Việt Nam ghi nhận 25.000 - 35.000 ca biến chứng thẩm mỹ mỗi năm

Bệnh viện Da liễu Trung ương mới đây vừa tiếp nhận một nữ bệnh nhân gần 30 tuổi, đến khám trong tình trạng sưng đau vùng má phải kéo dài. Theo tiền sử, bệnh khởi phát biến chứng khoảng một tháng sau khi bệnh nhân thực hiện căng chỉ vùng má tại một cơ sở spa. Sau thủ thuật, bệnh nhân được điều trị bằng kháng sinh Augmentin 2g/ngày trong 2 tuần. Tuy nhiên, tình trạng sưng đau không cải thiện mà ngày càng rõ rệt.

Kết quả siêu âm ghi nhận tổn thương nằm ở lớp hạ bì, cấu trúc giảm âm, bên trong có dị vật, xung quanh có hình ảnh thâm nhiễm mỡ. Kết luận chẩn đoán là ổ viêm tổ chức dưới da kèm dị vật – nhiều khả năng liên quan trực tiếp đến vật liệu chỉ căng.

Theo Ths.BS. Nguyễn Đình Quân, Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, đây là trường hợp biến chứng điển hình do can thiệp thẩm mỹ không đảm bảo điều kiện vô khuẩn, không được thực hiện bởi người có chuyên môn phù hợp, vật liệu không rõ nguồn gốc xuất xứ, tình trạng bảo quản, dẫn đến nhiễm trùng dưới da. Các sợi chỉ lúc này chính là dị vật gây nhiễm trùng kéo dài.

Thực tế, các bệnh viện tuyến trung ương mỗi ngày tiếp nhận và xử lý hàng chục ca biến chứng liên quan đến phẫu thuật thẩm mỹ. Một số trường hợp nhập viện trong tình trạng nguy kịch, điển hình như bệnh nhân bị biến chứng sau tiêm filler với dấu hiệu da quanh mắt tím tái, thị lực suy giảm nghiêm trọng. Các bác sĩ chẩn đoán đây là biến chứng tắc mạch sau tiêm filler, cần được can thiệp cấp cứu kịp thời bằng thuốc giải.

PGS.TS. Nguyễn Hồng Hà, Trưởng Khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình và Thẩm mỹ, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cho biết nhiều người hiện nay cho rằng tiêm botox hay filler là thủ thuật đơn giản, có thể thực hiện ở bất kỳ đâu, từ spa, tiệm tóc cho đến tại nhà. Đây là nhận thức sai lầm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Ông nhấn mạnh, nếu không được tiêm thuốc giải kịp thời, các biến chứng có thể dẫn đến mù mắt, hoại tử mô, thậm chí phải can thiệp phẫu thuật nghiêm trọng.

Cách đây 6 tháng cô gái trẻ B.A (18 tuổi, ở Hà Nội) có tiêm filler vùng môi. Tuy nhiên gần đây, muốn xử lý “bớt” lượng filler đã tiêm đã cô đã đến một spa để tiêm thuốc “giải filler”. Tuy nhiên, chỉ sau tiêm một tuần, vùng môi của cô xuất hiện viêm nhiễm nặng, có sưng mủ, biến dạng nghiêm trọng.

Ths.BS Nguyễn Trọng Nghĩa, Khoa Da liễu và Bỏng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: “Kết quả siêu âm cho thấy môi bệnh nhân có một ổ áp xe lớn hơn 2cm nằm sâu trong mô mềm. Kết quả cấy mủ xác định tác nhân gây bệnh là tụ cầu vàng - loại vi khuẩn thường liên quan đến dụng cụ y tế không đảm bảo vô trùng”. Trước nguy cơ bệnh nhân có thể bị hoại tử vĩnh viễn, các bác sĩ đã chỉ định điều trị khẩn cấp cho người bệnh; đồng thời sử dụng kháng sinh liều cao kiểm soát nhiễm trùng.

Tại Hội thảo “Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành chuẩn y khoa” diễn ra tại TP.HCM ngày 12/5, bác sĩ Đào Văn Sinh, Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP.HCM cho biết những năm gần đây, nhu cầu làm đẹp ngày càng gia tăng, kéo theo sự mở rộng nhanh của các loại hình dịch vụ. Ước tính, quy mô thị trường làm đẹp tại Việt Nam đã đạt hàng tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng ở mức hai con số mỗi năm.

Tuy nhiên, đi cùng với sự phát triển đó là những vấn đề đáng lo ngại. Theo các báo cáo chuyên ngành, mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 25.000 - 35.000 trường hợp biến chứng, chiếm khoảng 10 - 14% trong tổng số 250.000 ca phẫu thuật thẩm mỹ.

Đáng chú ý, nhiều trường hợp tai biến xảy ra tại các cơ sở không được cấp phép, hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa. Hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn thương sức khỏe, mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, kinh tế của người dân, có trường hợp để lại di chứng suốt đời, thậm chí tử vong.

PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TP.HCM, cho rằng biến chứng trong thẩm mỹ đang trở thành vấn đề đáng lo ngại của y tế công cộng tại Việt Nam. Trong số đó, biến chứng vùng mũi chiếm tỷ lệ cao nhất với 42,6%, tiếp theo là biến chứng vùng mặt với khoảng 20%, biến chứng ngực khoảng 18%...

Đáng chú ý, hiện nay, xu hướng “phi y khoa hóa” thẩm mỹ đang diễn ra đáng báo động. Nhiều spa, cơ sở làm đẹp không phép mọc lên, thực hiện tiêm filler, hút mỡ, phẫu thuật thẩm mỹ tràn lan, sử dụng vật liệu không rõ nguồn gốc và người thực hiện thiếu kiến thức chuyên môn. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến các tai biến thẩm mỹ nghiêm trọng thời gian qua.

Theo Phó Giáo sư, một trong những bất cập lớn hiện nay là chế tài xử phạt các cơ sở thẩm mỹ vi phạm chưa đủ sức răn đe. Nhiều cơ sở dù bị xử phạt vẫn tiếp tục hoạt động bình thường, do mức phạt hành chính không tương xứng với lợi nhuận rất lớn. “Chỉ khi rút giấy phép vĩnh viễn mới có thể ngăn chặn được. Tuy nhiên, ngay cả khi bị rút giấy phép, người ta vẫn có thể xin mở cơ sở mới với tên khác ngay tại địa điểm cũ," BS. Nguyễn Thanh Vân cho biết.

Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TP.HCM đề xuất, với các cơ sở hoạt động không phép, người không có chuyên môn y khoa nhưng vẫn thực hiện tiêm filler, phẫu thuật thẩm mỹ hay livestream hướng dẫn làm đẹp xâm lấn, cần áp dụng chế tài hình sự thay vì chỉ phạt tiền.

Về phía người tiêu dùng, các bác sĩ khuyến cáo cần ghi nhớ "quy tắc 4 đúng": Đúng cơ sở được cấp phép; Đúng bác sĩ chuyên khoa; Đúng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và Đúng quy trình cấp cứu biến chứng.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Vi Thị Phường, Công Ty Luật TNHH MTV Nguyễn Hiếu, Đoàn Luật sư TP. Đồng Nai, cho biết khi gặp biến chứng sau phẫu thuật thẩm mỹ, người dân cần ngừng ngay các thủ thuật làm đẹp và nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên môn để xử lý. Đồng thời, cần lưu giữ hóa đơn, chứng từ, nội dung quảng cáo, tin nhắn trao đổi với cơ sở làm đẹp để làm căn cứ bảo vệ quyền lợi.

Sau đó, khách hàng nên trực tiếp làm việc với cơ sở gây biến chứng để yêu cầu bồi thường chi phí khắc phục hậu quả. Trường hợp cơ sở từ chối trách nhiệm, người dân có thể nhờ luật sư hỗ trợ khởi kiện hoặc tố giác đến các cơ quan chức năng.