Kể từ đầu tháng 5/2026, cơ quan chức năng Campuchia đã chính thức áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với hàng hóa nhập khẩu tại các cửa khẩu biên giới. Động thái này không chỉ kéo dài thời gian thông quan mà còn đặt ra những thách thức lớn đối với hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam…

Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Campuchia, từ ngày 02/05/2026, các cửa khẩu biên giới Campuchia đã thực hiện thắt chặt triệt để quy trình thông quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ các nước, trong đó có hàng hóa từ Việt Nam.

Cụ thể, chỉ những lô hàng đảm bảo đầy đủ bộ chứng từ hợp lệ mới được phép đi qua cửa khẩu. Các loại giấy tờ bắt buộc kiểm tra bao gồm: chứng nhận xuất xứ (C/O), chứng nhận kiểm dịch và các giấy tờ chuyên ngành khác liên quan đến đặc thù của từng lô hàng.

Đáng chú ý, việc kiểm soát không chỉ dừng lại tại các trạm biên giới mà còn mở rộng vào nội địa. Hiện nay, lực lượng hải quan lưu động đã được triển khai tăng cường để kiểm tra gắt gao cả những phương tiện đã hoàn tất thủ tục thông quan và đang lưu thông vào sâu trong lãnh thổ Campuchia.

Bên cạnh áp lực về thủ tục hành chính, các doanh nghiệp vận tải và xuất khẩu còn phải đối mặt với "gọng kìm" về chi phí. Trong quý 1/2026, chi phí vận tải nói chung đã có sự điều chỉnh tăng đáng kể, một phần do biến động của giá nhiên liệu và việc điều chỉnh tăng các loại thuế, phí liên quan.

Song song đó, chính quyền Campuchia cũng siết chặt việc xử phạt đối với các xe vận tải quá khổ, quá tải trọng. Tình trạng này khiến nhiều đối tác vận tải phía Campuchia phải tạm dừng các hợp đồng vận chuyển hàng hóa từ Việt Nam do đầu mối nhập khẩu chưa kịp thích ứng với mức thuế phí mới và các yêu cầu thủ tục khắt khe.

Thương vụ Việt Nam tại Campuchia cho biết việc thắt chặt các biện pháp quản lý biên giới nằm trong chương trình hành động năm 2026 của Tổng cục Hải quan và Thuế gián thu Campuchia.

Đây là bước đi chiến lược nhằm ngăn chặn tình trạng trốn thuế, gian lận thương mại và thúc đẩy sự tuân thủ tự nguyện từ phía doanh nghiệp, cũng như nâng cao hiệu quả quản lý hàng hóa nhập khẩu và phân phối, đảm bảo chất lượng hàng hóa để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đồng thời đẩy mạnh cơ chế tự giám sát, phát hiện sai phạm và nâng cao kỷ luật trong nội bộ cơ quan hải quan.

Chính sách mới này dự báo sẽ gây ra những biến động mạnh mẽ về nguồn cung và giá cả hàng hóa tiêu dùng tại thị trường Campuchia trong thời gian tới.

Đối với hàng hóa chính ngạch hai đầu, phía Campuchia thắt chặt kiểm tra nhưng vẫn cho thông quan bình thường dù thời gian kéo dài hơn. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này có nguy cơ sụt giảm, đặc biệt là đối với các mặt hàng đặc thù phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân vốn trước đây dựa vào sự linh hoạt tại các cửa khẩu phụ.

Đối với những lô hàng không đủ giấy tờ hiện đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: không thể thông quan nhưng cũng khó quay về Việt Nam do gánh nặng chi phí.

Trước tình hình trên, Thương vụ Việt Nam tại Campuchia khuyến cáo các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp cần chủ động kế hoạch, nắm bắt sát sao tình hình biên giới để điều chỉnh phương án sản xuất và kinh doanh kịp thời. Đồng thời chuẩn hóa hồ sơ, đảm bảo hàng hóa xuất khẩu có đầy đủ giấy tờ, kiểm soát tốt chất lượng hàng xuất khẩu và quy cách đóng gói để tránh các thiệt hại không đáng có.

Về lâu dài, doanh nghiệp cần chuyển đổi phương thức kinh doanh từ tiểu ngạch sang chính ngạch, đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý ngày càng cao của nước bạn để phát triển bền vững.