AI đang tái định hình cách thức ngành du lịch vận hành

Với 81% du khách Việt khẳng định sẽ dùng AI cho chuyến đi tiếp theo, Việt Nam đang dẫn đầu châu Á về xu hướng du lịch thông minh. Con số này vượt xa mức trung bình 63% của khu vực. Kết quả này phản ánh sự giao thoa giữa tốc độ chuyển đổi số nhanh và nhu cầu trải nghiệm cá nhân hóa ngày càng lớn.

Dù AI trong du lịch đang ở giai đoạn đầu, mức độ tin tưởng của người dùng Việt rất khả quan. Khoảng 86% du khách thể hiện thái độ tin tưởng hoặc trung lập với thông tin do AI tạo ra. Thực tế, AI đang được du khách Việt khai thác đa dạng từ gợi ý điểm tham quan, đề xuất ẩm thực đến xây dựng lịch trình và dịch ngôn ngữ (đều ở mức 30%).

Ông Vũ Ngọc Lâm, Giám đốc Quốc gia Agoda Việt Nam, nhận định sự quan tâm mạnh mẽ với AI phản ánh xu hướng đề cao tính tiện lợi và hiệu quả. Theo ông Lâm, AI sẽ định hình lại cách du khách tìm kiếm thông tin và trải nghiệm điểm đến. Trong bối cảnh đó, việc đầu tư nền tảng du lịch tích hợp AI là lợi thế cạnh tranh quan trọng. Các giải pháp thông minh được kỳ vọng là động lực thúc đẩy ngành du lịch phát triển bền vững, lấy trải nghiệm cá nhân làm trung tâm.

Hiện tại, trên khắp khu vực Đông Nam Á, các cơ quan quản lý du lịch mỗi quốc gia đều đang tích hợp AI vào hoạt động du lịch. Sự chuyển dịch này là một bước đi chiến lược nhằm đưa du lịch thoát khỏi mô hình chạy theo số lượng, hướng tới du lịch giá trị cao, vừa hỗ trợ tăng trưởng vừa giảm áp lực lên các đô thị và khu di sản.

Indonesia đang thử nghiệm một công cụ AI mới mang tên MaiA trong nỗ lực mở rộng điểm đến ra ngoài Bali. Thái Lan tích hợp AI vào nền tảng dữ liệu du lịch quốc gia để đưa ra các gợi ý theo thời gian thực. Trong khi đó, Malaysia kết hợp chương trình Visit Malaysia 2026 với các mô hình thí điểm du lịch thông minh tại những địa phương như Melaka và Penang…

Từ các công cụ AI lập lịch trình du lịch, bản đồ tương tác cho tới các trung tâm dữ liệu du lịch quốc gia cung cấp gợi ý theo thời gian thực, công nghệ đang được triển khai để giải quyết những vấn đề rất thực tế. Qua đó, du khách có thể lên kế hoạch nhanh hơn, di chuyển thuận lợi hơn và khám phá những trải nghiệm phù hợp với sở thích cá nhân.

Các nền tảng du lịch toàn cầu cũng nhanh chóng tận dụng AI để thúc đẩy tăng trưởng kinh doanh. Expedia Group đã ra mắt trợ lý du lịch AI Romie vào tháng 5/2024, và một năm sau đó tiếp tục giới thiệu trải nghiệm AI tác nhân trên Hotels.com. Giám đốc công nghệ của Expedia Ramana Thumu cho biết các khách sạn đã sử dụng hơn một triệu gợi ý dựa trên AI trong năm 2024, qua đó giúp số lượng giao dịch tăng 9% và mang lại gần 6 tỷ USD doanh thu bổ sung.

Việt Nam cũng đang thúc đẩy du lịch thông minh thông qua các nền tảng số, trợ lý AI và hệ sinh thái dữ liệu, với nhiều sáng kiến lớn gắn với mục tiêu năm 2026 là đón 25 triệu lượt khách quốc tế và đạt doanh thu 43 tỷ USD.

Dự án trọng tâm là nền tảng Visit Vietnam AI, dự kiến ra mắt vào quý 2/2026. Nền tảng này sẽ cung cấp lịch trình du lịch cá nhân hóa và công cụ phân tích dữ liệu; đồng thời nằm trong chiến lược số tổng thể, tích hợp hướng dẫn thực tế ảo, các sản phẩm du lịch thông minh và các dự án thí điểm xanh tại những điểm đến, với trọng tâm là tính bền vững và cá nhân hóa.

Ở góc độ địa phương, TP.HCM đang quyết tâm xóa bỏ các điểm chạm rời rạc để trở thành đô thị du lịch thông minh năm 2030. Tại tọa đàm với chủ đề: "Không gian phát triển du lịch Thành phố Hồ Chí Minh - Động lực từ liên kết chuỗi dịch vụ và trải nghiệm khách hàng", ông Phạm Huy Bình, Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM, đã thẳng thắn nhận định rằng du lịch hiện đại không còn là cuộc đua về số lượng đơn thuần, mà là cuộc đua về sự thấu hiểu.

Sau khi kiện toàn bộ máy tổ chức, ngành du lịch thành phố xác định dữ liệu và trải nghiệm chính là nguồn tài nguyên mới quý giá nhất. Sự chuyển dịch này được cụ thể hóa bằng việc kiến tạo một "Không gian du lịch số". Tại đây, các ranh giới địa lý vật lý được xóa nhòa thông qua ứng dụng công nghệ mở.

Du khách trong tương lai gần sẽ được khám phá một TP.HCM sống động hơn bao giờ hết thông qua kênh microsite “Bản đồ du lịch số”. Đây là hệ thống tích hợp dữ liệu đa nguồn, cung cấp bộ lọc thông minh về điểm đến và tích hợp các tính năng tiện ích như “Đặt xe 1 chạm”, tạo nên một sự liền mạch tuyệt đối trong di chuyển và tham quan.

Tuy nhiên, nhìn vào thực tế, các chuyên gia tại tọa đàm cũng chỉ ra những rào cản cần tháo gỡ. ThS Lê Thị Thương, Phó Tổng Giám đốc SOI.Pro, đã phân tích bốn “khoảng trống” lớn đang tồn tại. Đó là sự thiếu hụt cái nhìn tổng thể khiến các điểm chạm dịch vụ bị rời rạc; triển khai đa kênh nhưng thiếu sự liên kết; tỷ lệ khách hàng hài lòng cao nhưng mức độ trung thành chưa tương xứng; và cuối cùng là hệ sinh thái dịch vụ chưa bắt kịp với kỳ vọng số hóa ngày càng cao của du khách.

Điểm yếu cốt lõi là các trải nghiệm hiện đang vận hành như những “ốc đảo” độc lập. Cơ hội chiến lược nằm ở việc kết nối các mảnh ghép rời rạc đó thành một hành trình liền mạch, giúp du khách dễ dàng đưa ra quyết định mà không bị “ngộp” bởi rừng thông tin hỗn loạn.

Đồng tình, TS Khoa Tăng từ Đại học RMIT dẫn chứng từ những mô hình thành công trên thế giới như Kyoto (Nhật Bản) với cách kể chuyện lịch sử qua bản đồ số, hay Seoul (Hàn Quốc) với nền tảng kết nối giao thông thông minh, đồng thời nhấn mạnh rằng TP.HCM cần một cách tiếp cận riêng biệt.

Chuyển đổi số trong du lịch không nên là sự sao chép rập khuôn mà phải xuất phát từ đặc thù địa phương và hành vi đặc trưng của khách du lịch tại Việt Nam. Công nghệ phải đóng vai trò giảm thiểu sự bất định, giúp du khách biết rõ họ nên đi đâu, vào lúc nào để có trải nghiệm tốt nhất.

Khi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lĩnh vực vận chuyển, lưu trú, ẩm thực và tham quan tạo nên một sức mạnh tổng hợp, thì mỗi điểm đến trên đất nước Việt Nam sẽ không chỉ điểm dừng chân, mà trở thành địa danh phải quay lại nhiều lần trong lòng du khách.