Mặc dù phương pháp đầu tư "từ trên xuống" vào VN-Index là thuyết phục, nhưng sự phân hóa ở cấp độ cổ phiếu nhiều khả năng sẽ là đặc điểm nổi bật của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026.

"Việc sử dụng phương pháp đầu tư "từ trên xuống" (top-down) để đầu tư vào VN-Index (VNI) là khá rõ ràng nhưng đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam còn đòi hỏi khả năng chọn lọc cổ phiếu theo phương pháp "từ dưới lên" (bottom-up)", VinaCapital nhận định về triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam. 

Cụ thể, theo VinaCapital, năm 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục là một năm mà các nhà đầu tư theo trường phái cơ bản sử dụng cách tiếp cận chọn lọc khi thị trường được định hình là "bức tranh ghép của các yếu tố đặc thù".

Các luận điểm thuyết phục để đầu tư vào thị trường Việt Nam bao gồm: Chỉ số tham chiếu VN-Index (VNI) hiện đang giao dịch ở mức P/E dự phóng năm tài chính 2026 khoảng 13 lần, trong khi tăng trưởng lợi nhuận dự kiến đạt 18%, tương ứng với hệ số PEG khoảng 0,7 lần.

Tăng trưởng lợi nhuận của phần lớn các ngành được kỳ vọng khoảng 10-20% trong năm 2026 (với một số ngành/nhóm doanh nghiệp vượt trội có thể đạt mức tăng trưởng gần 30%).

Các cải cách và biện pháp hỗ trợ của Chính phủ được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động phát triển bất động sản, qua đó mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp bất động sản và ngân hàng - hai nhóm chiếm hơn một nửa tỷ trọng của VN-Index.

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14 diễn ra suôn sẻ, và những chính sách cải cách đã được khởi động từ năm 2025 sẽ tiếp tục được triển khai. Những thông tin này đã đóng vai trò là động lực đối với thị trường chứng khoán.

Các yếu tố tích cực tiềm năng khác bao gồm hoạt động IPO ngày càng tăng và khả năng dòng vốn nước ngoài quay trở lại thị trường.

Trong hai năm qua, khối ngoại đã bán ròng khoảng 9 tỷ USD cổ phiếu Việt Nam, và nhiều khả năng sẽ giải ngân một phần vốn trở lại khi Việt Nam được FTSE chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi.

Lực mua trong nước đã bù đắp cho hoạt động bán ròng của khối ngoại, thể hiện nhu cầu mạnh mẽ từ nhà đầu tư trong nước và nhờ vậy hỗ trợ việc đẩy mạnh hoạt động IPO, trong đó đáng chú ý là kế hoạch niêm yết của chuỗi bán lẻ điện máy hàng đầu Việt Nam - Điện Máy Xanh - vào năm 2026. Ngoài ra, khoảng 20 thương vụ niêm yết khác trong vòng ba năm tới có thể bổ sung thêm vốn hóa khoảng 20 tỷ USD cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

Mặc dù phương pháp đầu tư "từ trên xuống" vào VN-Index là thuyết phục, nhưng sự phân hóa ở cấp độ cổ phiếu nhiều khả năng sẽ là đặc điểm nổi bật của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026. Chẳng hạn, hệ số P/E dự phóng của VN-Index hiện ở mức khoảng 13 lần, nhưng nếu loại trừ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup, mức định giá thực chất của thị trường chỉ vào khoảng 11 lần.

Theo VinaCapital, những yếu tố đặc thù quan trọng nhất mà nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam cần lưu ý trong năm nay đầu tiên là lãi suất tăng. 

Cổ phiếu ngân hàng, hiện chiếm khoảng 31% tỷ trọng của VN-Index, đang giao dịch ở mức định giá khoảng 1,4 lần giá trị sổ sách (P/B), trong khi lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt khoảng 17%.

VinaCapital kỳ vọng lợi nhuận của nhóm ngân hàng sẽ tăng trưởng ở mức cao (~17 %). Bên cạnh đó, lãi suất tại Việt Nam đã tăng khoảng 100 điểm cơ bản trong năm 2025, và dự báo sẽ tiếp tục tăng thêm 50-100 điểm cơ bản trong năm 2026 đối với lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng. Lãi suất tăng thường có tác động tích cực đến biên lãi ròng và lợi nhuận của các ngân hàng, từ đó tạo cơ sở thuyết phục cho việc phân bổ tỷ trọng cao hơn vào cổ phiếu ngân hàng, dù vẫn cần lưu ý đến các yếu tố đặc thù như chất lượng tài sản của từng ngân hàng và những rủi ro riêng lẻ khác.

Cổ phiếu ngân hàng hiện đang giao dịch ở mức định giá khoảng 1,4 lần giá trị sổ sách (P/B), trong khi lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt khoảng 17%. 

VinaCapital kỳ vọng lợi nhuận của nhóm ngân hàng sẽ tăng trưởng ở mức cao (~17%). Bên cạnh đó, lãi suất tại Việt Nam đã tăng khoảng 100 điểm cơ bản trong năm 2025, và chúng tôi dự báo sẽ tiếp tục tăng thêm 50-100 điểm cơ bản trong năm 2026 (đối với lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng). Lãi suất tăng thường có tác động tích cực đến biên lãi ròng và lợi nhuận của các ngân hàng, từ đó tạo cơ sở thuyết phục cho việc phân bổ tỷ trọng cao hơn vào cổ phiếu ngân hàng, dù vẫn cần lưu ý đến các yếu tố đặc thù như chất lượng tài sản của từng ngân hàng và những rủi ro riêng lẻ khác.

Tỷ lệ CASA (tiền gửi không kỳ hạn) của các ngân hàng Việt Nam hiện ở mức khá thấp, khoảng 20-25% (tùy theo phương pháp tính), điều này hạn chế mức độ mở rộng của biên lãi ròng (NIM) vốn thường đi kèm với xu hướng lãi suất tăng.

Tăng trưởng lợi nhuận toàn ngành kỳ vọng chủ yếu được thúc đẩy bởi triển vọng tăng trưởng tín dụng khoảng 18% trong năm 2026. Các ngân hàng thương mại nhà nước hiện chiếm khoảng một nửa tổng dư nợ tín dụng và nhiều khả năng sẽ hạn chế việc tăng mạnh lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP.

Bên cạnh đó, một số ngân hàng tư nhân có thể chấp nhận hy sinh một phần biên lãi ròng để hỗ trợ các chủ đầu tư dự án bất động sản.

Tóm lại, trong khi một số ngân hàng có chi phí vốn thấp đang ở vị thế thuận lợi để hưởng lợi từ môi trường lãi suất tăng, việc tránh các ngân hàng có tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) quá cao và tập trung đánh giá chất lượng tài sản sẽ là yếu tố then chốt - nói cách khác, lựa chọn cổ phiếu theo phương pháp "từ dưới lên" là chìa khóa để đầu tư thành công vào cổ phiếu ngân hàng tại Việt Nam.