Bỏ khấu trừ thuế 0,1% doanh thu chuyển nhượng từng giao dịch tại dự thảo Thông tư thuế tài sản mã hóa

Bộ Tài Chính vừa công bố bản tổng hợp tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý, phản biện xã hội đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn kê khai, khấu trừ, nộp và quyết toán thuế trên thị trường tài sản mã hóa, trong đó nhiều nội dung đáng chú ý đã được điều chỉnh.

BỎ QUY ĐỊNH VỀ DOANH THU CHUYỂN NHƯỢNG 

Liên quan đến quy định tại khoản 2 Điều 4 dự thảo Thông tư về mức khấu trừ thuế 0,1% trên doanh thu chuyển nhượng từng giao dịch, Ngân hàng Nhà nước cho rằng dự thảo hiện chưa có quy định cụ thể về cách xác định doanh thu đối với từng giao dịch của tổ chức nước ngoài và cá nhân.

Tiếp thu ý kiến này, Cục Thuế đã bỏ nội dung doanh thu của mỗi giao dịch chuyển nhượng tài sản mã hóa quy định tại khoản 2 Điều 4 dự thảo Thông tư. Theo đó, doanh thu chuyển nhượng tài sản mã hóa sẽ thực hiện theo quy định chung về doanh thu tại chính sách thuế hiện hành.

Trong khi đó, góp ý đối với mẫu Tờ khai 01/TSMH (tờ khai khấu trừ thuế đối với cá nhân và tổ chức nước ngoài có hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa) trong dự thảo Thông tư, UBND TP. Đà Nẵng và Cục Thuế TP. Đà Nẵng đề nghị điều chỉnh theo hướng không phân nhóm cá nhân thành đối tượng cư trú và không cư trú, mà theo dõi chung các trường hợp phát sinh chuyển nhượng tài sản mã hóa.

Theo các đơn vị này, tình trạng cư trú của cá nhân có thể thay đổi theo thời gian, do đó việc tổ chức cung cấp dịch vụ kê khai dựa trên thông tin đăng ký ban đầu có thể thiếu chính xác. Trong trường hợp cần phục vụ công tác quản lý, đề xuất cân nhắc phân nhóm theo quốc tịch, gồm cá nhân có quốc tịch Việt Nam và cá nhân nước ngoài.

Tuy nhiên, Cục Thuế không tiếp thu đề xuất này. Cơ quan soạn thảo cho biết, việc phân loại cá nhân cư trú và không cư trú trong mẫu 01/TSMH là phù hợp với quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản hướng dẫn liên quan, đồng thời tương thích với chuẩn mực quốc tế như Khung báo cáo tài sản mã hóa (CARF) của OECD và nguyên tắc áp dụng các hiệp định tránh đánh thuế hai lần.

Cục Thuế nhấn mạnh, pháp luật thuế Việt Nam không xác định nghĩa vụ thuế dựa trên quốc tịch. Trên thực tế, một cá nhân có quốc tịch Việt Nam có thể là cá nhân không cư trú và ngược lại, cá nhân nước ngoài có thể là cá nhân cư trú. Do đó, quốc tịch không phải tiêu chí xác định nghĩa vụ thuế và không phù hợp với pháp luật thuế hiện hành.

Đối với ý kiến cho rằng tình trạng cư trú có thể thay đổi theo thời gian, Cục Thuế cho rằng đây là vấn đề mang tính kỹ thuật nhưng đã được xử lý trong hệ thống thuế khi tình trạng cư trú được xác định theo từng năm tính thuế.

Việc thay đổi này không làm mất đi ý nghĩa của tiêu chí cư trú tại thời điểm kê khai; ngược lại, nếu không thu thập thông tin cư trú ngay từ đầu sẽ gây thiếu hụt dữ liệu phục vụ đối chiếu và điều chỉnh nghĩa vụ thuế khi phát sinh thay đổi.

KHÔNG CÓ CHẾ TÀI XỬ PHẠT TRONG THÔNG TƯ 

Góp ý đối với dự thảo Thông tư, Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh đề xuất bổ sung các biện pháp cưỡng chế thi hành trong quản lý thuế đối với tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ và chuyển nhượng tài sản mã hóa.

Về nội dung này, Cục Thuế cho biết hiện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang chủ trì xây dựng Nghị định xử phạt liên quan đến tài sản mã hóa, trên cơ sở đó, việc xử phạt các hành vi vi phạm liên quan đến tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa cũng như các biện pháp thi hành sẽ thực hiện theo Nghị định xử phạt. Liên quan đến việc vi phạm các quy định về thuế thì xử lý theo quy định tại Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn hiện hành tương ứng với hành vi vi phạm.

Góp ý đối với dự thảo Thông tư, Bộ Tư pháp đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ cách thức thực hiện các thủ tục, hồ sơ và biểu mẫu kê khai, khấu trừ, nộp và quyết toán thuế đối với các hoạt động trên thị trường tài sản mã hóa, đặc biệt là hoạt động cung cấp dịch vụ và chuyển nhượng tài sản mã hóa, nhằm tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai.

Giải trình nội dung này, Cục Thuế cho biết theo quy định tại khoản 9 Điều 4 Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP, chính sách thuế đối với giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa được áp dụng tương tự như đối với chứng khoán cho đến khi có chính sách thuế riêng. 

Trên cơ sở đó, toàn bộ thủ tục, hồ sơ và biểu mẫu tại dự thảo Thông tư được xây dựng dựa trên cơ chế quản lý thuế đối với chứng khoán hiện hành, đồng thời tham chiếu kinh nghiệm từ Nghị định số 117/2025/NĐ-CP về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.

Cục Thuế làm rõ hoạt động kinh doanh và cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa bao gồm các hoạt động như tổ chức thị trường giao dịch, tự doanh, lưu ký và cung cấp nền tảng phát hành tài sản mã hóa, cùng các hoạt động tương tự kinh doanh chứng khoán phát sinh trong giai đoạn thí điểm. Theo quy định, các hoạt động này chỉ do doanh nghiệp Việt Nam thực hiện.

Trong khi đó, hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa về cơ bản tương tự chuyển nhượng chứng khoán, với sự tham gia của cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

Với cách tiếp cận này, doanh nghiệp trong nước thực hiện kê khai, nộp thuế theo cơ chế hiện hành như các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường, theo quy định tại Nghị định số 126/2020/NĐ-CP và Thông tư số 80/2021/TT-BTC, không phát sinh thêm thủ tục hành chính hay mẫu biểu mới.

Đối với tổ chức nước ngoài, cá nhân cư trú và không cư trú có hoạt động giao dịch, chuyển nhượng tài sản mã hóa, nghĩa vụ thuế sẽ được thực hiện thông qua cơ chế khấu trừ, nộp thay bởi tổ chức cung cấp dịch vụ, tương tự mô hình đang áp dụng với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán.