Bộ Y tế đề nghị trong trường hợp phát hiện các tổ chức kinh doanh thiết bị y tế có dấu hiệu vi phạm pháp luật về cạnh tranh, thương mại, thuế, hóa đơn, đấu thầu hoặc dấu hiệu vi phạm pháp luật khác, cần kịp thời chuyển thông tin, hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý...

Mới đây, Bộ Y tế đã có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan chuyên môn khẩn trương rà soát các tổ chức kinh doanh thiết bị y tế thuộc đối tượng thực hiện kê khai giá trên địa bàn; ban hành mới hoặc cập nhật, bổ sung danh sách tổ chức kinh doanh thiết bị y tế thực hiện kê khai giá theo đúng quy định.

KHÔNG BÁN CAO HƠN GIÁ NIÊM YẾT

Việc xác định thiết bị y tế thực hiện kê khai giá cần bảo đảm đúng đối tượng, không yêu cầu kê khai giá đối với hàng hóa, hoặc tổ chức kinh doanh không thuộc phạm vi phải kê khai theo quy định.

Bộ Y tế nhấn mạnh, tổ chức kinh doanh chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, hợp lý, hợp lệ của hồ sơ, tài liệu, thông tin và mức giá kê khai; bảo đảm mức giá phù hợp với biến động của yếu tố hình thành giá và mặt bằng giá thị trường.

Các địa phương cũng được yêu cầu chỉ đạo cơ quan chuyên môn thường xuyên theo dõi, tổng hợp, phân tích thông tin kê khai giá. Qua đó, kịp thời phát hiện các trường hợp mức giá có biến động bất thường, có chênh lệch lớn giữa các tổ chức kinh doanh, hoặc có dấu hiệu không phù hợp với yếu tố hình thành giá và mặt bằng giá thị trường.

Trường hợp cần thiết, yêu cầu tổ chức kinh doanh báo cáo, cung cấp thông tin, tài liệu, giải trình về mức giá kê khai; tổ chức kiểm tra hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền kiểm tra theo quy định của pháp luật.

Định kỳ hằng năm và khi có phát sinh thay đổi, các đơn vị cần chủ động rà soát, cập nhật danh sách tổ chức kinh doanh thiết bị y tế thực hiện kê khai giá trên địa bàn theo đúng thẩm quyền và quy định hiện hành.

Việc rà soát cần bảo đảm bổ sung kịp thời đối với tổ chức mới phát sinh hoạt động; điều chỉnh thông tin của tổ chức có thay đổi; đưa ra khỏi danh sách các tổ chức đã ngừng hoạt động hoặc không còn thuộc đối tượng kê khai giá.

Các tổ chức, cá nhân kinh doanh thiết bị y tế được yêu cầu thực hiện nghiêm quy định về niêm yết giá tại Luật Giá. Giá niêm yết phải là giá bán đã bao gồm các loại thuế, phí và lệ phí, nếu có. Đồng thời, được gắn với số lượng hoặc khối lượng hàng hóa và các thông tin cần thiết về tên thiết bị, chủng loại, model, hãng sản xuất, xuất xứ hoặc đặc điểm kỹ thuật cơ bản để tránh nhầm lẫn.

Tổ chức, cá nhân kinh doanh không được bán cao hơn giá niêm yết và phải điều chỉnh thông tin niêm yết ngay khi có thay đổi về giá.

Đối với hoạt động kinh doanh theo gói, kèm dịch vụ vận chuyển, lắp đặt, bảo trì, đào tạo, vật tư tiêu hao hoặc dịch vụ khác, tổ chức kinh doanh cần công khai rõ giá của thiết bị và các khoản chi phí kèm theo, tránh việc niêm yết không đầy đủ, gây nhầm lẫn cho khách hàng.

Bộ Y tế cũng đề nghị tập trung kiểm tra các tổ chức kinh doanh chưa thực hiện kê khai giá, kê khai không đúng thời hạn, kê khai thiếu nội dung; không niêm yết giá, niêm yết không rõ ràng, niêm yết gây nhầm lẫn; bán cao hơn giá niêm yết hoặc có dấu hiệu lợi dụng tình hình khan hiếm hàng hóa để tăng giá bất hợp lý.

Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật về cạnh tranh, thương mại, thuế, hóa đơn, đấu thầu hoặc dấu hiệu vi phạm pháp luật khác, kịp thời chuyển thông tin, hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý.

CHUYỂN ĐỔI PHƯƠNG THỨC QUẢN LÝ THIẾT BỊ Y TẾ

Theo số liệu của Bộ Y tế, Việt Nam là thị trường thiết bị y tế lớn thứ 9 tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, với quy mô thị trường đạt khoảng 1,52 tỷ USD vào năm 2021, và được dự báo tăng lên 2,86 tỷ USD vào năm 2028.

Tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm khoảng 7,9%, được đánh giá là một trong những thị trường thiết bị y tế tăng trưởng mạnh và có tiềm năng lớn trong khu vực.

Tuy nhiên, trên 90% thiết bị y tế lưu hành trên thị trường là hàng nhập khẩu, đặc biệt các nhóm thiết bị công nghệ cao như chẩn đoán hình ảnh, hồi sức tích cực, xét nghiệm, điều trị ung bướu, thiết bị cấy ghép, và can thiệp chuyên sâu phụ thuộc lớn vào nguồn cung nước ngoài.

Tính đến tháng 6/2026, cả nước có 6.517 doanh nghiệp công bố đủ điều kiện mua bán thiết bị y tế loại B, C, D; 89 văn phòng đại diện của các hãng thiết bị y tế tại Việt Nam; 1.649 doanh nghiệp công bố đủ điều kiện sản xuất thiết bị y tế.

Sản xuất trong nước tuy đã hình thành mạng lưới doanh nghiệp, nhưng chủ yếu tập trung vào thiết bị y tế sử dụng một lần, sản phẩm đơn giản; năng lực nghiên cứu, phát triển, sản xuất thiết bị kỹ thuật cao, tỷ lệ nội địa hóa nguyên vật liệu, linh kiện, phụ tùng và dịch vụ kỹ thuật còn hạn chế…

Xuất phát từ thực tiễn đó, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án “Quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035”, theo hướng thống nhất, đồng bộ, dựa trên dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, thực hành phân phối tốt, giám sát sau lưu hành, hậu kiểm theo rủi ro và phối hợp liên ngành.

Qua đó, bảo đảm cung ứng thiết bị y tế liên tục, an toàn, chất lượng, hiệu quả, giá cả hợp lý, công khai, minh bạch và phù hợp xu hướng quản lý quốc tế.

Tại cuộc họp rà soát, đôn đốc tiến độ xây dựng Đề án này hôm 12/8 mới đây, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cũng khẳng định, Đề án là công cụ quan trọng để chuyển đổi phương thức quản lý thiết bị y tế từ quản lý phân tán, theo từng khâu sang quản lý tổng thể, xuyên suốt và dựa trên dữ liệu.

Từ đó, bảo đảm chất lượng, an toàn, tính sẵn có và khả năng tiếp cận thiết bị y tế, sử dụng hiệu quả nguồn lực công, tăng cường an ninh và khả năng chống chịu của hệ thống y tế. Đồng thời, thúc đẩy phát triển công nghiệp thiết bị y tế trong nước và chuyển đổi số ngành y tế.

Thứ trưởng yêu cầu Cục Hạ tầng và Thiết bị Y tế tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện dự thảo Đề án, đảm bảo tính khả thi, không gây gián đoạn nguồn cung, không làm phát sinh chi phí tuân thủ không cần thiết.

Theo Thứ trưởng, việc xây dựng Đề án có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ đối với công tác quản lý nhà nước về thiết bị y tế, mà còn đối với chất lượng khám chữa bệnh, an ninh y tế và hiệu quả sử dụng nguồn lực.