Việc triển khai nhãn carbon sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực và lâu dài cho các doanh nghiệp, tăng cường khả năng cạnh tranh, tiếp cận thị trường quốc tế; tối ưu hóa chi phí sản xuất; thúc đẩy tiêu dùng bền vững; giảm thiểu rủi ro khi tham gia thương mại toàn cầu...

Các chuyên gia nhấn mạnh điều này tại sự kiện với chủ đề “Phương pháp đo lường dấu chân carbon và triển khai nhãn carbon cho doanh nghiệp” do Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và đối tác quốc tế, UNOPS… tổ chức ngày 10/4/2026.

Chương trình nhằm trang bị cho doanh nghiệp những kiến thức nền tảng về đo lường dấu chân carbon trong sản phẩm và hoạt động sản xuất kinh doanh; hướng dẫn cách ứng dụng kết quả tính toán để triển khai cơ chế dán nhãn carbon tự nguyện….

NHÃN CARBON MANG LẠI NHIỀU LỢI ÍCH LỚN CHO DOANH NGHIỆP

Việt Nam đã cam kết giảm phát thải và đạt mục tiêu NetZero vào năm 2050. Không những thế, các ngành xuất khẩu của Việt Nam đang chịu nhiều áp lực từ yêu cầu của các thị trường quốc tế (như CBAM của EU). Các chuyên gia cho rằng "xanh" không còn là một khẩu hiệu, mà là một điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại.

Theo ông Nguyễn Trung Thực, Viện trưởng Viện Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, VCCI, các thị trường quốc tế lớn như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản đang thiết lập các hàng rào kỹ thuật mới dựa trên dấu chân carbon của sản phẩm. Từ năm 2026 này, các yêu cầu bắt buộc về báo cáo phát thải carbon đối với hàng hóa xuất khẩu vào những thị trường này sẽ trở thành thách thức sống còn.

Chia sẻ điều này, ông Nguyễn Hùng Minh, Phó Trưởng Phòng thị trường carbon, Cục Biến đổi khí hậu - Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nêu rõ: trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình phát triển carbon thấp, các thị trường quốc tế đặt thêm những yêu cầu khắt khe hơn về minh bạch phát thải khí nhà kính, truy xuất nguồn gốc carbon của sản phẩm, cũng như tiêu chuẩn môi trường.

"Đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam chuyển mình, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu hơn, rộng hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu", ông Minh nói.

Ông Minh nhấn mạnh rằng việc triển khai nhãn carbon không chỉ đơn thuần là một công cụ kỹ thuật mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực và lâu dài cho doanh nghiệp, tăng cường khả năng cạnh tranh và tiếp cận thị trường quốc tế; nâng cao danh tiếng và niềm tin của khách hàng cũng như đối tác; tối ưu hóa chi phí sản xuất; thúc đẩy tiêu dùng bền vững; quản trị rủi ro và chủ động tuân thủ quy định...

Trong bối cảnh các cơ chế như thuế carbon, điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) hay các tiêu chuẩn xanh ngày càng phổ biến, việc có nhãn carbon sẽ giúp các sản phẩm của doanh nghiệp dễ dàng đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu, đặc biệt là các thị trường phát triển”.

Ông Nguyễn Hùng Minh

Không những thế, nhãn carbon còn thể hiện cam kết minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, từ đó củng cố hình ảnh thương hiệu và tạo dựng niềm tin cho doanh nghiệp trên thị trường.

Theo chuyên gia, việc nắm bắt và quản lý tốt dấu chân carbon cũng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng với các quy định pháp lý trong nước và quốc tế, giảm thiểu rủi ro về pháp lý, tài chính và uy tín khi tham gia thương mại toàn cầu.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, ông Nguyễn Trung Thực cho rằng việc chủ động đo lường dấu chân carbon và áp dụng cơ chế ghi nhãn carbon không chỉ là một yêu cầu kỹ thuật, mà chính là nước đi chiến lược để doanh nghiệp khẳng định giá trị thương hiệu, nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trên trường quốc tế, đồng thời đóng góp thiết thực vào cam kết quốc gia, hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải.

THÍ ĐIỂM NHÃN CARBON CHO DOANH NGHIỆP

Một điểm sáng trong nỗ lực quốc tế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam là Chương trình thí điểm dán nhãn carbon tự nguyện tại Việt Nam, thuộc Chương trình Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Đông Nam Á (ETP), do Văn phòng Dịch vụ Dự án Liên Hợp Quốc (UNOPS) phối hợp với Cục Biến đổi Khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện.

Thông qua các hoạt động đào tạo, tập huấn, hỗ trợ truyền thông và kỹ thuật chuyên sâu, các doanh nghiệp tham gia thí điểm sẽ từng bước được chuẩn hóa quy trình quản trị phát thải, thiết lập tiêu chuẩn khoa học, xây dựng phương pháp luận chuẩn quốc tế để định lượng lượng phát thải CO2 trong suốt quá trình sản xuất – kinh doanh.

Trên cơ sở đó đẩy mạnh minh bạch thông tin, giúp người tiêu dùng và đối tác nhận diện được những nỗ lực "xanh hóa" của doanh nghiệp, nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

Thông tin về chương trình thí điểm dán nhãn carbon tự nguyện cho doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Chuyên gia tư vấn cho biết chương trình sẽ giúp các doanh nghiệp đo lường, xác minh và thể hiện dấu chân carbon (CFP) để tiếp cận thị trường tốt hơn.

Bên cạnh đó giúp các doanh nghiệp tập trung vào sản xuất carbon thấp, tiêu dùng bền vững và khả năng cạnh tranh toàn cầu. Đặc biệt giúp các doanh nghiệp phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, các yêu cầu về tiêu chuẩn xanh như CBAM, công bố carbon doanh nghiệp.

Được thiết kế với 6 nội dung cốt lõi, chương trình hướng đến phát triển các phương pháp tiêu chuẩn hóa để tính toán và dán nhãn CFP sản phẩm, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 14067 và Nghị định thư GHG. Cùng với đó hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc xác định các nguồn phát thải chính và áp dụng các biện pháp để giảm phát thải khí nhà kính ở cấp độ sản phẩm.

Thông qua chương trình sẽ tăng cường nhận thức người tiêu dùng về các sản phẩm carbon thấp và thúc đẩy các quyết định mua hàng có trách nhiệm với môi trường.

Đáng chú ý, chương trình cũng hướng tới xây dựng năng lực quốc gia trong Giám sát- Báo cáo- Thẩm định (MRV) khí nhà kính ở cấp độ sản phẩm; đồng thời củng cố các kết nối chính sách giữa việc dán nhãn carbon, mua sắm công xanh và các mục tiêu khí hậu quốc gia.

Ngoài ra, chương trình cũng nhằm giúp hài hòa với hệ thống quốc tế để nâng cao mức độ sẵn sàng và năng lực cạnh tranh thị trường của Việt Nam theo các quy định carbon toàn cầu.

Chuyên gia dự án cho biết việc triển khai sẽ tập trung vào các lĩnh vực phát thải cao và các ngành hướng tới xuất khẩu. Trong giai đoạn đầu triển khai chương trình dán nhãn carbon tự nguyện nhưng tương lai sẽ tiến tới bắt buộc và mở rộng ra nhiều nhiều ngành và danh mục sản phẩm khác. Theo thiết kế, trong giai đoạn đầu sẽ lựa chọn thí điểm trong 3 ngành: Hóa chế (phân bón), chế biến thực phẩm và giấy.