Cần có giải pháp mạnh mẽ để cải thiện môi trường làm việc cho nhân viên y tế

Sáng 30/10, tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội quan tâm đến lĩnh vực y tế về các vấn đề: bạo hành nhân viên y tế; phát triển các cơ sở chăm sóc người cao tuổi; đào tạo nhân lực ngành y tế; mua sắm, đấu thầu. 

CÒN TÌNH TRẠNG THIẾU THUỐC, BẠO HÀNH NHÂN VIÊN Y TẾ

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM) nêu ra tình trạng, một số cơ sở khám, chữa bệnh không bảo đảm được thuốc vì nhiều lý do khách quan cũng như chủ quan. Bệnh nhân vào bệnh viện không có thuốc của bảo hiểm y tế, cũng như có một số trường hợp máy móc hư, không có tiến hành được những kỹ thuật khám, chữa bệnh.

Tới hiện tại, tình trạng đó đã được cải thiện nhiều, nhưng vẫn còn thiệt thòi cho bệnh nhân khi phải tự mua thuốc hoặc phải tự đi khám bệnh ở các bệnh viện khác, đặc biệt ở những bệnh viện tư nhân, bệnh nhân phải tự chi trả toàn bộ tiền. Bảo hiểm y tế vẫn chưa có một kế hoạch nào, chưa có một động thái nào, để đền bù lại những chi phí này cho bệnh nhân, vốn dĩ là quyền lợi của bệnh nhân.

Ngoài ra, môi trường làm việc của người nhân viên y tế chưa được bảo đảm, khi nhân viên y tế, bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng phải đối diện nhiều khó khăn về chi phí lương bổng, về bạo hành, bạo lực diễn ra trong các cơ sở y tế.

“Tôi nói ví dụ ở trên máy bay, các cơ quan công quyền, trong đồn công an không có ai dám hành động như vậy. Nhưng có điều ở bệnh viện các bác sĩ, nhân viên y tế tập trung nhiều vào chuyên môn, dù có đủ sức đi chăng nữa thì chưa chắc dám dùng bạo lực để đáp lại bạo lực.

Chúng tôi lại không thể như ngành hàng không là cấm bay người này, người kia vì tội đã gây rối ở trên máy bay và chúng tôi không thể cấm người này, người kia về sau cấm không được khám, chữa bệnh….”, đại biểu chỉ rõ.

Đại biểu Trần Khánh Thu, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên cũng cho rằng các vụ hành hung cán bộ y tế trước đây thường xảy ra tại khu vực cấp cứu, nơi áp lực công việc và cảm xúc của người nhà bệnh nhân đều dâng cao. Tuy nhiên, đến ngày 23/10 vừa qua, cán bộ y tế đã thực sự đổ máu ngay tại nơi làm việc.

Cán bộ y tế đã phải chịu nhiều áp lực, họ cần được bảo vệ để toàn tâm, toàn ý cho công việc cứu người. Có nhiều chính sách y tế đã được ban hành để cải thiện hệ thống khám bệnh, chữa bệnh với mục tiêu tạo môi trường làm việc an toàn.

"Các sự cố như thế này đều đã được dự báo từ lâu nhưng trong thực tế vẫn xảy ra và có xu hướng thường xuyên hơn, nghiêm trọng hơn", đại biểu Trần Khánh Thu phát biểu.

Ghi nhận những thành tựu của ngành y tế, song đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên) cũng chỉ ra những bất cập, hạn chế trong lĩnh vực đào tạo nhân lực y tế.

Đại biểu Trần Thị Thanh Hương (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang) đề cập tình trạng số lượng người cao tuổi gia tăng song mạng lưới cơ sở trợ giúp xã hội chỉ đáp ứng khoảng 30% nhu cầu. Đại biểu chỉ ra điểm nghẽn lớn là “thiếu cơ chế thu hút đầu tư” và các rào cản về thiếu ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính, quy hoạch chưa rõ ràng và khó khăn trong tiếp cận đất đai…

ĐỀ XUẤT VIỆC HÀNH HUNG NHÂN VIÊN Y TẾ LÀ HÌNH THỨC CHỐNG NGƯỜI THI HÀNH CÔNG VỤ

Giải trình trước Quốc họi, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan bày tỏ đồng tình với ý kiến của đại biểu Quốc hội về vấn nạn bạo hành nhân viên y tế.

Bộ trưởng nhấn mạnh “những vụ bạo hành này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến vấn đề an ninh, an toàn bệnh viện mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của nhân viên y tế, người bệnh và người thân của người bệnh tại bệnh viện và gây bức xúc trong dư luận xã hội, làm tổn thương tâm lý, giảm sút tinh thần làm việc của đội ngũ nhân viên ngành y tế”.

Bộ trưởng cho biết Bộ Y tế đã có quy chế phối hợp với Bộ Công an để đảm bảo an ninh trật tự và tăng cường giải pháp giảm tải quá tải, nâng cao chất lượng dịch vụ.

Luật Khám bệnh, chữa bệnh sửa đổi năm 2023 cũng đã quy định nội dung đảm bảo an ninh an toàn bệnh viện và cấm xâm phạm tính mạng, sức khỏe của nhân viên y tế khi đang làm nhiệm vụ.

Tuy nhiên, lại "chưa đưa được nội dung hành vi bạo hành nhân viên y tế khi làm việc là hành vi chống người thi hành công vụ vào trong Luật".

Bộ trưởng mong muốn Quốc hội ủng hộ đề xuất đưa nội dung hành hung nhân viên y tế khi đang thực hiện nhiệm vụ khám bệnh chữa bệnh cứu người là “một hình thức chống người thi hành công vụ” vào nghị quyết của Quốc hội để có giải pháp xử lý mạnh mẽ mang tính răn đe.

Về già hóa dân số và chăm sóc người cao tuổi, Bộ trưởng cho biết Việt Nam hiện có 16,5 triệu người cao tuổi, chiếm khoảng 16% dân số, và dự kiến tăng lên 20% vào năm 2036.

Để triển khai nhiệm vụ cấp bách này, Bộ Y tế đang trình Quốc hội Luật Dân số; rà soát đánh giá tổng kết để sửa đổi Luật Người cao tuổi; tham mưu Chính phủ triển khai các giải pháp căn cơ, bao gồm cả việc xây dựng luật, trình các quyết định đặc thù và chương trình mục tiêu quốc gia để có nguồn lực thực hiện...

Về đào tạo nhân lực y tế, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng cho biết Bộ sẽ phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát việc triển khai các bệnh viện thực hành, cũng như thực hiện nhiệm vụ của Hội đồng Y khoa Quốc gia.

Về tiền lương của nhân viên y tế, Bộ trưởng báo cáo nội dung này đang triển khai theo quy định, văn bản hướng dẫn thực hiện liên quan đến tiền lương và phụ cấp ưu đãi đối với ngành y tế theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”.

Đối với vấn đề mua sắm và đấu thầu lĩnh vực y tế, Bộ trưởng nhận định các cơ chế chính sách cơ bản đã được giải quyết khi Quốc hội thông qua các luật như Luật Đấu thầu sửa đổi năm 2024 và sửa đổi năm 2025. Những vướng mắc hiện tại chủ yếu là khách quan (đứt gãy nguồn cung, giá cả tăng cao) và chủ quan (cần nâng cao năng lực đấu thầu của từng cơ sở y tế, từng địa phương).