TP. Hồ Chí Minh - Vương quốc Anh ký kết thỏa thuận hợp tác về chuyển đổi số y tế

Ngày 27/1, tại TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Hội thảo “Chuyển đổi số y tế giữa Vương quốc Anh và Việt Nam”, với sự tham dự của đại diện Chính phủ Anh và Bộ Y tế Việt Nam. Sự kiện khẳng định cam kết chung của hai quốc gia trong việc tăng cường hợp tác song phương, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực hệ thống y tế trong bối cảnh chuyển đổi số.

Sự kiện do Chính phủ Anh tại Việt Nam phối hợp cùng tập đoàn KPMG tổ chức, với sự tham gia của hơn 25 chuyên gia hàng đầu đến từ Bộ Y tế và chăm sóc xã hội Anh, Cơ quan Y tế Quốc gia Anh (NHS), các trường đại học, bệnh viện và bảy doanh nghiệp công nghệ y tế tiêu biểu của Vương quốc Anh.

Phát biểu tại sự kiện, bà Alexandra Smith, Tổng Lãnh sự Anh tại TP. Hồ Chí Minh, cho biết sự hiện diện của gần 250 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý, bệnh viện, cơ sở đào tạo – nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp của hai nước đã phản ánh đúng tinh thần của hội thảo: kết nối những chủ thể phù hợp để cùng thảo luận các vấn đề then chốt liên quan đến tương lai của hệ thống y tế.

Vương quốc Anh và Việt Nam có mối quan hệ hữu nghị kéo dài hơn 50 năm, được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 10 năm ngoái – cấp độ hợp tác cao nhất trong quan hệ đối ngoại. Trong bối cảnh đó, kim ngạch thương mại song phương đã tăng gần gấp ba lần trong vòng một thập kỷ, đạt hơn 9 tỷ bảng Anh, nhờ động lực từ Hiệp định Thương mại Tự do UK–Việt Nam và CPTPP.

Bên cạnh hợp tác kinh tế, y tế là một trong những trụ cột hợp tác lâu dài giữa hai quốc gia, trải rộng từ y tế công cộng, đào tạo y khoa, nghiên cứu lâm sàng, dược phẩm, y tế số đến tăng cường năng lực hệ thống y tế.

KÍ KẾT HAI BIÊN BẢN GHI NHỚ VỀ HỢP TÁC Y TẾ

Theo bà Alexandra Smith, cả hai quốc gia đều đang đối mặt với những thách thức chung như già hóa dân số, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, áp lực về nhân lực y tế và yêu cầu chuyển dịch từ điều trị sang phòng ngừa.

“Chuyển đổi số y tế không chỉ là vấn đề công nghệ, mà còn gắn liền với con người, hệ thống, niềm tin và các mối quan hệ hợp tác dài hạn. Vương quốc Anh đến với hội thảo không nhằm áp đặt những giải pháp sẵn có, mà với tinh thần cởi mở, chia sẻ kinh nghiệm và mong muốn hợp tác chân thành cùng Việt Nam”, Tổng Lãnh sự Anh khẳng định.

Điểm nhấn quan trọng của sự kiện là lễ ký kết hai biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU), đánh dấu những bước tiến cụ thể trong hợp tác y tế song phương giữa hai quốc gia, nhằm hiện thực hoá mục tiêu đưa TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm y tế của khu vực ASEAN:

Thứ nhất là hợp tác phát triển và triển khai Hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) tại Việt Nam giai đoạn 2026–2031 giữa Tập đoàn The Phoenix Partnership (TPP) và Hội Tin học Y tế Việt Nam.

Thứ hai là thúc đẩy hợp tác nghiên cứu khoa học, trao đổi tri thức và đào tạo y khoa giữa Phòng Thí nghiệm Đổi mới Sáng tạo Sức khỏe Cộng đồng của Đại học Liverpool và Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Đây cũng là một hợp tác y tế tiêu biểu trong khuôn khổ chương trình Thành phố Kết nghĩa giữa Liverpool và TP. Hồ Chí Minh.

Hội thảo cũng nằm trong khuôn khổ Dự án Đổi mới Sáng tạo Y tế kéo dài nhiều năm, qua đó Chính phủ Vương quốc Anh sẽ hỗ trợ TP. Hồ Chí Minh hiện thực hóa tầm nhìn trở thành trung tâm y tế của khu vực ASEAN. Những kinh nghiệm từ các thành phố như Liverpool, Oxford hay Nottingham cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, bệnh viện, trường đại học và doanh nghiệp có thể tạo ra động lực cho đổi mới y tế.

ĐÀO TẠO NHÂN LỰC Y TẾ KHẢ NĂNG THÍCH ỨNG VỚI CÔNG NGHỆ TRÍ TUỆ NHÂN TẠO 

Trao đổi bên lề hội thảo với VnEconomy, GS.TS. Iain Buchan, Phó Hiệu trưởng phụ trách Đổi mới Sáng tạo, Giám đốc Phòng thí nghiệm Đổi mới Y tế Dân sinh, Đại học Liverpool (Anh), đã chia sẻ tầm nhìn về hợp tác với Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, trong đó nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với tương lai chăm sóc sức khỏe.

Theo Giáo sư Buchan, mục tiêu cốt lõi của hợp tác là phát triển các ứng dụng AI thực sự cần thiết cho người dân, dựa trên việc kết nối dữ liệu, các nhà khoa học, kỹ sư AI, đội ngũ y tế và chính những người tạo ra dữ liệu là bệnh nhân, gia đình và cộng đồng. “Những người tạo ra dữ liệu cũng chính là những người sẽ sử dụng AI trong đời sống hằng ngày”, Giáo sư nhấn mạnh.

Dẫn ví dụ tại Vương quốc Anh, Giáo sư Buchan cho biết từ một phần ba đến một nửa số thuốc do Cơ quan Y tế Quốc gia (NHS) kê đơn không được sử dụng, cho thấy hệ thống y tế hiện nay chưa phản ánh đầy đủ những gì diễn ra ngoài phòng khám. Điều này đặt ra yêu cầu phát triển các hệ thống AI có khả năng tương tác với người dân trong đời sống thường nhật, qua đó giúp ngành y tế hiểu rõ hơn thực tiễn chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng, thay vì chỉ giới hạn trong môi trường lâm sàng.

Liên quan đến đào tạo nguồn nhân lực, hai trường đại học sẽ cùng xây dựng các chương trình đào tạo nhằm chuẩn bị cho thế hệ mới các bác sĩ, điều dưỡng và dược sĩ có khả năng làm việc cùng AI, tham gia trực tiếp vào quá trình chăm sóc sức khỏe.

Đánh giá về Việt Nam, Giáo sư Buchan cho rằng hệ thống y tế đang có nhiều bước tiến trong xây dựng chăm sóc sức khỏe ban đầu và phát triển các cấu phần có khả năng kết nối trong môi trường dữ liệu và AI liên thông. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả tiềm năng này, việc đào tạo thế hệ kế tiếp cần chuyển từ việc chỉ sử dụng công nghệ sang năng lực tham gia phát triển và định hình các giải pháp AI.

Bàn về thách thức già hóa dân số, ông nhận định cả Việt Nam và Vương quốc Anh đều đang đối mặt với thực tế người dân sống lâu hơn nhưng thường mắc nhiều bệnh cùng lúc, khiến nhu cầu chăm sóc ngày càng phức tạp, không chỉ về y tế mà còn về chăm sóc xã hội. Do đó, bên cạnh các giải pháp công nghệ, cần thay đổi cách cộng đồng vận hành và chia sẻ thông tin.

Theo Giáo sư Buchan, chăm sóc sức khỏe trong tương lai cần được tiếp cận như một “gia đình chăm sóc”, hỗ trợ toàn diện cho cuộc sống của mỗi người, thay vì chỉ tập trung điều trị từng bệnh riêng lẻ. Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp trong bối cảnh phát triển “nền kinh tế bạc”, khi người cao tuổi được trực tiếp tham gia vào quá trình thiết kế các giải pháp công nghệ phù hợp với nhu cầu và lối sống của mình.