Doanh nghiệp và chuyên gia kiến nghị bổ sung các cơ chế mới về quy hoạch, phân cấp, hạ tầng và khung thử nghiệm chính sách (Sandbox) trong Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt TP. Hồ Chí Minh, nhằm tạo thêm dư địa phát triển và hoàn thiện hành lang pháp lý phù hợp với mô hình đô thị đặc biệt…

Ngày 27/5, UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp đối với Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt dành cho TP.Hồ Chí Minh. Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được và Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường chủ trì Hội thảo.

“CỞI TRÓI” QUY HOẠCH HẠ TẦNG VÀ MỞ RỘNG KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ 

Từ góc độ quy hoạch và phát triển không gian kinh tế, các doanh nghiệp cho rằng dự thảo Luật cần trao quyền chủ động lớn hơn cho TP. Hồ Chí Minh nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn hiện hữu.

Ông Nguyễn Thế Duy, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Đầu tư và phát triển công nghiệp Becamex - CTCP, kiến nghị Thành phố cần linh hoạt hơn trong điều chỉnh quy hoạch cục bộ và rút ngắn quy trình với các dự án hạ tầng cấp bách.

Ông Duy đề xuất mở rộng mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông (TOD) không chỉ giới hạn quanh ga metro mà lan tỏa đến ga đường sắt quốc gia, quốc tế, cảng biển và trung tâm logistics. Đồng thời, Thành phố cần phát huy vai trò của các doanh nghiệp nhà nước chiến lược như những “cánh tay đầu tư” chủ lực về hạ tầng, logistics, năng lượng. Nếu được trao quyền tự chủ gắn với hậu kiểm minh bạch, khối doanh nghiệp này sẽ giúp huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội, giảm áp lực ngân sách.

Đồng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA), kiến nghị bổ sung cơ chế khai thác quỹ đất đa chức năng trong các dự án TOD để tăng nguồn Đồng thời, đề xuất cơ chế “chuyển đổi không gian” nhằm điều tiết chỉ tiêu quy hoạch; đồng thời xem xét áp dụng hệ số K dưới 1 khi tính tiền sử dụng đất để ngăn đà tăng giá nhà.

Mặt khác, đại diện Tập đoàn Sun Group tập trung đề xuất mở rộng cơ chế cho phép HĐND TP. Hồ Chí Minh quyết định các chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc khác với quy chuẩn quốc gia đối với dự án của nhà đầu tư chiến lược. Doanh nghiệp cũng kiến nghị bổ sung cơ chế đặc thù về bồi thường, giải phóng mặt bằng cho các dự án trọng điểm; đồng thời mở rộng thời hạn thị thực, thẻ tạm trú cho chuyên gia, nhà khoa học và người nước ngoài tham gia các dự án ưu tiên.

Ngoài ra, Sun Group kiến nghị Thành phố được trao thẩm quyền xử lý nhanh các vướng mắc thực tiễn trong trường hợp pháp luật hiện hành chưa kịp sửa đổi, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư.

ĐỀ XUẤT CƠ CHẾ THỬ NGHIỆM, ĐẨY MẠNH PHÂN QUYỀN VÀ RÚT NGẮN THỦ TỤC

Liên quan đến hạ tầng “mềm”, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh, kiến nghị Dự thảo Luật tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng ổn định, đồng bộ, đồng thời tăng tính chủ động cho Thành phố trong triển khai các mô hình hợp tác đầu tư, khai thác quỹ đất và huy động nguồn lực hợp pháp.

Đối với cơ chế phân cấp, phân quyền trong các lĩnh vực đầu tư, môi trường, hạ tầng và logistics, ông Hòa cho rằng cần đi kèm cải cách thủ tục hành chính theo hướng số hóa, liên thông dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng tính minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia các dự án hạ tầng, logistics, chuyển đổi xanh và chuỗi cung ứng của Thành phố.

Đáng chú ý, ông Hòa cũng đề xuất xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ và cơ quan thực thi trong quá trình triển khai mô hình thí điểm, góp phần giảm tâm lý e ngại, sợ sai; đồng thời định hướng Thành phố trở thành không gian tiên phong thử nghiệm các mô hình mới về tài chính, công nghệ, dữ liệu và quản trị đô thị.

Cụ thể hóa ý tưởng về không gian thử nghiệm, TS. Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Xanh, đề xuất Luật Đô thị đặc biệt nên dành hẳn một chương hoặc một mục riêng quy định về: Cơ chế thử nghiệm chính sách có kiểm soát (Regulatory Sandbox), hệ thống hóa cơ chế này thành 5 nhóm cụ thể.

Thứ nhất là Sandbox theo không gian địa lý: Cho phép chọn một vùng nhất định để triển khai thử nghiệm trước (như khu vực Thủ Thiêm, Cần Giờ, Cái Mép Hạ, hoặc một dự án TOD điển hình).

Thứ hai là Sandbox theo nhóm ngành nghề mới, có quy định thời hạn rõ ràng (như fintech, tài sản số, xe tự hành, y tế số, logistics không giấy tờ).

Thứ ba là cơ chế “miễn trừ pháp lý có kiểm soát”, theo đó các doanh nghiệp tham gia thử nghiệm sẽ được miễn một số thủ tục pháp lý trong phạm vi giới hạn.

Thứ tư là cơ chế bảo vệ rủi ro, “thử nghiệm thất bại nhưng không bị hình sự hóa”.

Thứ năm là Thành phố cần được phép ứng dụng triệt để dữ liệu số thời gian thực (real-time data), hệ thống dashboard quản trị đô thị và công nghệ AI để phân tích rủi ro, đánh giá tác động liên tục trong suốt quá trình thử nghiệm.

Từ góc độ chuyên gia, PGS. TS Nguyễn Văn Cường, nhận định hiện tại chính là “thời cơ đặc biệt” ngàn năm có một để TP. Hồ Chí Minh sở hữu một đạo luật riêng biệt, tạo lập hành lang pháp lý tương thích với mô hình quản lý siêu đô thị.

Ông Cường đề xuất đẩy mạnh phân cấp, trao thêm quyền quyết định cho chính quyền Thành phố, đồng thời cải cách mạnh thủ tục hành chính theo hướng rút ngắn thời gian xử lý so với quy định chung.

Bên cạnh đó, cần đưa y tế và giáo dục trở thành các ngành kinh tế mũi nhọn của Thành phố, với cơ chế hợp tác nhân lực công - tư linh hoạt, đồng thời chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhằm giảm thủ tục cho nhà đầu tư.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Cường đánh giá cao các phản biện thẳng thắn của cộng đồng doanh nghiệp, coi đây là thước đo kiểm chứng tính khả thi của đạo luật. Thành phố kỳ vọng khi Luật ban hành, chính nguồn vốn chiến lược và năng lực quản trị của doanh nghiệp sẽ là nhân tố hiện thực hóa các chính sách trên trang giấy thành động lực tăng trưởng bền vững.

Trong thời gian tới, TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục lấy ý kiến rộng rãi từ các chuyên gia, người dân, bộ ngành Trung ương và các địa phương vùng Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ nhằm đảm bảo tính liên kết vùng. Thành phố cam kết luôn cầu thị, đồng hành tháo gỡ khó khăn cùng doanh nghiệp để kiến tạo một tương lai bứt phá, xứng tầm vị thế Đô thị đặc biệt.