TP.HCM yêu cầu SATRA trả lại mặt bằng Thương xá Tax

Lãnh đạo UBND TP.Hồ Chí Minh vừa chỉ đạo các Sở gồm Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, UBND phường Sài Gòn và Tổng công ty Thương mại Sài Gòn - TNHH một thành viên (SATRA) phối hợp xử lý khu “đất vàng” tại số 135 Nguyễn Huệ và 39 Lê Lợi, phường Bến Thành, quận 1 cũ (này là phường Sài Gòn) có diện tích hơn 9.000 m2. Đây là lô đất 2 mặt tiền, vị trí là Thương xá Tax trước đây, hiện đã bỏ hoang nhiều năm.

Công văn chỉ đạo do Phó chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh ký yêu cầu SATRA làm việc với các sở ngành để xác định điều kiện tiếp tục sử dụng đất và triển khai dự án theo quy định về quản lý tài sản công và Luật Đầu tư; nếu không đáp ứng các điều kiện thì phải có văn bản trả lại đất. Lúc đó, UBND phường Sài Gòn sẽ phối hợp kiểm tra thực địa, lập hồ sơ thu hồi và bàn giao khu đất cho Trung tâm Phát triển quỹ đất TP.Hồ Chí Minh quản lý.

Năm 2016, Thương xá Tax - biểu tượng thương mại hơn 130 năm tuổi của Sài Gòn - Gia Định - TP.Hồ Chí Minh - được phá dỡ (cùng thời điểm triển khai các gói thầu và nhà ga ngầm của metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên) để xây dựng tòa nhà SATRA Tax Plaza. Công trình dự kiến khởi công vào quý 1/2017, hoàn thành và đưa vào khai thác năm 2020; tuy nhiên, đến nay dự án vẫn chưa thể triển khai, khiến khu đất hai mặt tiền ở vị trí đắc địa nhất trung tâm Sài Gòn bị bỏ trống, gây lãng phí nghiêm trọng.

Theo thiết kế đã được công bố lúc bấy giờ, công trình SATRA Tax Plaza là một tổ hợp trung tâm thương mại cao cấp, văn phòng hạng A và khách sạn 5 sao, 40 tầng với tổng chiều cao 165m, được kết nối trực tiếp với đường hầm của tuyến metro số 1, có sân bay trực thăng và hội trường 1.000 chỗ. Tổng mức đầu tư tại thời điểm năm 2013 là 10.024 tỷ đồng.

Năm 2021, SATRA đã đề xuất được thuê đất không qua đấu giá để xây dựng trung tâm thương mại, dịch vụ, văn phòng, khách sạn nhưng các bộ ngành cho rằng không phù hợp do khu đất là tài sản nhà nước, và việc đầu tư dự án thuộc lĩnh vực ngoài ngành kinh doanh chính của doanh nghiệp. Sau đó, UBND TP.Hồ Chí Minh đã giao Sở Tài chính hướng dẫn SATRA thực hiện phương án sắp xếp, xử lý đất theo Nghị định 167/2017/NĐ-CP quy định việc sắp xếp lại, xử lý tài sản công nhằm làm rõ tính hợp pháp của dự án.

Tháng 5/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.Hồ Chí Minh có văn bản kiến nghị khu đất Thương xá Tax là tài sản công, được thu hồi từ liên doanh Noga Sài Gòn và giao SATRA quản lý. Cơ quan này cũng đã đề xuất hướng xử lý khả thi nhất để thu hồi đất là đề nghị doanh nghiệp tự nguyện trả lại đất nếu không còn đủ điều kiện tiếp tục dự án, hoặc không được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận đầu tư.

Khi đó, SATRA đề xuất UBND TP.Hồ Chí Minh kiến nghị Chính phủ cho doanh nghiệp đầu tư trên phần diện tích đất công (7.630 m2) và chấp thuận cho SATRA thuê đất không qua đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định tại điểm p (các trường hợp do Thủ tướng Chính phủ quyết định), khoản 3 (về giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê), điều 124 của Luật Đất đai năm 2024.

Doanh nghiệp này lý giải rằng đã đầu tư hơn 487 tỷ đồng trong giai đoạn chuẩn bị, gồm 300 tỷ đồng chi phí bồi thường và tái định cư. Ngoài ra, SATRA cũng cho biết từ 2016, khi Thương xá Tax được tháo dỡ thì vẫn đóng tiền thuê đất hàng năm, tổng cộng hơn 640 tỷ đồng đến năm 2024.

Ngày 18/6/2025, Văn phòng UBND TP.Hồ Chí Minh ra thông báo kết luận của Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được tại cuộc họp Tổ Công tác đặc biệt rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án, trên địa bàn, liên quan tổ hợp dự án trung tâm thương mại dịch vụ - văn phòng - khách sạn, tại vị trí Thương xá Tax.

Thông báo này giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính, Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan rà soát nguồn gốc pháp lý khu đất, xác định cụ thể, thực hiện thu hồi, quản lý theo quy định; đề xuất trình UBND TP.Hồ Chí Minh xem xét theo thẩm quyền và quy định pháp luật.