Mỹ và Trung Quốc ngày 11/8 gia hạn thỏa thuận “đình chiến” thương mại thêm 90 ngày, tạm thời tránh được việc áp trở lại mức thuế quan 3 con số lên hàng hóa của nhau...

Động thái này được coi là có ý nghĩa lớn, bởi diễn ra vào đúng thời điểm các nhà bán lẻ Mỹ chuẩn bị hàng hóa cho mùa mua sắm cuối năm.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông dã ký một sắc lệnh điều hành hoãn việc áp thuế quan cao hơn đối với hàng hóa Trung Quốc cho tới 0h01 ngày 10/11/2025. Tất cả các nội dung khác của thỏa thuận hòa hoãn thuế quan Mỹ - Trung được giữ nguyên.

Trước đó cùng ngày, Bộ Thương mại Trung Quốc có động thái tương tự, cho biết sẽ áp dụng và duy trì tất cả các biện pháp cần thiết để trì hoãn hoặc loại bỏ thuế quan.

Hôm 11/8, ông Trump kêu gọi Trung Quốc tăng gấp 4 lần nhập khẩu đậu tương Mỹ, nhưng sắc lệnh mà ông mới ký không đề xuất đến việc đề nghị Trung Quốc mua thêm hàng hóa gì của Mỹ.

“Mỹ sẽ tiếp tục các cuộc thảo luận với Trung Quốc để giải quyết tình trạng mất cân đối thương mại trong mối quan hệ kinh tế giữa hai nước, cũng như các mối lo về an ninh quốc gia và an ninh kinh tế”, sắc lệnh có đoạn viết. “Thông qua các cuộc thảo luận này, Trung Quốc tiếp tục có những bước đi quan trọng tiến tới khắc phục các hành vi thương mại không có đi có lại và giải quyết các mối lo ngại của Mỹ liên quan tới an ninh quốc gia và an ninh kinh tế”.

90 ngày “đình chiến” đầu tiên giữa Mỹ và Trung Quốc dự kiến hết hạn vào 0h01 ngày 12/8 theo giờ Mỹ. Việc gia hạn hòa hoãn đến đầu tháng 11 giúp mang lại thời gian để các nhà nhập khẩu Mỹ đẩy mạnh việc nhập hàng cho mùa mua sắm cuối năm ở mức thuế quan thấp hơn, với các mặt hàng từ điện tử, may mặc, cho tới đồ chơi trẻ em.

Nếu thỏa thuận “đình chiến” thương mại Mỹ - Trung không được gia hạn, thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc sẽ tăng lên mức 145% từ ngày 12/8 và Trung Quốc sẽ áp thuế 125% lên hàng hóa Mỹ. Những mức thuế này có thể được coi như lệnh cấm vận thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Nhờ hòa hoãn tiếp tục, Mỹ duy trì mức thuế 30% đối với hàng Trung Quốc và Trung Quốc áp thuế 10% lên hàng Mỹ.

Trong một cuộc trao đổi với hãng tin CNBC vào tuần trước, ông Trump cho biết Mỹ và Trung Quốc đang tiến rất gần tới một thỏa thuận thương mại và ông sẽ có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trước cuối năm nay nếu hai bên đạt thỏa thuận.

“Đây là tin tốt. Cùng với những bước xuống thang căng thẳng của cả Mỹ và Trung Quốc trong những tuần gần đây, việc gia hạn hòa hoãn cho thấy hai bên đang tìm cách mở đường cho một cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập trong mùa thu này”, Phó chủ tịch Wendy Cutler của tổ chức nghiên cứu Asia Society Policy Institute nhận xét với hãng tin Reuters.

Washington và Bắc Kinh đạt thỏa thuận hòa hoãn thuế quan vào tháng 5, sau vòng đàm phán ở Geneva, Thụy Sỹ. Giới chức hai bên đã có cuộc gặp lần thứ hai ở Stockholm, Thụy Điển vào cuối tháng 7 vừa qua và đạt nhất trí sẽ gia hạn thỏa thuận này, nhưng chờ sự nhất trí của ông Trump.

Ông Ryan Majerus - một cựu quan chức thương mại Mỹ, hiện làm việc trong công ty luật King & Spalding - nhận định việc hòa hoãn thêm 3 tháng sẽ giúp hai bên có thêm thời gian để xử lý những mối lo ngại kéo dài về thương mại của nhau. “Chắc chắn thỏa thuận sẽ giúp giảm bớt lo ngại với cả hai bên trong lúc đàm phán tiép diễn. Mỹ và Trung Quốc có thể đạt được một thỏa thuận khung vào mùa thu”, ông Majerus nhận xét.

Mấy tháng đầu năm nay, nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc vào Mỹ tăng mạnh vì các doanh nghiệp muốn tránh bị áp thuế quan cao hơn đối với những lô hàng mà họ có thể đẩy nhanh. Tuy nhiên, trong tháng 6, nhập khẩu từ Trung Quốc vào Mỹ đã giảm mạnh.

Theo số liệu của Bộ Thương mại Mỹ công bố vào tuần trước, thâm hụt thương mại Mỹ - Trung giảm gần 1/3 trong tháng 6, còn 9,5 tỷ USD, mức thấp nhất kể từ tháng 2/2004. Trong 5 tháng giảm liên tiếp, thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc giảm đi 22,2 tỷ USD, tương đương mức giảm 70% so với cùng kỳ năm ngoái.