Xác định thời điểm chuyển từ hành vi chậm đóng sang trốn đóng bảo hiểm tại các doanh nghiệp

Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết từ ngày 30/11/2025, Nghị định số 274/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về chậm đống, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp; khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội sẽ có hiệu lực.

Nghị định cũng quy định cụ thể và giúp phân biệt rõ ràng giữa hành vi chậm đóng - trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.

Căn cứ theo quy định tại Điều 3, Điều 6 Nghị định số 274, hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội sẽ được xem xét chuyển thành trốn đóng bảo hiểm xã hội khi người sử dụng lao động không khắc phục sau thời hạn 60 ngày, kể từ ngày hết thời hạn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định, hoặc sau khi cơ quan Bảo hiểm xã hội đã có văn bản đôn đốc thực hiện trách nhiệm đóng mà vẫn không thực hiện nghĩa vụ.

Theo Điều 6 Nghị định số 274, thời điểm chuyển hành vi từ chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp sang trốn đóng được xác định như sau:

Trường hợp 1: Người sử dụng lao động chưa đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động.

Nếu sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp, mà vẫn chưa đăng ký, hành vi chậm đóng chuyển thành trốn đóng. Thời điểm bắt đầu tính là ngày thứ 61 kể từ sau thời hạn đăng ký.

Trường hợp 2: Người sử dụng lao động đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp thấp hơn theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp.

Đối với đơn vị đóng hằng tháng: Hành vi được xác định là trốn đóng bắt đầu từ sau ngày cuối cùng của tháng tiếp theo tháng phát sinh tiền lương đã đăng ký làm căn cứ đóng.

Đối với đơn vị đóng 3 tháng hoặc 6 tháng một lần: Hành vi được xác định là trốn đóng bắt đầu từ sau ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng đã đăng ký làm căn cứ đóng.

Trường hợp 3: Người sử dụng lao động chậm đóng dù đã được cơ quan Bảo hiểm xã hội đôn đốc theo quy định.

Đối với đơn vị đã được cơ quan Bảo hiểm xã hội gửi văn bản đôn đốc trong vòng 45 ngày, kể từ sau thời hạn đóng bảo hiểm xã hội chậm nhất theo quy định, mà đơn vị vẫn không nộp sau 60 ngày: Hành vi được chuyển thành trốn đóng kể từ ngày thứ 61.

Đối với đơn vị đã được cơ quan Bảo hiểm xã hội gửi văn bản đôn đốc sau 45 ngày, kể từ sau thời hạn đóng bảo hiểm xã hội chậm nhất theo quy định: Hành vi được coi là trốn đóng được xác định từ ngày thứ 15 ngày kể từ ngày cơ quan Bảo hiểm xã hội ban hành văn bản đôn đốc.

Doanh nghiệp khi bị xác định trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp phải nộp toàn bộ số tiền trốn đóng. Đồng thời, phải nộp thêm tiền lãi bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày trốn đóng.

Ngoài ra, hành vi trốn đóng có thể bị xử lý vi phạm hành chính, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội theo quy định của Bộ luật Hình sự.