Các bộ và địa phương kỳ cạch tìm giải pháp đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn ODA

Chiều ngày 15/10, Bộ Tài chính tổ chức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến với các bộ, ngành và địa phương nhằm đánh giá tình hình giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài trong những tháng cuối năm 2025 cùng với các biện pháp thúc đẩy giải ngân và định hướng thực hiện kế hoạch năm 2026.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh, vốn đầu tư công từ nguồn vốn nước ngoài chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng nguồn đầu tư công của cả nước. Chính vì vậy, hoàn thành giải ngân vốn đầu tư công trong năm 2025 là nhiệm vụ quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vượt mục tiêu 8% và đảm bảo hoàn thành kế hoạch vốn cả năm.

“Quan trọng nhất là cần tìm ra nguyên nhân cốt lõi tại sao tiến độ giải ngân vẫn còn chậm dù nhiều vướng mắc đã được tháo gỡ từ đầu năm thông qua luật, nghị định đến cơ chế điều hành. Chính vì vậy, cần chia giải pháp thành hai nhóm: (i) giải pháp ngắn hạn, có thể thực hiện ngay trong hơn 2 tháng còn lại của năm 2025 và (ii) giải pháp dài hạn, căn cơ: áp dụng cho giai đoạn sau năm 2025, nhằm xử lý triệt để những tồn tại kéo dài, bảo đảm tiến độ giải ngân bền vững hơn”.

Theo ông Trần Quốc Phương, giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt là đối với nguồn vốn ODA vẫn là vấn đề được Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đặc biệt quan tâm.

"Dù đã ban hành nhiều nghị quyết, công điện, chỉ đạo và hướng dẫn từ Bộ Tài chính, song kết quả thực hiện đến nay vẫn còn khiêm tốn", ông Phương nói.

Cũng trong khuôn khổ hội nghị, các bộ, ngành và địa phương đã thảo luận và chỉ ra nhiều nguyên nhân khiến tiến độ giải ngân chậm.

Trong đó, một số nguyên nhân nổi bật được nêu đến là (i) giải phóng mặt bằng kéo dài; (ii) chậm trong khâu đấu thầu và ký kết hợp đồng; (iii) phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, dự án, hiệp định vay và kế hoạch vốn; (iv) chậm nhận ý kiến không phản đối của nhà tài trợ đối với các hồ sơ mời thầu; (v) chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương hai cấp phải thực hiện thủ tục liên quan với nhà tài trợ và (vi) việc giải ngân kéo dài giữa hai kế hoạch vốn 2024 – 2025.

Để tháo gỡ tình trạng trên, các bộ, ngành và địa phương thống nhất tăng cường giám sát tiến độ, tập trung triển khai các dự án đã hoàn tất công tác chuẩn bị đầu tư, khẩn trương xử lý các vướng mắc về mặt bằng, đấu thầu và các thủ tục trong phạm vi thẩm quyền. Trong trường hợp những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo lên cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết kịp thời.

Năm 2025 là năm cuối cùng của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2021–2025, do đó đây là thời điểm quan trọng để tạo đà hoàn thành các mục tiêu trung hạn. Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành tham dự hội nghị thống nhất nỗ lực đạt tỷ lệ giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2025.

Việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công không chỉ thúc đẩy sản xuất trong nước, phát triển hạ tầng mà còn tháo gỡ các điểm nghẽn tăng trưởng, hỗ trợ kinh tế phát triển nhanh và bền vững.

Theo số liệu tổng hợp từ các bộ, ngành, địa phương và hệ thống TABMIS, tính đến ngày 14/10/2025, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài mới đạt 18,68% kế hoạch Thủ tướng giao. Trong đó, bốn đơn vị đạt trên 50% gồm: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh, tỉnh Điện Biên và tỉnh Ninh Bình.

Ngược lại, năm đơn vị chưa giải ngân bao gồm: Bộ Ngoại giao và các tỉnh Tây Ninh, Đồng Nai, Hưng Yên, Lai Châu.