2024 là một năm quyết định đối với chuỗi cung ứng thời trang, khi các bên liên quan đang vội vã tuân thủ một loạt các luật pháp thời trang bền vững sắp được áp dụng bởi Liên minh Châu Âu (EU)...

Có ít nhất 16 đạo luật của EU, đang được xem xét hoặc đã được thông qua, sẽ ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng thời trang. Đạo luật đầu tiên sẽ có hiệu lực trong năm nay, sau một loạt các xác nhận và làm rõ các đề xuất trước cuộc bầu cử Nghị viện Châu Âu diễn ra vào tháng 6 vừa qua.

Các mốc thời hạn khác kéo dài đến năm 2030, với nhiều mốc thời gian khác được ấn định để thực hiện từng giai đoạn trong những năm tới. Hạn chót để hầu hết các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tuân thủ các quy định - và do đó là phần lớn các doanh nghiệp thời trang - là năm 2026, điều mà các chuyên gia đồng ý là sẽ rất căng thẳng.

Ai sẽ là người chịu trách nhiệm thúc đẩy quá trình chuyển đổi này và chịu chi phí để tuân thủ luật về cung ứng thời trang bền vững đang là vấn đề trở nên gây tranh cãi.

"Không ai biết chính xác các quy định là gì hoặc chúng ta cần làm gì để tuân thủ", Ekin Uluışık, giám đốc bền vững tại Yavuzçehre Tekstil, một nhà sản xuất hàng may mặc hoàn thiện cấp 1 tại Thổ Nhĩ Kỳ, cho biết. "Các thương hiệu có những mối quan tâm và ưu tiên khác, và các nhà cung cấp bị mắc kẹt trong suy nghĩ ngắn hạn vì lợi nhuận của chúng tôi rất nhỏ. Hầu hết các luật của EU sẽ có hiệu lực vào năm 2025 hoặc 2026, nhưng chúng tôi lo lắng hơn về cách chúng tôi sẽ tồn tại cho đến lúc đó".

Các chi phí tiềm năng liên quan đến việc tuân thủ những đạo luật mới về thời trang bền vững của EU bao gồm thuê nhân viên để thu thập và quản lý dữ liệu cần thiết cho hộ chiếu kỹ thuật số của các sản phẩm, cũng như triển khai máy móc mới để cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm phát thải carbon.

Thách thức là các thương hiệu cần phải nhận ra những chi phí này và khuyến khích các nhà cung cấp thực hiện các khoản đầu tư cần thiết. "Các nhà cung cấp sẽ không làm điều đó nếu giá trị của các khoản đầu tư đó không được công nhận", Nemanthie Kooragamage, giám đốc kinh doanh bền vững của doanh nghiệp sản xuất quần áo MAS Holdings tại Sri Lanka cho biết. Bà ước tính rằng việc đảm bảo một nhà máy sản xuất tuân thủ đúng quy định về bền vững sẽ tăng thêm 10% chi phí xây dựng.

Uluışık và Kooragamage không phải là những người duy nhất lo ngại về sự thiếu hỗ trợ tài chính dành cho các nhà cung cấp. "Những thay đổi này - nhiều sợi tái chế hơn, nâng cao chất lượng và độ bền, nhiều dữ liệu hơn - sẽ dẫn đến chi phí cao hơn, nhưng nhiều thương hiệu sẽ tiếp tục tìm kiếm sự cân bằng giữa chi phí và chất lượng tốt nhất có thể", Dirk Vantyghem, tổng giám đốc của Euratex, Liên đoàn Thời trang và Dệt may Châu Âu, đại diện cho lợi ích của 200.000 công ty dệt may và quần áo châu Âu (cả thương hiệu và nhà cung cấp của họ) cho biết.

"Làm thế nào chúng ta có thể điều hòa chi phí sản xuất sẽ trở nên cao hơn với các thương hiệu  đang cạnh tranh với nhau, và đồng thời đối mặt với người tiêu dùng không sẵn lòng hoặc không thể trả giá cao hơn cho quần áo của họ?"

Chi phí tuân thủ các luật mới phụ thuộc vào quy mô và lợi nhuận của công ty, mức độ tuân thủ hiện tại của công ty và luật pháp cũng như cơ sở hạ tầng địa phương tại quốc gia của công ty. Mặc dù quan điểm chung là luật pháp của EU là một bước đi đúng hướng cho sự bền vững, nhưng những vấn đề mới phát sinh và các mối quan tâm cụ thể này không thể bị bỏ qua, theo Sandra Gonza, chiến lược gia cấp cao về bền vững tại Quantis.

Ví dụ, ở Indonesia, nhiều nhà cung cấp phụ thuộc vào hệ thống lưới điện quốc gia, khiến việc đạt được các mục tiêu giảm phát thải được đặt ra bởi các thương hiệu và nhà lập pháp trở nên khó khăn vì năng lượng tái tạo không sẵn có, theo Vinit Jain, phó chủ tịch thiết kế và phát triển sản phẩm của nhà sản xuất quần áo dệt Busana Apparel Group có trụ sở tại Jakarta, Indonesia.

“Thời trang được xây dựng trên các chuỗi cung ứng toàn cầu đa dạng, điều này khiến việc áp dụng luật pháp trở nên khá khó khăn, đặc biệt là khi các nước sản xuất phải đối mặt với tình trạng bất ổn địa chính trị hoặc tăng nguy cơ từ biến đổi khí hậu,” Sandra Gonza cho biết. “Một số nước có thể không tiếp cận được năng lượng sạch, trong khi những nước khác có thể thiếu cơ sở hạ tầng trực tuyến ổn định.”

Một số biện pháp đã được ngành công nghiệp thời trang khởi động để hỗ trợ các nhà cung cấp dần tuân thủ các quy định về bền vững. Tại COP28, Global Fashion Agenda đã công bố hợp tác với Copenhagen Infrastructure Partners, Tập đoàn H&M và Bestseller để phát triển một dự án điện gió ngoài khơi ở Bangladesh, với hy vọng tăng cường khả năng tiếp cận năng lượng tái tạo tại trung tâm sản xuất hàng may mặc này.

Trong khi đó, Euratex cho biết họ đang cố gắng sắp xếp hỗ trợ đầu tư để các thành viên của mình có thể áp dụng các cải tiến về số hóa, nâng cao kỹ năng và máy móc. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các nhà cung cấp làm việc với nhiều thương hiệu, những người lần lượt làm việc với nhiều nhà cung cấp và có thể không có loại hình quan hệ đối tác lâu dài có thể dẫn đến các khoản đầu tư chung, ông Dirk Vantyghem nói.

“Mọi người dường như quên rằng nếu các thương hiệu cần bán sản phẩm tuân thủ quy định của EU, họ cần những chuỗi cung ứng sẵn sàng cung cấp sản phẩm đúng với quy định”, Marco Lucietti, giám đốc dự án chiến lược tại Sanko cho biết. “Các nhà sản xuất đã có thể tự chi trả hầu hết các chi phí và mời các đối tác chia sẻ tầm nhìn của chúng tôi, nhưng nhiều nhà cung cấp không đủ mạnh về tài chính để làm điều này”, Lucietti nói. “Nếu chúng ta muốn xây dựng một ngành công nghiệp thời trang bền vững, chi phí cần được chia sẻ trên toàn bộ chuỗi giá trị”.

Theo một báo cáo gần đây của Coherent Market Insights, thị trường thời trang bền vững toàn cầu (hiện đang có trị giá 7,8 tỷ USD vào năm 2023) đang trên đà phát triển nhanh chóng và theo như những dự đoán, sẽ tăng vọt lên 33,05 tỷ USD vào năm 2030.Phân khúc thị trường thời trang bền vững sẽ tập trung vào các vật liệu hữu cơ và bền vững, với các quy trình sản xuất không gây hại tới môi trường và nâng cao trách nhiệm của ngành thời trang.