Việt Nam khắc phục hậu quả sau bão lũ: Các tổ chức quốc tế sẵn sàng đồng hành

Chiều 9/10/2025, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp chủ trì cuộc họp Đối tác Giảm nhẹ Rủi ro Thiên tai (DRRP) để chia sẻ thông tin về tình hình lũ sau bão và thiệt hại thiên tai trên phạm vi cả nước. Đông đảo các tổ chức quốc tế, đại sứ quán của nhiều quốc gia đã đến tham dự.

THIÊN TAI BẤT THƯỜNG, QUY LUẬT THAY ĐỔI

Thông tin tại cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết từ đầu năm đến nay Việt Nam đã xảy ra 20 loại hình thiên tai, trong đó có những hình thái “vượt quá sức chịu đựng của người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế”. Tổng thiệt hại ước tính khoảng 35.000 tỷ đồng (tương đương 1,3 tỷ USD) – con số này chưa bao gồm thiệt hại do mưa lũ sau bão số 11 (bão Matmo) vừa qua ở các tỉnh miền Bắc và miền Trung.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, con số 35.000 tỷ đồng mới chỉ là ước tính ban đầu, chưa tính đến hàng chục nghìn tỷ đồng thiệt hại khác, trong đó riêng chi phí sửa chữa ô tô bị ngập tại các đô thị như Hà Nội, Thái Nguyên đã là một phần đáng kể.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá thiên tai năm 2025 diễn biến rất bất thường. Các cơn bão không còn tuân theo quy luật cũ: trước đây, đầu mùa bão thường đổ bộ phía Bắc rồi dần dịch xuống phía Nam, nhưng năm nay bão đầu mùa lại vào miền Trung, còn những cơn cuối mùa – như Ragasa, Matmo lại quay lên phía Bắc.

Đặc biệt, bão Bualoi dù di chuyển nhanh trên biển nhưng khi vào bờ lại dừng lâu, gây mưa lớn trên diện rộng. Các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ chứng kiến nhiều trận lũ lịch sử do hoàn lưu mưa của bão Matmo, trong đó lũ sông Cầu tại Thái Nguyên vượt đỉnh năm ngoái hơn 1m, ghi nhận mức nước 29,9m – cao chưa từng có.

Báo cáo của Cục Quản lý Đê điều và Phòng chống thiên tai (VDDMA), cho biết mưa lũ sau bão Matmo tại các tỉnh Sơn La, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Hà Nội, Bắc Ninh, Thanh Hóa... đã khiến 15 người chết và mất tích.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, 23.000 ha lúa và hoa màu bị ngập úng, 2.300 con gia súc và hơn 357.000 con gia cầm bị chết, cuốn trôi. Hạ tầng giao thông thiệt hại nghiêm trọng: tuyến đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng phải dừng hoạt động, nhiều tuyến quốc lộ, tỉnh lộ và giao thông nông thôn bị chia cắt.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết Chính phủ và người dân Việt Nam đã rất nỗ lực trong ứng phó, song một số vấn đề đã vượt quá sức chịu đựng của người dân.

“Những hàng hóa mà bây giờ chúng tôi đang rất cần đều là vật dụng thiết yếu như nước sinh hoạt, thực phẩm, nước uống, hoặc dụng cụ lọc nước. Khôi phục nhà cửa, sản xuất cũng rất quan trọng khi gần như mọi thứ đã bị cuốn trôi”, ông nói.

Chính phủ Việt Nam dự kiến ban hành một nghị quyết riêng và huy động nguồn lực từ ngân sách nhà nước để khắc phục hậu quả mưa bão từ đầu năm tới nay. Tuy nhiên, Thứ trưởng thừa nhận: “Nguồn lực đó chắc chắn không đủ”. Bộ đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ, đồng thời cho biết các tổ chức quốc tế đang sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam.

LIÊN HIỆP QUỐC KÊU GỌI HỖ TRỢ KHẨN CẤP

Thay mặt các đối tác quốc tế, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, gửi lời chia buồn sâu sắc tới các gia đình có người thiệt mạng và các địa phương đang chịu ảnh hưởng nặng nề.

“Quy mô thiệt hại hiện nay đòi hỏi một phản ứng khẩn cấp và có sự phối hợp chặt chẽ. Nhiều gia đình đã mất nhà cửa, sinh kế, thậm chí người thân. Hành động tập thể của chúng ta có thể trở thành cứu cánh cho những người đang vật lộn với hậu quả thiên tai”, bà Pauline Tamesis chia sẻ; và kêu gọi các đối tác phát triển chung tay hỗ trợ khẩn cấp cho các địa phương bị ảnh hưởng, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của các kênh phối hợp chính thức để đảm bảo hiệu quả cứu trợ.

Qua kinh nghiệm ứng phó với bão Yagi năm 2024, bà Pauline Tamesis cho rằng sự phối hợp đồng bộ, thông tin rõ ràng và cơ chế điều phối thống nhất là yếu tố then chốt trong khủng hoảng. Vì vậy, Cục Quản lý Đê điều và Phòng chống thiên tai (VDDMA) và Đối tác Giảm nhẹ Rủi ro Thiên tai (DRRP) là những kênh chính thức và hiệu quả nhất để điều phối nguồn lực hỗ trợ.

Theo bà Tamesis, việc phân bổ viện trợ thông qua các cơ chế chính thức không chỉ giúp tránh trùng lặp, mà còn đảm bảo nguồn lực đến đúng đối tượng bị ảnh hưởng, đáp ứng nhu cầu cấp thiết nhất tại thực địa.

“Để đảm bảo sự phối hợp kịp thời, tôi kêu gọi các đối tác phát triển liên hệ trực tiếp với DRRP. Đội ngũ của chúng tôi sẵn sàng cung cấp thông tin cập nhật, tích hợp hỗ trợ của quý vị vào phản ứng quốc gia tổng thể. Hãy cùng nhau phát huy sức mạnh của mối quan hệ đối tác này để tạo ra sự thay đổi thực sự trong cuộc sống của những người đang chịu ảnh hưởng bởi lũ lụt”, bà Pauline Tamesis nhấn mạnh.

Tại cuộc họp, đại diện các tổ chức quốc tế bày tỏ sự cảm thông sâu sắc với những thiệt hại mà Việt Nam đang phải đối mặt, đồng thời cam kết chung tay hỗ trợ về nhân đạo, lương thực, nước sạch, vật dụng sinh hoạt và hỗ trợ khôi phục sinh kế.