Tăng lương không đủ bù tăng giá ở Nhật Bản

Tiền lương thực tế của người lao động Nhật Bản đã giảm trong suốt năm 2025, cho thấy sự dai dẳng của lạm phát và củng cố lý do để Thủ tướng Sanae Takaichi tiếp tục theo đuổi chính sách tài khóa mở rộng sau khi bà giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử Hạ viện vừa qua.

Theo báo cáo của Bộ Lao động Nhật Bản vào đầu tuần này, tiền lương thực tế ở nước này trong tháng 12/2025 đã giảm 0,1% so với cùng kỳ năm trước. Các nhà kinh tế đã kỳ vọng tiền lương thực tế tháng 12 ở Nhật sẽ chuyển sang trạng thái tăng lần đầu tiên trong vòng một năm, sau khi lạm phát ở Nhật Bản giảm tốc nhờ các biện pháp chính sách nhằm giảm chi phí sinh hoạt cho người dân, song thực tế hoàn toàn trái ngược với kỳ vọng này. Ngoài ra, tiền lương thực tế cho cả năm 2025 đã giảm năm thứ tư liên tiếp.

Trong khi đó, tiền lương danh nghĩa đã tăng 2,4% so với năm trước, và lương cơ bản tăng 2,2%, cho thấy động lực tăng lương từ cuộc đàm phán tiền lương vào mùa xuân hàng năm vẫn tiếp tục. Một chỉ số ổn định hơn - tránh các vấn đề liên quan tới việc lấy mẫu, đồng thời loại trừ tiền thưởng và tiền làm thêm giờ - cho thấy tiền lương của người lao động toàn thời gian đã tăng 2,1% trong năm 2025.

Sự suy giảm kéo dài của tiền lương thực tế đã làm gia tăng sự bất mãn của cử tri Nhật, giúp mang lại chiến thắng cho liên minh cầm quyền của bà Takaichi trong cuộc bầu cử vừa rồi, khi bà cam kết giúp giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt cho các hộ gia đình.

Liên minh cầm quyền đã giành được 352 ghế trong cuộc bầu cử diễn ra vào ngày 8/2 - theo thông tin từ đài truyền hình quốc gia NHK. Trong đó, Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của bà Takaichi giành được 316 ghế, số ghế nhiều nhất từ trước đến nay cho một đảng đơn lẻ trong một cuộc bầu cử ở Nhật Bản. Bà Takaichi đã cam kết đẩy nhanh các cuộc thảo luận để cắt giảm thuế tiêu thụ đối với thực phẩm trong hai năm.

Giá cả tăng cao đã ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu dùng. Chi tiêu hộ gia đình ở Nhật giảm nhiều hơn dự báo trong tháng 12, với sự sụt giảm đặc biệt mạnh ở các mặt hàng không thiết yếu như quần áo. Người tiêu dùng buộc phải cắt giảm mua sắm các mặt hàng không thiết yếu khi việc mua sắm các nhu yếu phẩm hàng ngày như thực phẩm chiếm tỷ trọng kỷ lục trong tổng chi tiêu.

Đánh giá về thời gian tới, các nhà kinh tế kỳ vọng tiền lương thực tế ở Nhật sẽ tăng lên khi áp lực lạm phát bắt đầu giảm bớt, đặc biệt là đối với thực phẩm - hãng tin Bloomberg cho hay.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) dự báo chỉ số lạm phát chính của họ sẽ giảm về mức trung bình dưới 2% trong năm tài khóa bắt đầu từ tháng 4 tới - theo báo cáo triển vọng kinh tế của BOJ công bố vào tháng trước.

Xu hướng tiền lương là một yếu tố quan trọng đối với BOJ khi cơ quan này cân nhắc thời điểm tăng lãi suất tiếp theo. BOJ đã lưu ý trong báo cáo triển vọng gần đây nhất rằng tiền lương danh nghĩa có khả năng tiếp tục tăng ở mức cao, vì các cuộc đàm phán lao động mùa xuân năm nay được dự báo sẽ mang lại mức tăng lương vững chắc tại một loạt công ty.

Trong các cuộc đàm phán lương đang diễn ra và sẽ kết thúc vào tháng 3, liên đoàn lao động lớn nhất Nhật Bản Rengo đặt mục tiêu mức tăng lương ít nhất 5%, bằng với mục tiêu của năm ngoái. Dấu hiệu ban đầu từ các cuộc đàm phán là tích cực, với các công ty bao gồm Dai-ichi Life Insurance Holdings Inc. và Kewpie Corp. được cho là có kế hoạch tăng lương 6% trở lên.