Xu hướng loại bỏ phẩm màu nhân tạo trong thực phẩm

Theo Fooddive - chuyên trang phân tích xu hướng trong ngành công nghiệp thực phẩm, Target đã phối hợp với các thương hiệu quốc gia cũng như các nhà cung cấp sản xuất hàng nhãn riêng để điều chỉnh công thức sản phẩm. Quá trình này nhằm đảm bảo các loại ngũ cốc được bày bán tại hệ thống cửa hàng không còn sử dụng các loại phẩm màu tổng hợp.

Đại diện Target Corporation, nhà bán lẻ lớn thứ bảy tại Hoa Kỳ, chia sẻ quyết định này xuất phát từ dữ liệu thị trường cho thấy người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm không chứa màu nhân tạo, đặc biệt là các sản phẩm dành cho trẻ em. Target nhấn mạnh, việc loại bỏ phẩm màu tổng hợp phù hợp với định hướng mà công ty đã đặt ra từ năm 2019, khi ra mắt thương hiệu thực phẩm riêng mang tên Good & Gather.

Không chỉ Target, nhiều nhà bán lẻ và nhà sản xuất thực phẩm lớn cũng đang đẩy mạnh loại bỏ các loại phẩm màu nhân tạo khỏi sản phẩm. Trước đó, Walmart thông báo sẽ loại bỏ các chất tạo màu tổng hợp và hàng chục thành phần thường có trong thực phẩm chế biến sẵn khỏi dòng sản phẩm nhãn riêng trước tháng 1/2027. Chuỗi siêu thị giảm giá Save A Lot cũng tuyên bố sẽ loại bỏ 7 loại phẩm màu nhân tạo khỏi toàn bộ sản phẩm nhãn riêng vào cuối năm 2027...

Ở cấp độ sản xuất, nhiều tập đoàn thực phẩm lớn như WK Kellogg Co và Nestlé cũng đã công bố kế hoạch giảm hoặc loại bỏ màu nhân tạo trong sản phẩm của mình. Tập đoàn đa quốc gia General Mills cũng vừa thông báo rằng toàn bộ danh mục thực phẩm dành cho trường học từ mẫu giáo đến lớp 12 của công ty không còn chứa màu nhân tạo được chứng nhận, đạt được mục tiêu này sớm hơn so với kế hoạch mùa hè năm 2026.

Cụ thể, công ty đã nâng cấp danh mục thực phẩm dành cho trường học từ 98% lên 100% không chứa màu nhân tạo được chứng nhận thông qua việc cải tiến công thức ngũ cốc Lucky Charms Ít Đường 25%. "Chúng tôi tự hào đã đạt được cột mốc quan trọng này," ông Pankaj Sharma, chủ tịch phân khúc Dịch vụ Thực phẩm Bắc Mỹ của General Mills, cho biết.

"General Mills đang nỗ lực thực thi kế hoạch loại bỏ màu nhân tạo khỏi toàn bộ danh mục bán lẻ tại Hoa Kỳ vào cuối năm 2027”. Công ty có trụ sở tại Minneapolis đã tạo ra doanh thu thuần năm tài chính 2025 là 19 tỷ USD. Danh mục thương hiệu của công ty bao gồm Cheerios, Nature Valley, Blue Buffalo, Häagen-Dazs, Old El Paso, Pillsbury, Betty Crocker, Totino’s và Annie’s.

Trước đó, khi ông Robert F. Kennedy Jr. nhậm chức Bộ trưởng Y tế Mỹ vào tháng 2 năm ngoái, ông đã kêu gọi các hãng thực phẩm loại bỏ phẩm màu nhân tạo - vấn đề then chốt đối với phong trào "Make America Healthy Again" (Khiến nước Mỹ khỏe mạnh trở lại).

Ngay sau đó, một số doanh nghiệp đã bắt đầu cải tiến công thức sản phẩm và cam kết sẽ dần dần nói lời chia tay với phẩm màu nhân tạo. Dù vậy, việc tuân thủ hiện chỉ mang tính tự nguyện ở cấp liên bang. Theo một rà soát của hãng tin Reuters đối với 15 tập đoàn thực phẩm lớn nhất tại Mỹ, mới chỉ có hai công ty cam kết loại bỏ hoàn toàn phẩm màu nhân tạo trước cuối năm 2026.

Bảy doanh nghiệp khác đặt mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2027. Trong khi sáu công ty còn lại chưa đưa ra cam kết cụ thể, dù cho biết đang nghiên cứu hoặc tung ra một số lựa chọn "không màu nhân tạo".

Phẩm màu thực phẩm là các chất được sử dụng để tạo màu sắc hấp dẫn cho sản phẩm. Trong ngành công nghiệp thực phẩm hiện đại, màu tổng hợp được sử dụng rộng rãi trong bánh kẹo, đồ uống, ngũ cốc ăn sáng và thực phẩm chế biến sẵn nhằm thu hút người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em.

Tuy nhiên, ngày càng có nhiều nghiên cứu cảnh báo về những rủi ro sức khỏe liên quan đến các hợp chất hóa học này. Một trong những tác động được nhắc đến nhiều nhất là mối liên hệ giữa phẩm màu tổng hợp và hội chứng tăng động giảm chú ý (ADHD) ở trẻ em. Liên minh châu Âu (EU) đã áp dụng quy định yêu cầu dán nhãn cảnh báo đối với một số phẩm màu để người tiêu dùng nhận biết và hạn chế sử dụng.

Bên cạnh đó, các loại phẩm màu phổ biến như Tartrazine (E102) hay Allura Red (E129) thường được ghi nhận có liên quan đến các phản ứng dị ứng, bao gồm nổi mề đay, kích ứng da, hen suyễn hoặc phản ứng quá mẫn ở những người nhạy cảm. Những phản ứng này đặc biệt dễ xảy ra ở trẻ em hoặc những người có cơ địa dị ứng.

Ở góc độ độc tính lâu dài, một số nghiên cứu trên động vật cho thấy một số phẩm màu có thể chứa tạp chất gây hại hoặc có khả năng làm tổn thương DNA. Những yếu tố này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gây ung thư khi tiếp xúc lâu dài với các hợp chất hóa học trong thực phẩm. Mặc dù nhiều phẩm màu vẫn được cơ quan quản lý cho phép sử dụng trong giới hạn nhất định, nhưng giới khoa học vẫn khuyến nghị cần giảm thiểu mức độ tiêu thụ các chất phụ gia không cần thiết.

Các loại thực phẩm có chất tạo màu tổng hợp cũng có khả năng chứa nhiều đường hơn. Trung bình, các sản phẩm có chất tạo màu chứa 33,3 gram đường trên 100 gram, so với 13,8 gram trong các sản phẩm không có màu nhân tạo. Sự kết hợp này phản ánh một chiến lược tiếp thị rộng hơn, kết hợp vẻ ngoài bắt mắt với vị ngọt để thúc đẩy tiêu thụ.

Trong những năm gần đây, xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang chuyển dịch mạnh sang các loại phẩm màu tự nhiên được chiết xuất từ thực vật như củ dền, nghệ, tảo spirulina hay cà rốt. Các loại màu tự nhiên này không chỉ an toàn hơn mà còn có thể cung cấp thêm các hợp chất sinh học có lợi cho sức khỏe. Dù vậy, các nhà sản xuất cho rằng việc chuyển đổi cần nhiều thời gian do chi phí tăng cao, nguồn nguyên liệu tự nhiên hạn chế và khó khăn về logistics.

Một số công ty lo ngại việc dùng màu chiết xuất từ rau củ có thể làm giá bán lẻ tăng hoặc nguồn cung không ổn định. Các lãnh đạo doanh nghiệp cũng thừa nhận màu sắc đóng vai trò then chốt trong trải nghiệm người tiêu dùng. "Bánh red velvet thì phải có màu đỏ, chúng tôi không thể bán bánh red velvet màu xám", một CEO ngành thực phẩm nói. Chính yếu tố này khiến nhiều thử nghiệm thay thế phẩm màu nhân tạo bị trì hoãn.