Các hãng công nghệ đang chạy đua phát triển smartphone AI có thể tự thực hiện nhiều tác vụ chỉ bằng lệnh thoại. Tuy nhiên, tham vọng phổ biến "AI tác nhân" vẫn đối mặt với rào cản từ các nền tảng số, khi những ông lớn công nghệ không muốn đánh mất quyền kiểm soát hệ sinh thái…

Tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo Thế giới (World Artificial Intelligence Conference - WAIC) diễn ra ở Thượng Hải cuối tuần qua, hàng loạt doanh nghiệp đã giới thiệu những mẫu "điện thoại AI tác nhân" (agentic phone) - thế hệ smartphone được kỳ vọng có thể thay đổi cách con người sử dụng thiết bị di động trong tương lai.

Giới chuyên gia nhận định nếu được triển khai rộng rãi, công nghệ này sẽ tạo ra cuộc cách mạng trong ngành smartphone, nhưng đồng thời cũng làm suy giảm vai trò của các ứng dụng truyền thống.

CUỘC ĐUA ĐIỆN THOẠI AI ĐÃ BẮT ĐẦU

Một trong những sản phẩm thu hút sự chú ý tại WAIC là NaviX Ultra của hãng Nubia. Thiết bị được vận hành bởi Doubao - chatbot AI rất phổ biến tại Trung Quốc do ByteDance, công ty mẹ của TikTok, phát triển.

"A new era of AI agent smartphones begins" (Một kỷ nguyên mới của điện thoại AI tác nhân bắt đầu), Nubia tuyên bố khi giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng trực tuyến.

Trước đó, mẫu thử nghiệm Doubao Phone từng gây tiếng vang khi lô sản phẩm giới hạn mở bán vào tháng 12 đã nhanh chóng cháy hàng. Ở phiên bản đầu tiên, thiết bị có thể thực hiện các lệnh thoại để thao tác trên nhiều ứng dụng khác nhau như đặt đồ ăn hoặc so sánh giá khi mua sắm. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau khi ra mắt, Alibaba, Tencent và JD.com đã hạn chế quyền truy cập của trợ lý AI vào nền tảng của mình.

Động thái này gần như vô hiệu hóa AI agent của chiếc điện thoại, buộc ByteDance phải tắt tính năng trong một số trường hợp, đặc biệt là những giao dịch liên quan đến thanh toán.

Theo bà Kiranjeet Kaur, Giám đốc nghiên cứu liên kết của hãng nghiên cứu thị trường IDC (Mỹ), việc giành được quyền truy cập rộng rãi vào các ứng dụng do doanh nghiệp khác sở hữu vẫn là trở ngại lớn nhất đối với các thiết bị AI tác nhân.

Theo bà, các nền tảng đều muốn duy trì mối quan hệ trực tiếp với người dùng bởi nếu để AI của bên thứ ba đứng giữa, "họ sẽ mất quyền kiểm soát vào tay một bên khác".

"AI agent là giấc mơ của tất cả mọi người, nhưng chúng ta vẫn chưa đạt tới giai đoạn đó", bà Kaur nhận định, đồng thời cho rằng hiệu suất của các công cụ AI hiện vẫn chưa đủ ổn định.

Theo truyền thông công nghệ Trung Quốc, NaviX Ultra không tìm cách vượt qua các rào cản của ứng dụng mà lựa chọn hợp tác với các nền tảng để cung cấp dịch vụ. AFP cho biết đã liên hệ Nubia để đề nghị bình luận nhưng chưa nhận được phản hồi.

CÁC HÃNG CÔNG NGHỆ ĐẨY MẠNH HỢP TÁC ĐỂ PHỔ CẬP AI TÁC NHÂN

Ngoài Nubia, Honor cũng trình diễn mẫu Robot Phone, chiếc điện thoại sở hữu camera gắn trên một cánh tay robot nhỏ có thể tự nâng lên khi sử dụng. Theo Honor, thiết bị có thể nhận biết cử chỉ của người dùng, chuyển động theo nhịp nhạc, đồng thời hỗ trợ chụp ảnh selfie và quay video ổn định.

Hãng cho biết khi chính thức mở bán vào cuối năm nay, Robot Phone sẽ được tích hợp AI agent sử dụng nhiều mô hình AI khác nhau, trong đó có một số được đồng phát triển cùng Alibaba.

Trong khi đó, startup AI StepFun có trụ sở tại Thượng Hải cũng ra mắt mẫu STEPX Neo, được giới thiệu là smartphone đầu tiên được thiết kế dành riêng cho AI tác nhân. Theo một bài viết được tài trợ trên Tân Hoa xã, Chủ tịch StepFun Yin Qi cho biết doanh nghiệp đã thiết lập "quan hệ hợp tác sâu rộng" với nhiều nền tảng lớn như Alipay và hãng gọi xe Didi.

Nhờ các đối tác này, điện thoại có thể hỗ trợ trọn gói nhiều nhu cầu như đặt dịch vụ du lịch, mua sắm hằng ngày, sử dụng các dịch vụ địa phương, làm việc văn phòng và chỉnh sửa video.

KHÔNG CHỈ TRUNG QUỐC, CUỘC ĐUA ĐANG DIỄN RA TRÊN TOÀN CẦU

Bên ngoài Trung Quốc, các tập đoàn công nghệ lớn như Google cũng đang liên tục bổ sung những tính năng AI ngày càng mạnh cho smartphone, trong đó có khả năng tự đặt lịch hẹn.

Startup Mỹ Brain Technologies cũng đã tung ra mẫu Natural AI Phone tại Nhật Bản từ tháng 4 thông qua hợp tác với tập đoàn viễn thông SoftBank. Trong buổi trình diễn với AFP hồi tháng 4, chiếc điện thoại này - có thể kết nối với một số ứng dụng như LINE - đã gửi tin nhắn xin lỗi vì đến muộn chỉ bằng một lệnh thoại, dù thiết bị vẫn thường xuyên không thực hiện thành công nhiều yêu cầu khác.

Theo ông Marc Einstein, chuyên gia của Counterpoint Research, hiện chưa có doanh nghiệp nào thực sự giành ưu thế trong cuộc đua AI tác nhân, vì vậy đây đang là một trong những chủ đề nóng nhất của ngành công nghệ. Ông dự báo trong vòng 5-10 năm tới, người dùng sẽ không còn sử dụng các ứng dụng trên điện thoại theo cách hiện nay.

"Điều này sẽ thay đổi căn bản nền kinh tế số và làm đảo lộn các mô hình kinh doanh", ông nhận định.

Dù AI tác nhân vẫn còn nhiều hạn chế về độ ổn định và khả năng kết nối với các nền tảng số, cuộc đua giữa các hãng công nghệ đã chính thức bắt đầu. Khi các rào cản về hệ sinh thái dần được tháo gỡ, smartphone có thể chuyển từ vai trò một thiết bị người dùng trực tiếp điều khiển sang một "trợ lý số" chủ động thay mặt con người xử lý nhiều công việc hằng ngày.