VN-Index có thể phản ứng nhạy cảm trước cú sốc từ các "siêu cổ phiếu"

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn bứt phá quyết định trong năm 2026, khi cả động lực vĩ mô và thị trường chuyển dịch từ giai đoạn phục hồi sang chu kỳ tăng trưởng dựa trên cải cách đột phá.

Theo chứng khoán Mirae Asset, các động lực tăng trưởng mang tính bước ngoặt để đạt các mục tiêu tăng trưởng năm 2026 đầy tham vọng GDP mục tiêu 10%: Nới lỏng tiền tệ và cách phân bổ tín dụng giúp tối ưu hóa hiệu quả phân bổ vốn. Thay vì phân bổ hạn mức (quota) hành chính, việc loại bỏ trần tín dụng cho phép các ngân hàng tự chủ dựa trên năng lực vốn và quản trị rủi ro giúp nâng cao hiệu quả hoạt động cho cả khối tài chính và phi tài chính.

Siêu chu kỳ hạ tầng: Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP đạt trung bình 10%/năm giai đoạn 2026–2030, đầu tư công giai đoạn này có thể lên đến 8500 nghìn tỷ đồng (tăng 162% so với giai đoạn 2021–2025). Các cải cách thể chế đã giúp thúc đẩy tiến độ giải ngân cho các dự án trọng điểm, tiêu biểu là Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Các dự án hạ tầng chiến lược quy mô lớn sẽ tạo động lực tăng trưởng kinh tế bền vững trong dài hạn.

Thu hút vốn FDI: Nhờ vào các lợi thế về vị trí địa lý, ổn định chính trị, tăng trưởng kinh tế cao, thị trường tiêu dùng lớn, nguồn nhân lực dồi dào và chi phí sản xuất tương đối thấp, Việt Nam vốn là điểm đến đầu tư hấp dẫn với tốc độ tăng trưởng kép của vốn giải ngân giai đoạn 2021–2025 lên đến 8,8%/năm.

Do rủi ro địa chính trị gia tăng, các tập đoàn đa quốc gia đang đẩy mạnh đa dạng hóa hoạt động sản xuất, thúc đẩy các xu hướng như đưa sản xuất trở về nước (reshoring), chuyển sản xuất sang các quốc gia lân cận (nearshoring) và đa dạng hóa chuỗi cung ứng—mở ra những cơ hội lâu dài cho các nền kinh tế có vị thế là trung tâm sản xuất thay thế.

Trước xu hướng này, Việt Nam đưa ra chiến lược hút dòng vốn FDI chất lượng cao và nâng cao năng lực sản xuất trong nước (mục tiêu 2030: tăng tỷ lệ nội địa hóa lên hơn 40%). Việc tăng cường nội lực ngành sản xuất trong nước cũng nằm trong kế hoạch thúc đẩy kinh tế tư nhân tăng 10–12%/năm (mục tiêu 2030 kinh tế tư nhân đóng góp 55-58% GDP).

Phát triển kinh tế tư nhân: Nhằm hiện thực hóa khát vọng 2045 của Việt Nam, quy mô vốn đầu tư cần cho giai đoạn phát triển tiếp theo cần có sự gia tăng đầu tư từ khu vực tư nhân, giúp giảm bớt gánh nặng vào ngân sách công và nâng cao được hiệu quả thực thi dự án. Các cải cách cấu trúc sẽ giúp huy động vốn hiệu quả đầu tư từ khu vực tư nhân, tiêu biểu như khung pháp lý Đối tác công tư (PPP) mới.

Thúc đẩy tiêu dùng: Với mục tiêu đưa Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, Việt Nam đặt mục tiêu đưa mức thu nhập bình quân đầu người tăng từ mức 5026 USD năm 2025 lên 8500 USD năm 2030, do đó, tiềm năng của ngành tiêu dùng nói chung là rất lớn. Các chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thị trường bất động sản hồi phục là 2 yếu tố chính giúp khôi phục sức mua của người dân.

Đáng chú ý, việc gia tăng mức giảm trừ gia cảnh gần 41% so với trước đây trong tính thuế thu nhập cá nhân năm 2026 sẽ giúp cải thiện sức mua của tầng lớp trung lưu.

Về mặt định giá, so với các thị trường khác, định giá của Việt Nam vẫn hấp dẫn nhờ tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) ở mức cao và triển vọng tăng trưởng đầy hứa hẹn. Với kỳ vọng tăng trưởng EPS ở mức 20% trong kịch bản cơ sở, VN-Index có thể sẽ chinh phục mốc 2300 điểm (tương ứng mức P/E trung bình dài hạn là 17 lần). Mức EPS dự phóng hiện tại phản ánh sự "bình thường hóa" sau giai đoạn tăng trưởng cao của năm 2025 (khoảng 30–33%).

Triển vọng bứt phá có thể đến từ sự cộng hưởng của 3 yếu tố: Tiềm năng được tái định giá sau nâng hạng; Thanh khoản thị trường gia tăng; Niềm tin doanh nghiệp phục hồi. Thị trường dự kiến sẽ thu hút khoảng 1 tỷ USD từ quỹ đầu tư thụ động sau khi FTSE Russell đưa Việt Nam vào rổ chỉ số các Thị trường mới nổi sơ cấp (Secondary EM) vào ngày 21/09/2026.

Tiềm năng được tái định giá sau nâng hạng còn đến từ các nỗ lực để Việt Nam phát triển thị trường tài chính bền vững xét đến các tiêu chí cấu trúc thị trường, thanh khoản, minh bạch thông tin và tính thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận đầu tư.

Hơn nữa, Việt Nam đang tiếp tục nỗ lực đáp ứng các tiêu chí nâng hạng lên thị trường mới nổi của MSCI (gồm FOL, CCP, và thị trường FX).

Dù triển vọng khả quan, Mirae Asset cho rằng, việc giám sát rủi ro một cách kỷ luật là điều thiết yếu, đặc biệt là trước các cú sốc “ngoại tác” và các rủi ro mang tính cấu trúc khác. Cụ thể, một rủi ro đáng chú ý đến từ mức đòn bẩy margin cao. Tỷ lệ ký quỹ (vay margin/vốn) lớn tạo ra trạng thái "nhạy cảm" (tinderbox); bất kỳ sự kiện/tin tức xấu nào cũng có thể kích hoạt làn sóng bán giải chấp khiến gia tăng mức biến động thị trường.

Rủi ro đáng chú ý thứ hai đến từ việc tăng giá nhanh của nhóm cổ phiếu vốn hóa siêu lớn (mega-caps) – đóng góp chính vào mức tăng điểm của chỉ số VN-Index năm 2025. Điều này khiến chỉ số VN-Index trở nên “nhạy cảm” hơn trước các cú sốc riêng lẻ phát sinh từ các doanh nghiệp đầu tàu này.