Tổng lãnh sự Australia tại TP. Hồ Chí Minh Sarah Hooper lý giải sự dịch chuyển trong đầu tư và hợp tác của Australia từ nông nghiệp sang công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam trong thời gian gần đây…

Chia sẻ với VnEconomy bên lề Diễn đàn Doanh nghiệp Cựu du học sinh Australia – Việt Nam, bà Sarah Hooper, Tổng Lãnh sự Australia tại TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh quan hệ đối tác bình đẳng giữa Việt Nam và Australia trong việc cùng chia sẻ cơ hội và thách thức trong bối cảnh hai nước đang thúc đẩy chuyển đổi kép.

Bà Sarah Hooper cũng lý giải sự dịch chuyển trong hợp tác đầu tư của Australia vào Việt Nam, từ truyền thống là nông nghiệp sang các lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo gần đây.

Trong nhiều năm qua, Australia được biết đến tại Việt Nam nhờ thế mạnh trong đầu tư và hợp tác nông nghiệp. Gần đây, Australia đang tăng tốc đầu tư vào đổi mới sáng tạo và công nghệ tại Việt Nam, bà có thể chia sẻ thêm về sự chuyển đổi này?

Đối với Australia, đây không phải là sự lựa chọn “hoặc cái này, hoặc cái kia”. Nông nghiệp đã và vẫn là một lĩnh vực hết sức quan trọng, không chỉ đối với Australia mà còn trong quan hệ hợp tác với Việt Nam. Bên cạnh đó, Australia có rất nhiều đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp mà chúng tôi có thể mang tới Việt Nam.

Song song với đó, trong khuôn khổ Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác số được xem là một trong những trụ cột quan trọng. Điều này phản ánh chặng đường phát triển của hai quốc gia, chúng ta được nhìn nhận là những đối tác vững vàng, đáng tin cậy và lâu dài. Tôi nhấn mạnh từ “đối tác”, bởi đây không phải là mối quan hệ bên cho – bên nhận, mà là sự hợp tác giữa hai quốc gia bình đẳng, cùng chia sẻ cơ hội và thách thức.

Chúng tôi nhận thức rằng sự thịnh vượng của mỗi quốc gia, cũng như hòa bình và ổn định của khu vực, phụ thuộc vào việc bảo đảm tương lai kinh tế của chúng ta. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số là yếu tố then chốt, cũng như mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Các vấn đề về phát triển bền vững, biến đổi khí hậu, năng lượng và môi trường cũng là một trụ cột khác trong Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Đây thực sự là những trụ cột hợp tác của hai quốc gia trong quan hệ đối tác. Chúng tôi hiểu rằng không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết những thách thức này. Australia và Việt Nam cần hợp tác chặt chẽ để cùng định hình tương lai khu vực, bảo đảm thịnh vượng, ổn định và hòa bình lâu dài.

Theo bà, Australia có thể chia sẻ những kinh nghiệm và chuyên môn gì để giúp Việt Nam đẩy nhanh tiến trình phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo?

Tôi cho rằng cơ hội hợp tác là rất lớn, Việt Nam đã xây dựng được một khuôn khổ rõ ràng cho chuyển đổi số. Australia cũng đang đi theo con đường tương tự.

Chúng ta đang tích lũy nhiều kinh nghiệm trong việc xây dựng môi trường pháp lý hiệu quả, cũng như thiết kế các cơ chế phù hợp để đưa kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường, hỗ trợ các start-up phát triển và mở rộng quy mô, tiến tới trở thành những doanh nghiệp lớn.

Việc ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược gần đây giữa Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp và Đổi mới Sáng tạo TP.HCM (SIHUB), trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh và Canva - kỳ lân công nghệ Australia là một ví dụ điển hình cho hướng đi này.

Ngoài ra, vào ngày 10/12 vừa qua, Chính phủ Australia đã ban hành lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội là một quyết định tiên phong trên thế giới. Đây là kết quả của việc lắng nghe ý kiến từ phụ huynh và cộng đồng trước những lo ngại về tác động của mạng xã hội chưa được quản lý.

Điều đó cho thấy tất cả chúng ta đều đang trong quá trình học cách sử dụng công nghệ mới, khám phá cả những lợi ích lẫn rủi ro mà công nghệ mang lại cho cộng đồng, và từ đó tìm ra cách ứng xử phù hợp. Hiện nay, Australia đang có những bước đi rất táo bạo trên toàn cầu, nhưng ở nhiều khía cạnh khác của câu chuyện chuyển đổi số, Việt Nam lại đang đi đầu và có rất nhiều điều mà Australia có thể học hỏi.

Chính phủ Việt Nam đang thúc đẩy mô hình phát triển mới dựa trên chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Trong bối cảnh đó, Australia có thể hỗ trợ doanh nghiệp, start-up và các viện nghiên cứu của Việt Nam như thế nào để tận dụng đổi mới sáng tạo nhằm đạt được phát triển bền vững?

Tôi muốn nhấn mạnh rằng những thách thức hiện nay là vô cùng lớn và không thể được giải quyết bởi riêng chính phủ. Quá trình chuyển đổi này đòi hỏi sự tham gia của chính phủ, khu vực tư nhân, doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nhỏ, cộng đồng và các đối tác cùng hợp tác chặt chẽ.

Không chỉ là chuyển đổi, mà còn là chuyển đổi theo cách bao trùm, bảo đảm mọi tầng lớp trong xã hội đều được hưởng lợi từ nền kinh tế số, đồng thời thực hiện điều đó một cách bền vững để gìn giữ hành tinh cho các thế hệ tương lai. Chúng ta đã chứng kiến những hệ quả của tăng trưởng không bền vững – điều này diễn ra hằng ngày.

Do đó, một lĩnh vực hợp tác quan trọng là cùng nhau xử lý những hệ quả ngoài mong muốn của tăng trưởng thiếu bền vững: quản lý ô nhiễm, ứng phó với tình trạng khan hiếm nước và các thách thức môi trường khác. Đây đều là những không gian hợp tác tiềm năng.

Điều Australia nhận thức rất rõ là chúng tôi không thể làm điều này một mình. Việc đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 không thể chỉ dựa vào các quy định của chính phủ, mà cần sự chung tay của chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng, cũng như sự hợp tác của toàn khu vực, để cùng xây dựng một tương lai bền vững và bao trùm cho khu vực.