Không còn là một xu hướng nhất thời, du lịch bền vững đang dần trở thành tiêu chí lựa chọn hàng đầu của nhiều du khách Việt. Bằng những lựa chọn tinh tế và có ý thức hơn, mỗi du khách hoàn toàn có thể góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực lên môi trường và cộng đồng địa phương...

Ngày càng nhiều du khách Việt Nam mong muốn chuyến đi của mình thân thiện với môi trường và để lại điều gì đó tích cực với cộng đồng địa phương, thay vì chỉ đơn thuần là những tấm ảnh check-in.

Theo Báo cáo Du lịch & Bền vững (Travel & Sustainability Report) thường niên lần thứ 11 của Booking.com, có tới 85% du khách Việt Nam cho rằng việc du lịch bền vững hơn là điều quan trọng hoặc rất quan trọng, và cùng một tỷ lệ tương tự bày tỏ mong muốn góp phần giúp điểm đến trở nên tốt đẹp hơn sau khi họ rời đi.

Nói cách khác, hỗ trợ cộng đồng địa phương và bảo vệ môi trường không còn là mối quan tâm của riêng ai, mà đang dần trở thành một ưu tiên chung.

Booking.com đã thực hiện khảo sát trong hai năm liên tiếp với 32.500 người tại 35 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhằm ghi nhận cảm nhận của chính người dân địa phương về tác động của du lịch tới nơi họ sinh sống. Kết quả cho thấy 60% người tham gia khảo sát trên toàn cầu nhìn nhận du lịch mang lại tác động tích cực cho địa phương - tại Việt Nam, con số này thậm chí còn cao hơn, đạt 76%.

Những lợi ích được nhắc đến nhiều nhất là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (60%), tạo việc làm (55%) và mở rộng các lựa chọn vui chơi, giải trí (50%). Nhưng đi kèm với đó vẫn là những mặt trái không thể phủ nhận: tình trạng ùn tắc giao thông và rác thải gia tăng (cùng ở mức 41%), chi phí sinh hoạt đắt đỏ hơn (32%) và tình trạng quá tải du khách (25%).

Từ những dữ liệu này, dưới đây là 6 cách đơn giản giúp du khách Việt Nam có những chuyến đi bền vững hơn - vừa hỗ trợ cộng đồng địa phương, vừa giảm thiểu tác động đến những nơi mình ghé thăm.

1. KHÁM PHÁ NHỮNG ĐIỂM ĐẾN ÍT NGƯỜI BIẾT ĐẾN HƠN

Tình trạng quá tải tại các điểm du lịch nổi tiếng có thể gây áp lực lên hạ tầng và đời sống thường ngày của người dân địa phương. Có tới 40% du khách Việt muốn tránh những nơi quá đông đúc, trong khi 35% người dân địa phương mong muốn quê hương mình quảng bá nhiều hơn các danh thắng lân cận.

Một số điểm đến nổi tiếng quả thật không thể bỏ lỡ, nhưng đôi khi trải nghiệm đáng nhớ nhất lại đến từ những nơi ít ai ngờ tới. Phú Yên và Ninh Thuận là sự kết hợp giữa bờ biển xinh đẹp và ẩm thực địa phương đặc sắc; trong khi Cao Bằng hay Mù Cang Chải lại mở ra hành trình chậm rãi giữa thiên nhiên hùng vĩ và các trải nghiệm du lịch cộng đồng.

2. DU LỊCH NGOÀI MÙA CAO ĐIỂM

Mùa thấp điểm luôn có lý do riêng để trở thành lựa chọn của những du khách dày dạn kinh nghiệm: đường phố vắng vẻ hơn, nhịp độ khám phá cũng thư thả hơn. 35% người Việt được khảo sát mong muốn địa phương quảng bá nhiều hơn các thời điểm du lịch khác trong năm, và 35% du khách đã chủ động chọn đi quốc tế ngoài mùa cao điểm.

Du khách có thể cân nhắc Huế vào những tháng đầu năm - dù thỉnh thoảng có mưa phùn, nhưng cố đô vẫn giữ được vẻ trầm lắng, giàu cảm xúc trong tiết trời mát mẻ. Với các gia đình chỉ có thể đi vào hè, một chuyến đi đến quốc gia có lịch nghỉ khác biệt cũng là cách để có kỳ nghỉ thư thái và tiết kiệm hơn.

3. DI CHUYỂN NHƯ NGƯỜI DÂN ĐỊA PHƯƠNG

50% du khách dự định sử dụng phương tiện di chuyển bền vững hơn trong chuyến đi, còn 48% người dân kỳ vọng giao thông công cộng tại địa phương mình sẽ được cải thiện. Đi bộ đến quán cà phê trong khu phố, đón một chuyến tàu điện hay đạp xe dọc bờ sông thường giúp du khách cảm nhận điểm đến sâu sắc và bền vững hơn nhiều so với việc chỉ di chuyển bằng taxi.

Tại TP.HCM và Hà Nội, xe buýt hai tầng hop-on hop-off hay hệ thống metro là những lựa chọn tiện lợi và tiết kiệm. Nếu muốn cảm nhận nhịp sống địa phương theo cách gần gũi hơn, một vòng xích lô truyền thống cũng là gợi ý đáng thử - vừa thư thái, vừa giảm phát thải.

4. CHI TIÊU TẠI CHỖ ĐỂ TẠO LỢI ÍCH THIẾT THỰC CHO CỘNG ĐỒNG

Lựa chọn nơi ăn uống, mua sắm và đặt vé tham quan là cách trực tiếp nhất để hỗ trợ kinh tế địa phương. 34% người dân mong muốn có thêm sự hỗ trợ dành cho nghệ nhân và doanh nghiệp nhỏ - một quán ăn gia đình, thay vì chuỗi nhà hàng quen thuộc, sẽ giúp dòng tiền của du khách ở lại với cộng đồng.

Tương tự, với 38% du khách có ý định mua sắm nhiều hơn tại các cửa hàng độc lập, một món quà từ chợ truyền thống thay vì cửa hàng lưu niệm sân bay không chỉ mang đậm bản sắc hơn, mà còn trực tiếp hỗ trợ người thợ thủ công địa phương.

5. BẢO TỒN MÔI TRƯỜNG ĐỊA PHƯƠNG

41% người dân cho rằng rác thải gia tăng từ du lịch là một thách thức lớn, trong khi 54% du khách lại mong muốn giảm thiểu rác thải trong chuyến đi của mình - một tín hiệu đáng mừng cho thấy hai bên đang cùng hướng về một mục tiêu.

Những lựa chọn nhỏ như mang theo bình nước cá nhân, túi vải, hay đơn giản là không để lại rác sau khi rời đi, đều có thể tạo ra khác biệt bền vững lớn. Du khách cũng nên đi đúng tuyến đường được hướng dẫn thay vì cố tìm những khu vực nhạy cảm để có một bức ảnh "độc lạ", tránh làm tổn hại thảm thực vật hay sinh vật biển.

Nếu muốn một chuyến đi gần gũi với thiên nhiên hơn, du khách có thể thử trải nghiệm quan sát rùa biển đẻ trứng và thả rùa con tại Côn Đảo, hay tham gia hành trình trekking sinh thái lên đỉnh Đại Bình (Bảo Lộc) - nơi du khách vừa trồng cây, vừa thu gom và phân loại rác dọc đường đi.

6. HÒA NHẬP VỚI VĂN HÓA VÀ CỘNG ĐỒNG ĐỊA PHƯƠNG

Những nỗ lực nhỏ để tìm hiểu phong tục địa phương không chỉ làm phong phú thêm trải nghiệm của du khách, mà còn khiến người dân cảm thấy được tôn trọng. 35% người dân mong muốn du khách hiểu rõ hơn về quy định và tập quán địa phương, còn 41% kêu gọi gây quỹ nhiều hơn cho công tác bảo tồn.

Trước mỗi chuyến đi, hãy dành thời gian tìm hiểu về trang phục, quy tắc ứng xử và phong tục tôn giáo tại điểm đến, đặc biệt tại các không gian linh thiêng hay khu bảo tồn thiên nhiên. Ngay cả một hành động nhỏ như nhận biết thời điểm không nên chụp ảnh, hay học vài từ tiếng địa phương, cũng đủ để tạo nên sự khác biệt trong cách người dân bản địa đón nhận bạn.