Bộ Chính trị yêu cầu đảm bảo đủ năng lượng để đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững của đất nước

Thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Nghị quyết nêu rõ, sau 5 năm thực hiện Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/02/2020 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, ngành năng lượng đã đạt được tăng trưởng ổn định và cơ bản đảm bảo an ninh năng lượng. Tuy nhiên, nhiều chỉ tiêu vẫn khó đạt được, thể chế và chính sách còn bất cập, tiến độ dự án điện chậm, và nguồn cung năng lượng vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu, tiềm ẩn nguy cơ thiếu điện. Cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, công nghệ chậm đổi mới, chất lượng nguồn nhân lực thấp, và thị trường năng lượng chưa phát triển toàn diện. Đặc biệt, chính sách giá năng lượng còn bất cập, chưa phản ánh cơ chế thị trường.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước, đặc biệt là hai mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và 2045, Bộ Chính trị yêu cầu năng lượng phải đi trước một bước, đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân.

Theo đó, Bộ Chính trị yêu cầu Đảng lãnh đạo toàn diện; Nhà nước kiến tạo thể chế, chính sách đột phá và kiểm soát hạ tầng năng lượng chiến lược; người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể phát triển năng lượng quốc gia, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, khu vực tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất. An ninh năng lượng là nền tảng, tiền đề quan trọng để phát triển đất nước và là bộ phận của an ninh quốc gia, ưu tiên cao nhất cho tăng trưởng liên tục trên 10%.

Phát triển năng lượng phải phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, gắn với tiến bộ và công bằng xã hội, an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và linh hoạt thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải.

Xây dựng thị trường năng lượng đồng bộ, cạnh tranh, minh bạch, đa dạng hóa hình thức sở hữu và phương thức kinh doanh, áp dụng giá thị trường, không bù chéo.

Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế, đặc biệt là khu vực tư nhân, tham gia phát triển năng lượng và cạnh tranh bình đẳng.

Phát triển đồng bộ, hợp lý và đa dạng hóa các loại hình năng lượng, ưu tiên năng lượng tái tạo, năng lượng mới, năng lượng sạch; khai thác hợp lý năng lượng hóa thạch trong nước, chú trọng dự trữ năng lượng quốc gia; phát triển điện hạt nhân, điện khí và có lộ trình giảm tỉ trọng điện than hợp lý.

Khuyến khích đầu tư và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, giảm phát thải, bảo vệ môi trường, thúc đẩy tăng năng suất lao động và đổi mới mô hình tăng trưởng.

Ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để phát triển bền vững ngành năng lượng, từng bước làm chủ công nghệ hiện đại, tiến tới tự chủ sản xuất thiết bị.

Mục tiêu đến năm 2030: Đảm bảo vững chắc an ninh năng lượng quốc gia, cung cấp đầy đủ, ổn định, chất lượng cao, giảm phát thải.

Tổng cung năng lượng sơ cấp khoảng 150 - 170 triệu tấn dầu quy đổi; tổng công suất các nguồn điện khoảng 183 - 236 GW hoặc có thể cao hơn tuỳ thuộc vào nhu cầu hệ thống và tình hình phát triển kinh tế - xã hội theo thời kỳ; tổng sản lượng điện khoảng 560 - 624 tỷ KWh. Tỷ lệ năng lượng tái tạo trong tổng cung năng lượng sơ cấp khoảng 25 - 30%.

Tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng khoảng 120 - 130 triệu tấn dầu quy đổi.

Hệ thống điện thông minh, hiệu quả, có khả năng kết nối an toàn với lưới điện khu vực; bảo đảm cung cấp điện an toàn, đáp ứng tiêu chí N-1 đối với vùng phụ tải quan trọng và N-2 đối với vùng phụ tải đặc biệt quan trọng. Độ tin cậy cung cấp điện năng và chỉ số tiếp cận điện năng thuộc tốp 3 nước dẫn đầu ASEAN.

Các cơ sở lọc dầu đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu trong nước; mức dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập ròng. Phát triển cơ sở đầy đủ năng lực nhập khẩu khí tự nhiên hoá lỏng (LNG) theo nhu cầu cấp cho các nguồn điện khí LNG và các nhu cầu khác; hình thành các trung tâm năng lượng tập trung khí LNG hài hoà các vùng miền.

Tỉ lệ tiết kiệm năng lượng trên tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng so với kịch bản phát triển bình thường khoảng 8 - 10%.

Giảm phát thải khí nhà kính từ hoạt động năng lượng so với kịch bản phát triển bình thường khoảng 15 - 35%.

Tầm nhìn đến năm 2045: Bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia; thị trường năng lượng cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, minh bạch, hiệu quả, phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; ngành năng lượng phát triển đồng bộ, bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu; hệ thống hạ tầng năng lượng thông minh, hiện đại, kết nối hiệu quả với khu vực và quốc tế; chất lượng nguồn nhân lực, trình độ khoa học - công nghệ và năng lực quản trị ngành năng lượng đạt trình độ ngang với các nước công nghiệp phát triển hiện đại.

Để đạt được các mục tiêu này, Bộ Chính trị cũng đưa ra các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm như: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và sự tham gia của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong bảo đảm an ninh năng lượng; Hoàn thiện thể chế, chính sách để trở thành lợi thế cạnh tranh, nền tảng vững chắc, động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển năng lượng; Phát triển nguồn cung và hạ tầng năng lượng, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng.

Đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, thực hiện linh hoạt cam kết quốc tế về giảm phát thải; thiết lập các biện pháp quản trị và ứng phó với rủi ro; Tập trung huy động mọi nguồn lực xã hội, khuyến khích mạnh mẽ khu vực tư nhân tham gia phát triển năng lượng.

Tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng; Tăng cường hợp tác quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững ngành năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.