Ấn Độ và New Zealand vừa ký hiệp định thương mại tự do (FTA), theo đó hai bên sẽ giảm mạnh thuế quan đối với hàng hóa và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp hai nước, trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gây sức ép lên thương mại toàn cầu.
Theo hãng tin Bloomberg, trước khi ký kết thỏa thuận trên, hai bên hoàn tất đàm phán thương mại vào tháng 12 năm ngoái.
Theo
thỏa thuận, New Zealand sẽ xóa bỏ thuế quan đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu
từ Ấn Độ, đồng thời nới lỏng quy định về đi lại và lưu trú đối với sinh viên,
người lao động Ấn Độ.
Ở chiều ngược lại, New Delhi sẽ cắt miễn hoặc giảm thuế quan đối với
95% hàng hóa nhập khẩu từ New Zealand.
Theo Chính phủ New Zealand, về lâu dài, 82% hàng xuất khẩu của New Zealand vào Ấn Độ sẽ được miễn thuế quan, trong đó 57% được miễn thuế ngay khi thỏa thuận có hiệu lực. Nhóm hàng được xóa bỏ thuế quan ngay lập tức gồm thịt cừu, len, than đá và 95% sản phẩm lâm nghiệp, gỗ.
Một số mặt hàng khác như hải sản, hàng công nghiệp, mật ong manuka và một số loại trái cây sẽ được giảm thuế theo lộ trình. Thuế quan đối với rượu vang cũng sẽ giảm mạnh theo thời gian, từ mức có thể lên tới 150% hiện nay xuống còn 25-50%.
Tuy nhiên, New Zealand chưa giành được quyền tiếp cận đầy đủ vào thị trường sữa của Ấn Độ, lĩnh vực được nước này bảo hộ chặt chẽ và từ lâu là một trong những điểm nghẽn lớn nhất trong các cuộc đàm phán thương mại.
Vào ngày thứ Hai (27/4), lễ ký diễn ra tại New Delhi, Ấn Độ với sự
chứng kiến của đông đảo lãnh đạo doanh nghiệp hai nước. Thỏa thuận được ký
trong bối cảnh xung đột kéo dài tại Trung Đông đang tiếp tục làm xáo trộn thị
trường lương thực và năng lượng toàn cầu, đồng thời gây sức ép lớn với nhiều quốc
gia, trong đó có Ấn Độ.Trong năm qua, New Delhi đã đẩy nhanh nỗ lực mở cửa nền kinh tế thông qua các thỏa thuận với nhiều đối tác lớn
Trong năm qua, New Delhi đã đẩy nhanh nỗ lực mở cửa nền kinh
tế thông qua các thỏa thuận với nhiều đối tác lớn, gồm Anh và Liên minh châu Âu
(EU). Mục tiêu của quốc gia này là giảm phụ thuộc vào một khu vực riêng lẻ và
đa dạng hóa quan hệ thương mại.
“Đây là thỏa thuận mang tính lịch sử, mở ra cho các nhà
xuất khẩu New Zealand cơ hội tiếp cận chưa từng có tới thị trường 1,4 tỷ dân của
Ấn Độ - nơi đang trên đà trở thành nền kinh tế lớn thứ ba thế giới”, Thủ tướng
New Zealand Christopher Luxon viết trên mạng xã hội X trước lễ ký thỏa thuận.
Đại diện hai bên ký kết hiệp định là Bộ trưởng Thương mại và
Công nghiệp Ấn Độ Piyush Goyal và Bộ trưởng Thương mại New Zealand Todd McClay.
“Thỏa thuận được ký trong bối cảnh cục diện kinh tế thế giới
đang được định hình lại, các ranh giới thương mại mới đang hình thành. Trong một
thế giới nhiều biến động như vậy, Ấn Độ và New Zealand đã lựa chọn nhau”, ông
Goyal phát biểu tại lễ ký.
Về tiến độ triển khai, ông McClay cho biết ông kỳ vọng thỏa
thuận có thể được thực thi vào cuối năm nay, sau khi hai bên hoàn tất các thủ tục
pháp lý cần thiết, bao gồm việc phê chuẩn tại quốc hội mỗi nước.
Tuy nhiên, thỏa thuận này đang vấp phải phản ứng trong chính
trường New Zealand. Trong khi Thủ tướng Luxon kêu gọi các đảng ủng hộ thỏa thuận,
đảng New Zealand First - một đối tác trong liên minh cầm quyền - tuyên bố sẽ bỏ
phiếu phản đối tại quốc hội.
Đảng này cho rằng New Zealand đã nhượng bộ quá nhiều trong
khi lợi ích nhận lại chưa tương xứng. Điểm gây tranh cãi lớn là các mặt hàng xuất
khẩu quan trọng của New Zealand, đặc biệt là sữa, chưa được hưởng ưu đãi đủ lớn
khi tiếp cận thị trường Ấn Độ.
Trong khi đó, Công Đảng New Zealand chỉ mới tuyên bố ủng hộ vào tuần trước, sau thời gian chỉ trích cách Chính phủ xử lý quá trình đàm phán.
Khi kết thúc đàm phán vào năm ngoái, phía New Delhi nhấn mạnh
nước này đã duy trì các biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích của nông dân
trong nước, nhất là ở lĩnh vực sữa và một số sản phẩm nông nghiệp khác, trong
quá trình thương lượng với New Zealand - nước xuất khẩu sữa lớn nhất thế giới.
Theo tuyên bố của Chính phủ New Zealand, Ấn Độ sẽ xóa bỏ
ngay thuế quan đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ New Zealand, gồm thịt cừu,
len và than đá. Thỏa thuận cũng giúp một số loại trái cây của New Zealand, như
kiwi, anh đào, bơ, hồng và việt quất, tiếp cận thị trường Ấn Độ thuận lợi hơn.
Tại lễ ký, ông Goyal cho biết thỏa thuận này có thể giúp thu
hút khoảng 20 tỷ USD vốn đầu tư vào Ấn Độ trong dài hạn. Ông không nêu mốc thời
gian cụ thể, nhưng trước đó Chính phủ Ấn
Độ từng nói rằng con số này được tính trong giai đoạn 15 năm.
Theo Bộ Ngoại giao và Thương mại New Zealand (MFAT), thương mại hai chiều giữa New Zealand và Ấn Độ đạt khoảng 2,3 tỷ USD trong năm 2025. Trong đó, New Zealand xuất khẩu khoảng 1,18 tỷ USD hàng hóa và dịch vụ sang Ấn Độ.
Ấn Độ hiện là thị trường xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ lớn thứ 11 của New Zealand, chiếm khoảng 1,8% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này. Trong đó dịch vụ du lịch, lâm sản, táo, kiwi, nhôm, sắt thép và len là những nhóm xuất khẩu lớn nhất.
Dù vậy, theo các nhà phân tích, quy mô thương mại song phương vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng của Ấn Độ - nền kinh tế đông dân nhất thế giới và tăng trưởng nhanh bậc nhất trong Nhóm 20 nền kinh tế lớn (G20).
