Bang California kiện Chính phủ Mỹ vì cho phép tái khởi động đường ống dẫn dầu ven biển

Chính quyền bang California vào tuần trước đã khởi kiện Chính phủ Mỹ sau khi Washington phê duyệt kế hoạch của công ty Sable Offshore nhằm tái khởi động hai đường ống dẫn dầu dọc bờ biển của bang - hãng tin AP đưa tin.

Động thái này làm leo thang căng thẳng giữa California và chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh Nhà Trắng đang gỡ bỏ các rào cản quản lý để thúc đẩy hoạt động khoan dầu ngoài khơi - lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ.

Thời gian qua, chính quyền ông Trump ca ngợi dự án của Sable Offshore - công có trụ sở tại Houston, Texas - như một hình mẫu trong nỗ lực tăng sản lượng năng lượng của Mỹ. Dự án hướng tới tái khởi động khai thác dầu tại vùng biển ngoài khơi Santa Barbara của California, khu vực từng bị ảnh hưởng bởi một sự cố tràn dầu nghiêm trọng vào năm 2015.

Ông Rob Bonta, Tổng chưởng lý bang California, cho biết bang có thẩm quyền quản lý các đường ống chạy qua hai hạt Santa Barbara và Kern.

“Chính phủ không có quyền tước đoạt thẩm quyền quản lý của California. Chúng tôi khởi kiện để bảo vệ bờ biển, bãi biển và các cộng đồng trước rủi ro từ các đường ống”, ông Bonta phát biểu tại một cuộc họp báo ngày thứ Sáu (23/1).

Tuy nhiên, Cơ quan An toàn Đường ống và Vật liệu Nguy hiểm (PHMSA) thuộc Bộ Giao thông Vận tải Mỹ - đơn vị phê duyệt kế hoạch của Sable - cho biết sẽ phản bác vụ kiện trên.

“Việc tái khởi động đường ống Las Flores của Sable Offshore sẽ bổ sung nguồn năng lượng sản xuất trong nước cho California, bang hiện có giá xăng cao nhất nước”, người phát ngôn của PHMSA cho biết.

Ngay trong ngày đầu của nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump ký một sắc lệnh điều hành đảo ngược quyết định của cựu Tổng thống Joe Biden về việc cấm khoan dầu ngoài khơi ở hai bờ Đông và Tây. Sau đó, một tòa án liên bang hủy bỏ sắc lệnh của ông Biden về việc loại bỏ khoảng 2,53 triệu km2 vùng biển liên bang khỏi hoạt động phát triển dầu khí.

Tháng 11 năm ngoái, Chính phủ Mỹ công bố kế hoạch mở rộng các khu vực ngoài khơi gần bờ California và Florida cho hoạt động khoan dầu. Đây là đề xuất mà ngành dầu khí Mỹ đã vận động trong nhiều năm. Tuy nhiên, các ý kiến phản đối cảnh báo kế hoạch này có thể gây rủi ro cho các cộng đồng ven biển và hệ sinh thái.

Ông Bonta cho biết một trong các đường ống mà Sable muốn tái khởi động đã vỡ vào năm 2015, khiến hơn 140.000 gallon, tương đương 3.300 thùng dầu tràn ra dọc bờ biển phía Nam California. Theo ông, sự cố này đã làm đen khoảng 240 km bãi biển từ Santa Barbara tới Los Angeles, gây ô nhiễm cả một khu vực sinh học phong phú và ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động đánh bắt hai sản của ngư dân. Sau sự cố trên, các giàn khoan tại khu vực này đã đóng cửa.

Về phần mình, công ty Sable đang đối mặt với nhiều vụ kiện, nhưng cho biết vẫn quyết tâm khôi phục hoạt động khai thác dầu. Theo công ty, nếu cần, họ sẽ chỉ hoạt động ở vùng biển liên bang - khu vực mà cơ quan quản lý của bang gần như không có quyền can thiệp. California chỉ quản lý dải biển trong phạm vi khoảng 5 km tính từ bờ, trong khi các giàn khoan nằm cách bờ từ 8-14 km.

“Thật khó tin khi chúng ta vẫn đang bàn về việc tái khởi động đường ống này”, ông Alex Katz, giám đốc điều hành Trung tâm Bảo vệ Môi trường (Environmental Defense Center) tại Santa Barbara, nói, đề cập tới dự án đường ống của Sable ở California. Tổ chức này được thành lập sau vụ tràn dầu nghiêm trọng ở California vào năm 1969.

Nghị sĩ Hạ viện bang California Gregg Hart, đại diện khu vực Santa Barbara, cho rằng việc Chính phủ liên bang bật đèn xanh cho kế hoạch tái khởi động các đường ống là phớt lờ những bài học đau đớn từ vụ tràn dầu năm 2015.

“California sẽ không để ông Trump và các đồng minh trong ngành dầu khí lớn lách các quy định về môi trường thiết yếu và đe dọa bờ biển của bang”, ông Hart nói.

Trong nhiều năm qua, California đã chủ động giảm dần sản lượng nhiên liệu hóa thạch để ưu tiên năng lượng sạch. Hạt Santa Barbara là một trong những địa phương thúc đẩy xu hướng này. Vào tháng 5 năm ngoái, Hội đồng Giám sát hạt gồm các giám sát viên do dân bầu đã bỏ phiếu khởi động lộ trình giảm dần và tiến tới chấm dứt hoạt động khai thác dầu khí trên đất liền.