Châu Âu đang nắm bao nhiêu trái phiếu kho bạc Mỹ?

Khi căng thẳng giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) gia tăng xung quanh vấn đề Greenland trong thời gian gần đây, giới phân tích đã đề cập đến khả năng các nước chủ nợ của Washington ở châu Âu có thể bán ra một lượng lớn trái phiếu kho bạc Mỹ để đáp trả việc Tổng thống Donald Trump gây sức ép đòi sáp nhập đảo Greenland của Đan Mạch vào Mỹ.

Rủi ro này đã được phản ánh trong phiên giao dịch ngày 20/1 vừa qua, khi thị trường đồng loạt bán tháo các tài sản Mỹ từ cổ phiếu, trái phiếu cho tới đồng USD.

Nếu các chủ nợ châu Âu có hành động xả hàng trên thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ có quy mô 30 nghìn tỷ USD để chống lại sức ép của chính quyền ông Trump trong vấn đề Greenland, điều đó có thể dẫn đến biến động lớn trên thị trường tài chính, đẩy chi phí đi vay của Chính phủ Mỹ tăng cao. Mối lo ngại này hoàn toàn có cơ sở, bởi ít nhất đã có một nhà đầu tư là quỹ hưu trí Đan Mạch AkademikerPension công bố kế hoạch bán trái phiếu kho bạc Mỹ. Quỹ này cho biết nội trong tháng 1 sẽ bán hết lượng trái phiếu kho bạc Mỹ trị giá 100 triệu USD mà công ty nắm giữ.

Đến nay, Mỹ đã mất đi xếp hạng tín dụng cao nhất từ cả ba tổ chức xếp hạng tín dụng lớn gồm S&P, Fitch và Moody’s, song giới đầu tư quốc tế vẫn chưa có động thái rõ ràng nào cho thấy họ sẽ giảm mạnh việc nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ. Trang MarketWatch dẫn số liệu từ công ty Dow Jones Market Data cho biết có một tin vui là trong vòng hơn 1 năm trở lại đây, trái phiếu kho bạc Mỹ mang lại hiệu suất tốt hơn so với trái phiếu chính phủ của các nước thuộc nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7). Nếu so với thời điểm cuối năm 2024, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã giảm đáng kể, cho thấy giá trái phiếu tăng.

Tuy nhiên, với mức nợ công của Mỹ đã lên tới 38,5 nghìn tỷ USD, trong đó 27,4 nghìn tỷ USD là trái phiếu có thể giao dịch công khai, bất kỳ động thái bán ra nào từ các nước chủ nợ lớn cũng có thể gây ra những tác động tiêu cực.

Nhật Bản và Trung Quốc hiện đang nắm giữ lượng lớn trái phiếu kho bạc Mỹ, với Nhật Bản dẫn đầu với lượng nắm giữ đạt 1,2 nghìn tỷ USD. Trung Quốc đã chuyển một phần dự trữ ngoại hối của nước này sang vàng, nhưng vẫn có những ý kiến cho rằng số liệu chính thức không phản ánh đầy đủ quy mô thực sự của lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà Trung Quốc nắm giữ.

Ngoài ra, các nhà đầu tư châu Âu - không bao gồm Anh và Thụy Sỹ - nắm giữ khoảng 2 nghìn tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ. Vương quốc Anh nắm gần 1 nghìn tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ nhưng nước này được biết đến là trung tâm lưu ký trái phiếu thuộc sở hữu của các nhà đầu tư ở nơi khác. Điều này cũng đúng với Luxembourg và Cayman Islands, những nền kinh tế cũng nằm trong số các chủ nợ lớn nhất của Mỹ.

Tuần vừa rồi, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng mạnh, một phần do căng thẳng Mỹ - châu Âu về Greenland, một phần do tình trạng bán tháo trái phiếu chính phủ Nhật Bản kéo các trái phiếu chính phủ khác giảm theo. Dù vậy, về cuối tuần, cả thị trường cổ phiếu và trái phiếu Mỹ đều đã ghi nhận sự phục hồi đáng kể.

Trao đổi với MarketWatch, chiến lược gia trưởng Gennadiy Goldberg của công ty TD Securities cho rằng mức độ nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ của châu Âu và Nhật Bản tuy lớn nhưng chưa đủ lớn để gây ra một cuộc tháo chạy toàn diện khỏi thị trường này. “Chẳng qua bất ổn địa chính trị đã gây ra một vài biến động mà thôi”, ông nói.

Tuy có những lo ngại về tình hình tài chính công của Mỹ, nhu cầu đối với trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn chưa có dấu hiệu suy giảm. Các cuộc đấu giá gần đây cho thấy nhu cầu mạnh mẽ đối với các trái phiếu dài hạn, bao gồm cả đợt phát hành 13 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 20 năm vào ngày thứ Tư tuần trước, đã giúp đẩy lợi suất xuống thấp hơn.

Song với dự báo tổng nợ công của Mỹ sẽ vượt 50 nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới, nguồn cung trái phiếu kho bạc Mỹ sẽ tiếp tục tăng mạnh, có thể gây áp lực tăng chi phí đi vay của Chính phủ Mỹ ngay cả khi các nhà đầu tư không bán mạnh loại tài sản này.