Với quy định mới, những trường hợp xảy ra lấn, chiếm thì buộc phải trả lại đất đã lấn, chiếm; đồng thời, khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm…

Ngày 22/7/2021, UBND tỉnh Bạc Liêu đã ban hành Quyết định số 25 về quản lý và sử dụng đất do nhà nước quản lý (đất công) trên địa bàn tỉnh. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày 02/8/2021. 

Theo đó, cấp chịu trách nhiệm trước tiên về việc quản lý và sử dụng đất công là Chủ tịch UBND xã.

Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm việc sử dụng đất nông nghiệp vào mục đích công ích; đất phi nông nghiệp được giao để sử dụng vào mục đích xây dựng khác. Đồng thời, chịu trách nhiệm đối với việc quản lý đất sử dụng vào mục đích công cộng được giao để quản lý, đất chưa giao, đất chưa cho thuê tại địa phương.

Về quản lý đất dôi dư, đất đã được Nhà nước thu hồi, bồi thường nhưng chưa giao chủ đầu tư thực hiện dự án, UBND xã có trách nhiệm báo cáo Sở Tài nguyên và Môi trường để trình UBND tỉnh Bạc Liêu giao cho đơn vị khác quản lý, sử dụng theo quy định.

Đối với đất đã thu hồi theo Luật Đất đai năm 2013, giao cho Trung tâm Phát triển Quỹ nhà và đất tỉnh Bạc Liêu quản lý; Đất đã thu hồi theo Luật Đất đai năm 2013 là đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân thuộc khu vực nông thôn, giao cho UBND cấp xã quản lý. 

Tại quyết định này, UBND tỉnh Bạc Liêu cũng nêu rõ về việc xử lý vi phạm trong quản lý, sử dụng đất công.

Nếu cho thuê đất công không đúng đối tượng, không đúng mục đích sử dụng; quản lý đất công nhưng để bị lấn, chiếm mà không xử lý hoặc báo cáo kịp thời, Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND cấp huyện và trước pháp luật.

Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, tổ chức đã được giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất mà không sử dụng đúng ranh giới thửa đất để bị lấn, chiếm thì phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh và trước pháp luật.

Cụ thể, trường hợp các khu đất bị lấn, chiếm trước ngày 01/7/2014, nếu người sử dụng đất đang sử dụng ổn định, phù hợp quy hoạch, kế hoạch, không tranh chấp thì UBND cấp huyện xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Trường hợp các khu đất bị lấn, chiếm sau ngày 01/7/2014, đơn vị đang quản lý khu đất kiểm tra, xác minh, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét từng trường hợp cụ thể để giải quyết theo quy định.

Ngoài ra, quy định mới này cũng xác định trách nhiệm của UBDN cấp huyện là xây dựng kế hoạch giải quyết dứt điểm tình trạng tranh chấp, lấn, chiếm đất công; lập phương án sử dụng ngay các khu đất còn bỏ trống, chưa sử dụng… Trường hợp, xảy ra lấn, chiếm thì buộc phải trả lại đất đã lấn, chiếm; đồng thời, khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm. UBND huyện chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh khi để xảy ra sai sót.

UBND xã có trách nhiệm niêm yết công khai danh sách kèm theo sơ đồ thể hiện vị trí, kích thước các khu đất công tại trụ sở UBND cấp xã, nhà sinh hoạt cộng đồng tại ấp/khóm (nơi có đất) để người dân biết, giám sát, nhằm phát hiện kịp thời các trường hợp lấn, chiếm.