Báo cáo tài chính quý 1/2026 cho thấy các doanh nghiệp thiết kế vi mạch hàng đầu Trung Quốc đang trích một tỷ lệ lớn doanh thu cho hoạt động R&D nhằm tăng cường năng lực tự chủ công nghệ trong bối cảnh bùng nổ AI.
Theo các hồ sơ mà South China Morning Post (SCMP) thu thập, Moore Threads, được thành lập cùng năm bởi Zhang Jianzhong, cựu giám đốc Trung Quốc của Nvidia đã dành tới một nửa doanh thu cho nghiên cứu và phát triển trong quý 1. Tương tự, MetaX được thành lập bởi các cựu nhân viên của AMD vào năm 2020 cũng chi tới 45% doanh thu cho cùng mục tiêu.
Cụ thể, Moore Threads đã tăng chi cho nghiên cứu thêm 50% so với cùng kỳ năm trước, đạt 369 triệu nhân dân tệ trong quý 1/2026; trong khi MetaX cũng ghi nhận mức tăng 16,3%, lên 253 triệu nhân dân tệ.
Trong bài báo, SCMP cho hay, ngược lại các “ông lớn” của Mỹ như AMD và Intel thường chỉ duy trì mức chi cho R&D trong khoảng 20–30% doanh thu những năm gần đây. Đáng chú ý, tỷ lệ này tại Nvidia đã giảm mạnh, từ 27,2% năm 2022 xuống còn 8,6% năm 2025, dù doanh thu tăng vọt lên 215,9 tỷ USD trong năm tài chính kết thúc ngày 25/1/2026.
Tuy nhiên, nếu xét về quy mô vốn đầu tư, các doanh nghiệp của Mỹ hiện bỏ xa đáng kể các công ty Trung Quốc. Trong năm tài chính gần nhất, Nvidia đã chi 18,5 tỷ USD cho R&D, trong khi AMD và Intel cũng lần lượt chi 8 tỷ USD và 13,8 tỷ USD. Trong khi đó, MetaX mới chi khoảng 1 tỷ nhân dân tệ (tương đương 146 triệu USD), còn Moore Threads chi 1,3 tỷ nhân dân tệ trong năm 2025.
Dĩ nhiên, thực tế, tỷ lệ chi cho R&D sẽ có xu hướng giảm dần khi doanh thu của doanh nghiệp tăng mạnh. Ngay tại Trung Quốc, trường hợp của Cambricon là ví dụ điển hình. Doanh nghiệp này chỉ còn dành 11,2% doanh thu cho R&D trong quý 1/2026, giảm từ 24,5% cùng kỳ năm trước. Dù vậy, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp này lại tăng trưởng ấn tượng trong quý 1/2026, khi tăng 160%, đạt 2,9 tỷ nhân dân tệ. Lợi nhuận cũng tăng 185% lên 1 tỷ nhân dân tệ, nối tiếp năm đầu tiên có lãi ròng trong năm ngoái kể từ khi niêm yết năm 2020.
Ngân hàng đầu tư Hoa Kỳ Morgan Stanley dự báo đến năm 2030, khoảng 76% GPU phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung Quốc sẽ được tự cung tự cấp, tăng mạnh so với mức 33% của năm 2024.
Trong bối cảnh Mỹ siết chặt kiểm soát xuất khẩu đối với các dòng chip AI tiên tiến, Trung Quốc đang tăng tốc chiến lược nội địa hóa ngành bán dẫn. Bên cạnh các “ông lớn” như Huawei và Alibaba, nhiều doanh nghiệp mới nổi như Cambricon và Moore Threads cũng đẩy nhanh phát triển các dòng chip có khả năng thay thế sản phẩm của Nvidia.
Theo báo cáo, quy mô thị trường chip AI tại Trung Quốc có thể tăng từ 6 tỷ USD năm 2024 lên 51 tỷ USD vào năm 2030, tương đương tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 42%.
Về năng lực sản xuất, năm ngoái Trung Quốc mới chỉ đạt khoảng 8.000 tấm wafer mỗi tháng đối với các quy trình từ 12 nm trở xuống. Con số này được dự báo sẽ tăng lên 20.000 tấm vào năm 2027, khoảng 42.000 tấm vào năm 2028 và đạt 50.000 tấm vào năm 2030, với tỷ lệ thành phẩm cải thiện lên khoảng 50%, từng bước đáp ứng nhu cầu trong nước ở các phân khúc trọng điểm.
Tuy vậy, một số công nghệ then chốt như thiết bị quang khắc cho bộ nhớ băng thông cao (HBM) hay công nghệ tia cực tím sâu (DUV) vẫn phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài, dù đã có những bước tiến nhất định trong nội địa hóa.
