Sau biến động chính trị lớn và sự can dự của Mỹ, Venezuela đang nhanh chóng tái cấu trúc nền kinh tế với trọng tâm là mở cửa ngành dầu mỏ để thu hút đầu tư. Tuy nhiên, những nghi ngại về tính minh bạch và tính chính danh của chính phủ lâm thời vẫn là rào cản lớn đối với dòng vốn quốc tế…

Theo tờ báo Đức DW, chưa đầy 4 tháng sau khi cựu Tổng thống Nicolas Maduro bị Mỹ lật đổ, Venezuela đang chứng kiến những thay đổi sâu sắc về kinh tế và đối ngoại.

Các tín hiệu mở cửa đã xuất hiện rõ nét: hãng hàng không Iberia nối lại các chuyến bay tới Caracas, trong khi American Airlines cũng lên kế hoạch quay trở lại thị trường này. Ở cấp độ khu vực, Paraguay đang thúc đẩy việc khôi phục tư cách thành viên của Venezuela trong khối thị trường chung Nam Mỹ Mercosur - động thái có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tới các thỏa thuận thương mại với Liên minh châu Âu (EU).

Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới. Do đó, việc khôi phục ngành dầu khí được xem là yếu tố then chốt để kéo nền kinh tế ra khỏi khủng hoảng kéo dài do các lệnh trừng phạt của Mỹ, EU và phương Tây.

Các chỉ số ban đầu cho thấy sự cải thiện rõ rệt. Tình trạng xếp hàng dài tại các trạm xăng đã giảm mạnh, trong khi xuất khẩu dầu thô trong tháng 3/2026 đã vượt mốc 1,1 triệu thùng/ngày - mức cao nhất kể từ tháng 9 năm ngoái.

Con số này tăng đáng kể so với mức khoảng 893.000 thùng/ngày của năm 2024, đi ngược xu hướng toàn cầu khi OPEC ghi nhận sản lượng dầu thế giới giảm mạnh do tác động từ cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran.

Làn sóng phục hồi của ngành dầu mỏ Venezuela đang thu hút sự trở lại của các tập đoàn năng lượng lớn. Tập đoàn Repsol đã công bố kế hoạch nối lại hoạt động tại Venezuela sau cuộc làm việc với quyền Tổng thống Delcy Rodriguez.

Đáng chú ý hơn, Chevron đã quyết định mở rộng hoạt động khai thác thông qua các thỏa thuận mới với công ty dầu khí quốc gia PDVSA. Các thỏa thuận này cho phép Chevron nắm gần một nửa cổ phần trong liên doanh Petroindependencia, đồng thời mở rộng quyền khai thác tại vành đai dầu Orinoco - khu vực giàu tài nguyên bậc nhất thế giới.

Theo giới chức Venezuela, các thỏa thuận này không chỉ thúc đẩy sản lượng mà còn tạo nguồn thu trực tiếp cho nền kinh tế và người dân.

Dù vậy, triển vọng thu hút đầu tư vẫn bị phủ bóng bởi những rủi ro thể chế. Các chuyên gia cho rằng hoạt động trong ngành dầu khí Venezuela hiện thiếu minh bạch và khó giám sát. Việc thiếu cơ chế thanh toán rõ ràng, đặc biệt từ phía Mỹ, khiến việc dự báo kinh tế - từ giá cả, việc làm đến ngân sách - trở nên khó khăn.

Bên cạnh đó, chính phủ lâm thời hiện nay chưa được công nhận thông qua một quy trình dân chủ.

Trong khi đó, phe đối lập và các lực lượng chính trị mới đang thúc đẩy một tầm nhìn kinh tế theo hướng thị trường mạnh mẽ hơn. Tại hội nghị năng lượng CERAWeek ở Houston, lãnh đạo phe đối lập của Venezuela, bà Maria Corina Machado, khẳng định Venezuela sẽ tiến tới “tư nhân hóa hoàn toàn”, trong đó nhà nước đóng vai trò kiến tạo: thiết lập luật chơi rõ ràng, đảm bảo thực thi hợp đồng và tạo môi trường ổn định dài hạn cho nhà đầu tư.

Ở thực tế điều hành, quyền Tổng thống Delcy Rodriguez cũng đang tích cực thu hút dòng vốn quốc tế, tham gia các diễn đàn đầu tư và từng bước nới lỏng các rào cản đối với khu vực tư nhân.

Trước những thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế Venezuela, truyền thông địa phương đang đặt câu hỏi liệu tập đoàn công nghiệp Đức Siemens có tham gia tái thiết hạ tầng điện lực quốc gia hay không.

Theo ông Paul Marquez, lãnh đạo chi nhánh bang Zulia của Liên đoàn các Phòng Thương mại và Sản xuất Venezuela (Fedecamaras), tăng trưởng kinh tế phụ thuộc trực tiếp vào một hệ thống điện ổn định. “Tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào một lưới điện ổn định. Không có điện, sẽ không thể tăng sản lượng dầu”, ông nói với cổng thông tin tài chính Banca y Negocios.

Ông cũng cho biết Siemens hiện đang xây dựng các đề xuất kỹ thuật trình lên cơ quan chức năng Venezuela. Tuy nhiên, khi được DW liên hệ, Siemens không xác nhận cũng không phủ nhận khả năng tham gia.

“Chúng tôi đang liên hệ chặt chẽ với đội ngũ địa phương và đánh giá mọi tác động tiềm tàng đối với hoạt động của mình. Chúng tôi sẽ theo dõi sát diễn biến và đánh giá ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh”, đại diện Siemens cho biết. Doanh nghiệp này cũng nhấn mạnh rằng trong bối cảnh bất ổn hiện nay, ưu tiên hàng đầu vẫn là đảm bảo an toàn cho nhân sự.

Việc Venezuela mở cửa ngành dầu mỏ rõ ràng đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà đầu tư toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu năng lượng vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, rủi ro chính trị, thiếu minh bạch và những câu hỏi về tính chính danh của chính quyền vẫn là những yếu tố có thể kìm hãm dòng vốn.

Trong ngắn hạn, Venezuela dường như vẫn đang đứng giữa hai trạng thái: sẵn sàng hội nhập trở lại nền kinh tế toàn cầu, nhưng đồng thời vẫn đối mặt với nhiều bất định về tương lai.