam Renee Deschamps đánh giá cao vai trò của UNCLOS và khẳng định Australia sẵn sàng hợp tác với các nước để đối phó với các thách thức hiện nay và duy trì sự ổn định, hoà bình và thịnh vượng trên cơ sở UNCLOS.

Trong khuôn khổ 4 phiên thảo luận tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận các văn kiện pháp lý liên quan tới UNCLOS, thách thức truyền thống và mới nổi lên trong quá trình thực thi UNCLOS, hợp tác quốc tế và sử dụng bền vững và bảo tồn đại dương từ các góc độ khác nhau.

Các diễn giả cũng đề cập tới tiềm năng mở rộng hợp tác tại Hội nghị Đại dương của Liên hợp quốc lần thứ 3 sắp tới, và vai trò của quốc gia ven biển trong việc bảo vệ môi trường biển cũng như thiết lập cơ chế hợp tác bảo tồn biển. Bên cạnh đó, các đại biểu tham dự hội thảo cũng chia sẻ thực tiễn của ASEAN trong việc bảo tồn biển, Chương trình hành động của EU về bảo vệ cáp ngầm dưới biển.