Trung Quốc lên tiếng sau khi Mỹ và Australia ký thỏa thuận đất hiếm

Trung Quốc ngày 21/10 lên tiếng về việc Mỹ và Australia ký một thỏa thuận về đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác trước đó một ngày, nói rằng các quốc gia nên giữ “một vai trò chủ động” trong việc ổn định chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng của mình.

Khi được hỏi về thỏa thuận khoáng sản giữa Mỹ và Australia - thỏa thuận được coi là một nỗ lực nhằm ứng phó với sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực đất hiếm - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Guo Jaikun trả lời: “Sự hình thành của hoạt động sản xuất và các chuỗi cung ứng toàn cầu là kết quả từ sự lựa chọn của thị trường và doanh nghiệp”.

“Các quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản quan trọng nên giữ một vai trò chủ động trong việc đảm bảo an ninh và sự ổn định chuỗi công nghiệp và cung ứng, và đảm bảo sự hợp tác kinh tế và thương mại bình thường”, hãng tin CNBC dẫn lời ông Guo.

Hôm 20/10 tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Australia Anthony Albanese ký một thỏa thuận nhằm tăng cường nguồn cung đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác.

Thỏa thuận này được ký kết không lâu sau khi Trung Quốc siết chặt các biện pháp xuất khẩu đất hiếm. Các hãng ô tô phương Tây đã lên tiếng bày tỏ lo ngại về các biện pháp này, cho rằng chuỗi cung ứng của ngành công nghiệp ô tô sắp rơi vào một giai đoạn hỗn loạn vì khan hiếm đất hiếm.

Giới phân tích dự báo nhu cầu đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác sẽ tăng mạnh trong những năm tới, khi cuộc chuyển đổi sang năng lượng xanh được đẩy mạnh.

Trung Quốc là nước đi đầu trong lĩnh vực đất hiếm trên toàn cầu hiện nay, chiếm khoảng 60% sản lượng khoáng sản đất hiếm và vật liệu đất hiếm. Giới chức Mỹ từ lâu đã cảnh báo rằng sự thống trị của Trung Quốc về đất hiếm đặt ra một thách thức chiến lược đối với cuộc dịch chuyển sang các nguồn năng lượng bền vững hơn.

Nhà quản lý danh mục George Cheveley của công ty đầu tư Ninety One cho rằng thỏa thuận đất hiếm giữa Mỹ và Australia là “một thỏa thuận tốt” để tăng cường nguồn cung ngoài Trung Quốc, dù không phải là một thỏa thuận có tiềm năng lớn về mặt kinh tế.

Theo số liệu Hải quan Trung Quốc công bố vào đầu tuần này, xuất khẩu nam châm đất hiếm của nước này sang Mỹ giảm mạnh trong tháng 9 sau mấy tháng phục hồi trước đó. Lượng xuất khẩu mặt hàng này của Trung Quốc sang Mỹ trong tháng là 420,5 tấn, giảm 28,7% so với tháng 8 và cũng giảm gần 30% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đây là tháng thứ hai liên tiếp xuất khẩu nam châm đất hiếm của Trung Quốc sang Mỹ giảm, sau giai đoạn phục hồi từ tháng 6 - thời điểm Bắc Kinh nới lỏng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm trong lúc đàm phán thương mại Mỹ - Trung diễn ra ở London.

Tương tự như vị thế dẫn đầu về đất hiếm, Trung Quốc cũng đi đầu về nam châm đất hiếm, chiếm khoảng 90% nguồn cung mặt hàng này trên toàn cầu - theo dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Nam châm đất hiếm không thể thiếu trong những công nghệ như ô tô điện, năng lượng tái tạo, điện tử và quốc phòng. Sản xuất nam châm đất hiếm là một công việc phức tạp và phụ thuộc nhiều vào hoạt động khai khoáng và tinh luyện đất hiếm. Hiện tại, mới chỉ có một vài công ty Mỹ sản xuất nam châm đất hiếm trong nước và chủ yếu mới ở giai đoạn đầu.

Cũng theo số liệu hải quan Trung Quốc, tổng lượng xuất khẩu nam châm đất hiếm của nước này trong tháng 9 giảm 6,1% so với tháng 8.