Vì sao lãi suất liên ngân hàng tăng sốc?

Ngày 3/2, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm mạnh thanh khoản cho hệ thống tổ chức tín dụng thông qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO), với tổng giá trị trúng thầu đạt 80.926,88 tỷ đồng, lãi suất giữ ổn định ở mức 4,5%/năm trên tất cả các kỳ hạn.

Hoạt động bơm vốn được thực hiện thông qua nghiệp vụ mua có kỳ hạn (reverse repo) với ba kỳ hạn chính: 7 ngày (40.731,40 tỷ đồng), 28 ngày (24.581,58 tỷ đồng) và 56 ngày (15.613,90 tỷ đồng). Trong cùng ngày, khối lượng đáo hạn đạt 15.875,08 tỷ đồng, đưa giá trị bơm ròng lên mức 65.051,80 tỷ đồng, mức cao nhất trong 10 năm.

Tổng dư nợ OMO đang lưu hành trên thị trường đến cuối ngày 3/2 đã tăng lên 441.277,63 tỷ đồng, phản ánh cường độ hỗ trợ thanh khoản rất mạnh từ phía nhà điều hành trong bối cảnh lãi suất liên ngân hàng đang neo cao.

Trước đó, ngày 2/2, Ngân hàng Nhà nước phát hành 80.363,15 tỷ đồng qua kênh OMO trong khi khối lượng đáo hạn là 25.000 tỷ đồng, qua đó bơm ròng 55.363,15 tỷ đồng vào hệ thống.

Tính chung trong 2 ngày, tổng giá trị bơm ròng của Ngân hàng Nhà nước lên tới 120.414,95 tỷ đồng, phản ánh mức độ can thiệp rất mạnh nhằm giảm áp lực thanh khoản trên thị trường tiền tệ trong giai đoạn đầu tháng 2.

Ngày 3/2, lãi suất VND liên ngân hàng các kỳ hạn dưới 1 tháng tăng rất mạnh, đạt mức cao nhất kể từ năm 2014. Trong khi đó, lãi suất chào bình quân các kỳ hạn 6 tháng và 12 tháng lần lượt ở mức 7,7 và 7,9%/năm.

Trao đổi với VnEconomy về nguyên nhân lãi suất liên ngân hàng tăng cực mạnh trong những phiên giao dịch gần đây, lãnh đạo đơn vị chức năng Ngân hàng Nhà nước cho biết trong thời gian gần đây, Kho bạc Nhà nước đã thực hiện thu ngân sách lớn từ thuế và các khoản thu khác. Điều này dẫn đến việc hút một lượng tiền đáng kể ra khỏi hệ thống ngân hàng, do tiền từ các doanh nghiệp và cá nhân được chuyển từ tài khoản ngân hàng sang Kho bạc Nhà nước.

Hệ quả là các tổ chức tín dụng rơi vào trạng thái thiếu thanh khoản tạm thời, gây áp lực lên lãi suất trên thị trường liên ngân hàng (nơi các ngân hàng vay mượn lẫn nhau). Trong ngắn hạn, điều này khiến lãi suất liên ngân hàng tăng cao.

Tuy nhiên, vị lãnh đạo cho biết Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã kịp thời can thiệp bằng cách bơm thanh khoản trở lại thị trường thông qua nghiệp vụ thị trường mở. Động thái này đã giúp ổn định thanh khoản, kéo lãi suất hạ nhiệt và đưa thị trường trở lại trạng thái bình thường. 

Thực tế này khác với một số đồn đoán "hệ thống thiếu thanh khoản do nhu cầu tiền mặt cận kề Tết".

Cập nhật diễn biến thị trường cho thấy, từ 2014 đến nay, nhu cầu thanh khoản của các ngân hàng luôn được nhà điều hành đáp ứng kịp thời nhưng không để đến mức dư thừa, từ đó tác động đến lạm phát cũng như tạo bong bóng ở các thị trưởng tài sản.