Blog chứng khoán: Ép “quá tay”, lịch sử có lặp lại?

VNI bốc hơi 3,06% trong bối cảnh không có thông tin gây sốc nào khiến giao dịch hôm nay có phần giống với phiên ngày 20/10 khi chỉ số giảm tới 5,5%. Cũng là nhóm Vin và ngân hàng tác động mạnh, kéo theo sự hoảng loạn ở phần còn lại.

Hoạt động bán tháo khiến đại đa số cổ phiếu chịu tổn thương nặng nề, riêng số giảm quá 2% đã là 180 mã, trong đó 31 mã giảm hết biên độ. Thực ra so với ngày 20/10 thì hôm nay vẫn còn khá hơn. Hôm đó chỉ riêng số lượng giảm quá 2% đã là 240 mã, trong đó 180 mã giảm sàn.

Thị trường hôm nay từ chỗ suy yếu ban đầu bình thường do dòng tiền rút lui biến thành một đợt tháo chạy. Dĩ nhiên các trụ ép điểm số quá lớn là chất xúc tác quan trọng. Điểm khác là thanh khoản hai sàn hôm 20/10 rất lớn, tới 54,7k tỷ hai sàn chưa kể thỏa thuận, hôm nay chưa bằng một nửa (tương đương khoảng 43%).

Một trong những nguyên nhân là do chênh lệch giá giữa hai thời điểm cũng khác đáng kể. Giá cổ phiếu hiện tại thấp hơn nhiều, chưa kể thanh khoản tích lũy gần đây rất thấp. Dù vậy mức độ tổn thương cho danh mục của nhà đầu tư vẫn không nhỏ. Đây là tình huống trớ trêu vì khi điểm số tăng đa số nhà đầu tư đã không được hưởng lợi, giờ VNI có hình thành 2 đỉnh điều chỉnh thì cổ phiếu tiếp tục chịu thiệt hại.

Trong số 31 cổ phiếu giảm hết biên độ ở HSX phiên này, 13 cổ phiếu vẫn còn dư mua giá sàn. Phần còn lại tuy giá cũng giảm rất mạnh nhưng vẫn dư cầu giá thấp. Do đó mức thanh khoản khá thấp 22,1k tỷ sàn này (chưa tính thỏa thuận) cho thấy khối lượng bán tháo cũng không quá lớn. So với mức trung bình 20 phiên khoảng 19,1k tỷ/ngày thì cũng chỉ cao hơn khoảng 16%.

Thị trường vẫn có cơ hội để tái cân bằng trong tình huống áp lực bán không đột biến như vậy. Dĩ nhiên kịch bản này chỉ được xác nhận nếu xuất hiện diễn biến cân bằng lại những phiên tới và trải qua các đợt “test cung”. Biên độ giảm hôm nay quá rộng có thể đẩy nhiều vị thế vào trạng thái rủi ro và nhà đầu tư có thể phải cắt lỗ. Thị trường phải kiểm tra khối lượng lỏng lẻo mới phát sinh này.

Thị trường phái sinh hôm nay thể hiện sự bình tĩnh trong phần lớn nhịp điều chỉnh của VN30. Ngoài ít phút giảm sớm đầu phiên, phần lớn thời gian buổi sáng chỉ số dao động trong biên độ 1902.xx tới 1914.xx và basis F1 đều dương. Cho đến hơn 2h chiều VN30 cũng giảm bình thường hơn 1% dưới ảnh hưởng của VIC, VHM, VPB là chính. Diễn biến bất ngờ chỉ xuất hiện từ khoảng 2h15 trở đi với cú ép giá đột ngột từ đồng loạt các trụ. VN30 giảm nhanh đẩy toàn bộ các vị thế trước đó vào tình huống rủi ro và basis bắt đầu đảo âm xác nhận một đợt cắt lỗ mạnh. Thanh khoản F1 cũng dày đặc trong ít phút này. Thực sự tốc độ giao dịch đoạn cuối này quá nhanh, ngay cả khi bám sát thị trường cũng rất khó phản ứng kịp, chỉ những tay chơi trong cuộc mới có thể hưởng lợi.

Thị trường cơ sở hôm nay xấu, nhưng chỉ xấu ở 15 phút cuối đợt liên tục chứ không diễn ra toàn thời gian. Chưa rõ đợt ép “quá tay” này có hiệu quả rung lắc hay “kiếm” trên thị trường phái sinh, hay cả hai. Dù vậy cũng không cần hoảng loạn, thị trường thay đổi thất thường chưa hẳn đã bền, chỉ cần không sử dụng margin thì vẫn còn dư địa để đợi các tín hiệu xác nhận rõ ràng hơn. Chiến lược là giữ danh mục, Long/Short linh hoạt với phái sinh.

VN30 đóng cửa hôm nay tại 1867.03. Cản gần nhất phiên tới là 1871; 1883; 1890; 1902; 1914; 1928; 1938; 1949. Hỗ trợ 1858; 1841; 1829; 1815; 1800; 1788.

“Blog chứng khoán” mang tính chất cá nhân và không đại diện cho ý kiến của VnEconomy. Những quan điểm, đánh giá là của cá nhân nhà đầu tư và VnEconomy tôn trọng quan điểm cũng như văn phong của tác giả. VnEconomy và tác giả không chịu trách nhiệm về những vấn đề phát sinh liên quan đến các đánh giá và quan điểm đầu tư được đăng tải.