TP. Hồ Chí Minh tăng tốc đào tạo nhân lực quản lý, khai thác, vận hành metro

Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh vừa chính thức ban hành đề án nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh các dự án metro đang được đẩy nhanh tiến độ.

Dữ liệu từ đề án cho thấy nhu cầu nhân sự sẽ tăng trưởng nhanh chóng tương ứng với tiến độ hoàn thành các tuyến đường sắt. Cụ thể, vào năm 2025, hệ thống metro cần khoảng 720 nhân sự vận hành và khai thác.

Con số này sẽ tăng lên 11.840 người vào năm 2035 khi 7 tuyến metro đi vào hoạt động. Đến năm 2045, khi mạng lưới mở rộng lên 10 tuyến, thành phố cần khoảng 17.730 nhân sự chuyên trách vận hành.

Bên cạnh lực lượng vận hành trực tiếp, nhu cầu về đội ngũ kỹ sư và công nhân trong các lĩnh vực thiết kế, xây dựng, bảo trì cũng rất lớn. Nhóm nhân sự phục vụ thi công và lắp đặt hệ thống metro ước tính cần hơn 21.000 người vào năm 2035 và duy trì trên 20.000 người vào năm 2045.

Ủy ban nhân dân TP.Hồ Chí Minh cho biết đội ngũ hiện tại chưa được đào tạo bài bản về kỹ thuật – công nghệ metro, kiến thức còn thiên về tổng hợp, thiếu kỹ năng chuyên sâu, phụ thuộc nhiều vào chuyên gia nước ngoài và chưa có hệ thống chứng chỉ đáp ứng thực tiễn.

Do đó, để nâng cao hiệu quả đầu tư và quản lý vận hành, điều kiện tiên quyết là phát triển nguồn nhân lực thông qua đào tạo chuyên sâu, sát nhu cầu thực tế.

Thành phố sẽ xây dựng chiến lược đào tạo dài hạn, kết hợp chương trình trong nước và quốc tế, cập nhật công nghệ mới để từng bước làm chủ lĩnh vực đường sắt đô thị. Mục tiêu hướng đến là bảo đảm hệ thống metro vận hành an toàn, hiệu quả và bền vững, góp phần giảm ùn tắc, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống.

Theo Ủy ban nhân dân TP.Hồ Chí Minh, chương trình đào tạo sẽ triển khai theo hướng dài hạn, dành cho cán bộ có nhu cầu nâng cao chuyên môn hoặc thuộc diện quy hoạch; tập trung trang bị kiến thức chuyên ngành cốt lõi. Chương trình thực hiện ở các trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ hoặc tương đương, phù hợp hệ thống giáo dục quốc dân.

Các nhóm chuyên ngành bao gồm: kỹ thuật hạ tầng – công trình metro; tín hiệu – điều khiển – tự động hóa; điện khí hóa; phương tiện – cơ khí; vật liệu – kỹ thuật đường sắt; vận hành – dịch vụ; bảo trì – sửa chữa; công nghệ thông tin – dữ liệu vận hành; quản lý dự án – kinh tế vận tải; quy hoạch và phát triển TOD; môi trường, an toàn và phòng chống rủi ro.

Cụ thể, thành phố đặt mục tiêu đến 2030 sẽ đào tạo chuyên sâu ít nhất 50% trong 60 cán bộ quản lý đường sắt đô thị, có 5-10 thạc sĩ. Đến năm 2035, 80% được đào tạo, gồm 30% thạc sĩ và 10% tiến sĩ. Giai đoạn 2035-2045, lực lượng này được chuẩn hóa 100%, với hơn 50% thạc sĩ và 10-20% tiến sĩ.

Đối với nhân sự quản lý dự án metro, thành phố sẽ đào tạo 160 nhân sự năm 2025, tăng lên 310 người năm 2035 và 400 người năm 2045. Lãnh đạo thành phố và các sở, ngành liên quan được bồi dưỡng hằng năm. Mỗi năm, tối thiểu 50% cán bộ metro được cử ra nước ngoài học tập, cập nhật công nghệ và kinh nghiệm vận hành.

Hiện, TP. Hồ Chí Minh mới đưa vào khai thác tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) và chuẩn bị khởi công Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương). Nhu cầu nhân lực lớn khiến thành phố vẫn phụ thuộc chuyên gia nước ngoài, do đó việc đào tạo bài bản được xem là điều kiện cần để làm chủ hệ thống metro trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ những năm tới.

Theo đề án, Sở Xây dựng được giao chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu nhân lực chuyên ngành, cập nhật định kỳ và triển khai kế hoạch đào tạo. Sở Nội vụ tổng hợp nhu cầu, hoàn thiện kế hoạch hằng năm trình Ủy ban nhân dân TP.Hồ Chí Minh; Sở Tài chính thẩm định và tham mưu phân bổ kinh phí.

Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh phối hợp các trường chuyên ngành xây dựng, hoàn thiện hệ thống chương trình đào tạo chính quy các cấp, phù hợp tiến độ và yêu cầu của đề án.