Từ một nước thiếu ăn trở thành cường quốc xuất khẩu nông sản
Chu Minh Khôi
31/08/2025, 14:56
Trải qua hành trình 80 năm, ngành nông nghiệp Việt Nam dù có nhiều khó khăn, thách thức, nhưng đã phát triển vượt bậc, giành được nhiều thành tựu to lớn, làm tròn vai trò nền tảng, trụ đỡ cho kinh tế đất nước...
Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu gạo
Ngành nông nghiệp Việt Nam đã trải qua một hành trình dài từ những ngày đầu kháng chiến cho đến nay, khi đất nước đã vươn lên trở thành cường quốc xuất khẩu nông sản. Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nông nghiệp Việt Nam rơi vào tình trạng kiệt quệ dưới ách thực dân, với chính sách khai thác tài nguyên và bóc lột sức lao động nông dân. Hơn 2 triệu người đã chết đói vào năm 1945, để lại nỗi đau lịch sử sâu sắc.
Sau Cách mạng, nhiệm vụ hàng đầu của ngành nông nghiệp là đảm bảo lương thực cho nhân dân. Chính phủ đã phát động phong trào tăng gia sản xuất, và chỉ trong vòng 10 năm (1945-1954), nông nghiệp đã hoàn thành sứ mệnh cung cấp sức người, sức của cho kháng chiến, với sản lượng lương thực đạt gần 3 triệu tấn vào năm 1954. Giai đoạn 1955-1975, nông nghiệp miền Bắc đã đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hậu phương cho cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam.
Sau khi đất nước thống nhất, Đại hội Đảng lần thứ IV năm 1976 đã đề ra nhiệm vụ phát triển nông nghiệp, nhưng sản lượng lúa trung bình chỉ đạt khoảng 13-14 triệu tấn/năm trong giai đoạn 1976-1980. Để khắc phục tình trạng này, chính sách khoán sản phẩm đã được áp dụng, mở ra cơ chế quản lý mới, tạo động lực cho nông dân. Giai đoạn 1981-1985, sản xuất nông nghiệp đã đạt mức tăng trưởng bình quân 4,9%, sản lượng lương thực đạt 17 triệu tấn/năm.
Đại hội VI (1986) đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi nông nghiệp được xác định là mặt trận hàng đầu trong công cuộc đổi mới. Nghị quyết số 10-NQ/TW đã giao khoán đất cho hộ gia đình, tạo động lực cho nông dân đầu tư phát triển sản xuất. Kết quả là sản lượng lúa đã tăng vọt lên 21,5 triệu tấn vào năm 1989 và đạt 32,55 triệu tấn vào năm 2000. Việt Nam đã xuất khẩu gạo lần đầu tiên vào tháng 11/1989, đánh dấu sự chuyển mình từ một quốc gia thiếu ăn thành nước xuất khẩu lương thực.
Trong những năm qua, ngành nông nghiệp Việt Nam đã không ngừng phát triển, với kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 41,2 tỷ USD vào năm 2020, gấp 85 lần so với năm 1986. Dự báo đến năm 2024, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản sẽ đạt kỷ lục 62,5 tỷ USD. Việt Nam hiện đứng đầu thế giới về xuất khẩu cá tra, hạt tiêu, điều, và đứng thứ hai toàn cầu về xuất khẩu cà phê và gạo.
Tuy nhiên, ngành nông nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, thiếu lao động trẻ và cạnh tranh khốc liệt về chất lượng sản phẩm. Để duy trì vị thế cường quốc xuất khẩu nông sản, Việt Nam cần tiếp tục phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, thông minh. Chính phủ đã đặt mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam sẽ trở thành quốc gia hàng đầu về chế biến, xuất khẩu nông sản, gắn với bảo vệ môi trường và ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ. Hành trình từ một quốc gia thiếu đói đến vị trí hàng đầu thế giới về nông sản là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng của nông dân Việt Nam...
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 35+36-2025 phát hành ngày 01/09/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tạiđây:
Việt Nam vẫn vững vàng ở vị trí đối tác thương mại thứ 10 của Singapore
Bất chấp sự chững lại của kinh tế đảo quốc sư tử trong quý 1/2026, quan hệ thương mại Việt Nam – Singapore vẫn ghi nhận những con số bứt phá kỷ lục, đặc biệt là sự trỗi dậy mạnh mẽ của các nhóm hàng công nghệ và máy móc...
Vùng biển Ninh Bình thức giấc, thu hút khách du lịch
Sở hữu đường bờ biển gần 90 km cùng hệ sinh thái đa dạng từ rừng ngập mặn đến bãi tắm nguyên sơ, Ninh Bình đang nổi lên như điểm đến giàu tiềm năng du lịch biển. Sự kết hợp giữa di sản văn hóa, thiên nhiên và làng nghề truyền thống mở ra hướng phát triển du lịch bền vững, đa dạng trải nghiệm.
Tăng cường bảo vệ môi trường tại các nhà máy nhiệt điện
Trong bối cảnh nhu cầu điện năng tiếp tục gia tăng, việc bảo đảm vận hành ổn định các tổ máy phát điện là yêu cầu cấp thiết. Tuy nhiên, song hành với đó là trách nhiệm bảo vệ môi trường ngày càng được siết chặt, việc chủ động triển khai các giải không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn góp phần xây dựng ngành năng lượng phát triển theo hướng bền vững, hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và môi trường.
Vải thiều Bắc Ninh 2026: Mất mùa, được giá cao
Năm 2026, vải thiều Bắc Ninh rơi vào tình trạng mất mùa, sản lượng dự kiến chỉ bằng một nửa so với năm trước. Tuy nhiên, thị trường lại ghi nhận tín hiệu tích cực khi giá bán tăng cao. Ngay từ đầu vụ, nhiều doanh nghiệp đã ký hợp đồng thu mua với giá khoảng 40.000 đồng/kg, nhiều nông dân bán vải chín sớm tại vườn với giá bán lẻ lên tới 120.000 đồng/kg, giúp người trồng phần nào bù đắp thiệt hại...
Lai Châu: Chương trình OCOP khẳng định thương hiệu nông sản vùng cao Tây Bắc
Với 295 sản phẩm OCOP 4 sao và 3 sao, Chương trình OCOP tại tỉnh Lai Châu không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, gắn sản phẩm với văn hóa, du lịch địa phương. Lai Châu đang từng bước khẳng định vị thế với những sản phẩm đặc trưng, góp phần đưa nông sản vùng cao vươn xa trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
