Giới chuyên môn nhận định, World Cup 2026 đang bước vào giai đoạn mà giá trị thương mại vượt xa giá trị thể thao thuần túy. Doanh thu dự kiến của FIFA trong chu kỳ này có thể vượt mốc 11 – 13 tỷ USD, biến World Cup thành một trong những sự kiện sinh lời lớn nhất hành tinh…

Theo công bố từ Chủ tịch FIFA và được Reuters dẫn lại, giải đấu đã ghi nhận hơn 500 triệu yêu cầu mua vé, con số gấp khoảng 10 lần tổng nhu cầu của hai kỳ World Cup gần nhất cộng lại. Đây không đơn thuần là một kỷ lục về mặt số liệu. Nó cho thấy World Cup từ một giải đấu bóng đá trở thành một "siêu sự kiện toàn cầu" có sức hút ngang tầm Olympic.

Với việc được tổ chức tại ba quốc gia Mỹ, Canada, Mexico, World Cup 2026 tận dụng được thị trường thể thao - giải trí lớn nhất thế giới, nơi bóng đá đang tăng trưởng mạnh mẽ về lượng người hâm mộ. Theo Reuters, gần 90% số vé đã được phân bổ trong các giai đoạn đầu, cho thấy mức độ "khát vé" cực cao.

Điều này đồng nghĩa với việc phần lớn người hâm mộ toàn cầu gần như không còn cơ hội tiếp cận vé theo cách truyền thống. Một trong những nguyên nhân chính là việc FIFA áp dụng hệ thống phân phối nhiều tầng, kết hợp giữa bán trực tiếp, gói dịch vụ cao cấp và các đối tác thương mại. Điều này giúp tối đa hóa doanh thu, nhưng cũng làm dấy lên tranh cãi về tính công bằng.

Ngày 2/4, FIFA mở bán vé World Cup 2026 giai đoạn cuối cùng. Người hâm mộ đã phải chờ đợi kéo dài nhiều giờ, gặp vô số lỗi kỹ thuật khi mua vé. Dù vậy, những người mua được vé cho biết số lượng vé các trận “hot” rất hạn chế, trong khi giá nhiều trận đã bị đẩy lên cao hơn so với mọi đợt bán trước đó. Theo ghi nhận từ người mua vé, khoảng 40/104 trận của giải đã tăng giá.

Đối với trận chung kết, vé hạng 1 hiện lên tới 10.990 USD, trong khi trước đó chỉ 8.680 USD (tháng 12), 7.875 USD (tháng 11) và 6.370 USD lúc mới mở bán. Vé hạng 2 hiện là 7.380 USD, còn hạng 3 là 5.785 USD, tức đã cao gấp đôi so với giá ban đầu. Giá vé bán kết cũng đã vượt mốc 3.000 USD cho hạng cao nhất. Các trận tứ kết và nhiều trận knock-out khác đều tăng giá đáng kể. FIFA không hề giảm giá vé, dù với trận đấu vé bán chậm.

Trên thị trường thứ cấp, theo dữ liệu từ nền tảng Thị trường Trao đổi - Mua bán lại của FIFA, hiện có 4 chỗ ngồi cho trận chung kết ngày 19/7 tại sân vận động MetLife ở bang New Jersey (Mỹ) được rao bán với giá 2.299.998,85 USD/chỗ. Các vị trí này nằm phía sau khung thành, khu khán đài thấp. FIFA cho biết không kiểm soát mức giá trên thị trường thứ cấp, nhưng áp dụng phí 15% đối với cả người mua và người bán trong mỗi giao dịch.

Ngoài giá vé, người hâm mộ còn phàn nàn về sự thiếu minh bạch. FIFA không công bố rõ số lượng vé bán ra, cũng không giải thích việc nhiều người bị chuyển nhầm sang trang lỗi khiến họ không mua được vé. Chính sách bán vé của FIFA cũng gây tranh cãi khi khác với các kỳ World Cup trước, FIFA không công bố bảng giá cố định từ sớm mà chỉ đưa ra mức tối thiểu và tối đa ban đầu, sau đó lại liên tục điều chỉnh.

Cơn sốc giá vé FIFA World Cup 2026 vẫn chưa phải là tất cả. Khi ngày khai mạc đến gần, hàng triệu người hâm mộ nhận ra hành trình từ khách sạn đến sân vận động có thể vừa tốn kém, vừa hỗn loạn, đặc biệt tại các thành phố lớn của Mỹ. Một chuyến bay có thể tiêu tốn tới 30.000 USD cho nhóm tám người. Tại bang New Jersey, hệ thống NJ Transit áp dụng mức giá 150 USD cho vé khứ hồi từ ga Penn ở New York đến sân vận động MetLife.

Mức giá này cao gấp hơn 10 lần so với giá thông thường 12,9 USD cho các sự kiện thể thao hoặc hòa nhạc. Tại Boston, giá vé tàu đến sân vận động cũng tăng từ 20 lên 80 USD trong thời gian diễn ra giải đấu. Trong khi đó, các lựa chọn phổ biến hơn như Uber hay xe thuê cũng không hề rẻ. Gần sân MetLife Stadium, một chỗ đỗ xe có thể có giá lên tới 225 USD.

Áp lực cầu tăng cao cũng khiến nhiều thành phố đăng cai đối mặt nguy cơ quá tải lưu trú, đặc biệt là phân khúc thuê ngắn hạn. Giá phòng khách sạn tại Los Angeles - vốn ở mức khoảng 227 USD/đêm - có thể tăng tới 90% trong thời gian diễn ra giải, lên gần 480 USD/đêm.

Trước áp lực chi phí tăng cao, giới chức thành phố New York (Mỹ) ngày 28/4 đã phải công bố kế hoạch thiết lập các khu cổ động (fanzone) miễn phí trên toàn địa bàn nhằm phục vụ người hâm mộ theo dõi các trận đấu. Theo thông báo, mỗi quận trong số 5 quận của New York sẽ có một khu vực xem bóng đá công cộng, nơi người dân có thể theo dõi trực tiếp các trận đấu, thưởng thức ẩm thực địa phương và tham gia các hoạt động văn hóa bên lề. 

Thị trưởng Zohran Mamdani cho biết, quyết định miễn phí hoàn toàn các khu fanzone được đưa ra nhằm đảm bảo tính “tiếp cận đại chúng” của bóng đá. Việc bố trí fanzone cũng được xem là giải pháp cân bằng giữa yếu tố thương mại và nhu cầu tiếp cận của công chúng, trong bối cảnh World Cup được kỳ vọng thu hút khoảng 1 triệu du khách tới khu vực New York – New Jersey và mang lại hơn 3 tỷ USD doanh thu.

Theo kế hoạch, World Cup 2026 sẽ khởi tranh vào ngày 11/6 tại sân Azteca (Mexico). Báo cáo do FIFA phối hợp với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) công bố cho thấy, sự kiện này có thể thu hút khoảng 6,5 triệu lượt khách, với tổng chi tiêu ước tính lên tới 13,9 tỷ USD. Tổng sản lượng kinh tế tạo ra đạt khoảng 80,1 tỷ USD, đóng góp 40,9 tỷ USD vào GDP toàn cầu, đồng thời tạo ra khoảng 824.000 việc làm toàn thời gian.

Trong số các quốc gia đăng cai, Mỹ được dự báo sẽ chiếm phần lớn lợi ích kinh tế nhờ sở hữu 11 thành phố tổ chức. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, một số chuyên gia kinh tế cho rằng lợi ích dài hạn từ việc đăng cai World Cup có thể không đáng kể.

Bà Barbara Denham tại công ty Oxford Economics nhận định các thành phố sẽ ghi nhận tăng trưởng GDP trong ngắn hạn, nhưng tác động trung hạn sẽ hạn chế, do lượng khách du lịch chủ yếu thay thế cho dòng khách hiện hữu.

Bên cạnh đó, sự chênh lệch lớn giữa doanh thu của FIFA và chi phí mà các thành phố đăng cai phải gánh là vấn đề cốt lõi. Oxford Economics cho rằng mô hình tổ chức World Cup cần thay đổi trong tương lai, nếu không sẽ trở thành "giải đấu của giới nhà giàu" và chỉ phù hợp với những quốc gia có nguồn lực tài chính mạnh.