Châu Âu mở đường cho công nghệ chỉnh sửa gen trong nông nghiệp
CChu Khôi
Chọn cỡ chữ
Nghị viện Châu Âu vừa chính thức thông qua Quy định về cây trồng được tạo ra bằng các Kỹ thuật Di truyền Mới (NGT), đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chính sách nông nghiệp của Liên minh Châu Âu (EU). Quy định mới không chỉ tạo hành lang pháp lý cho các công nghệ chọn tạo giống tiên tiến mà còn được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp, tăng cường an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển bền vững...
Công nghệ chỉnh sửa gen đang được ứng dụng mạnh mẽ trong tạo giống cây trồng.
Đây là kết quả của gần một thập kỷ nghiên cứu khoa học,
tham vấn chính sách và đàm phán giữa Nghị viện Châu Âu, Hội đồng Liên minh Châu
Âu và Ủy ban Châu Âu. Việc thông qua quy định được xem là dấu mốc quan trọng
trong quá trình hiện đại hóa hệ thống quản lý nông nghiệp của khu vực, mở đường
cho việc ứng dụng rộng rãi các công nghệ chỉnh sửa gen và chọn tạo giống thế hệ
mới.
THAY ĐỔI CÁCH TIẾP CẬN TRONG QUẢN LÝ CÂY TRỒNG
Theo quy định mới, EU chuyển từ cách quản lý dựa trên
công nghệ tạo giống sang đánh giá dựa trên đặc tính cuối cùng của sản phẩm. Đây
là thay đổi căn bản trong tư duy quản lý đối với các giống cây trồng được phát
triển bằng công nghệ di truyền hiện đại.
Các cây trồng NGT được chia thành hai nhóm. Nhóm NGT-1 gồm những cây trồng có thay đổi di truyền ở mức
độ hạn chế, tương đương với các biến đổi có thể xuất hiện trong tự nhiên hoặc
thông qua các phương pháp lai tạo truyền thống. Những giống cây này sẽ được quản
lý tương tự cây trồng thông thường và không phải tuân theo quy trình quản lý
nghiêm ngặt dành cho cây trồng biến đổi gen (GMO). Tuy nhiên, theo yêu cầu của
Nghị viện Châu Âu, các giống cây được chỉnh sửa gen nhằm tạo khả năng kháng thuốc
trừ cỏ hoặc kháng sâu bệnh sẽ không được xếp vào nhóm NGT-1.
Nhóm NGT-2 bao gồm các cây trồng có thay đổi
di truyền phức tạp hoặc sâu rộng hơn. Những sản phẩm này vẫn thuộc phạm vi quản
lý như cây trồng biến đổi gen hiện hành, bao gồm các yêu cầu về đánh giá rủi
ro, cấp phép trước thương mại hóa, truy xuất nguồn gốc và ghi nhãn bắt buộc.
Đáng chú ý, các quy định này không chỉ áp dụng đối với
cây trồng được phát triển trong EU mà còn đối với các sản phẩm nhập khẩu vào thị
trường châu Âu. Một trong những mục tiêu quan trọng của quy định mới là tạo
điều kiện thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực chọn tạo giống cây trồng, đồng
thời duy trì các tiêu chuẩn cao về an toàn, minh bạch và quyền lợi của nông
dân.
Đối với cây trồng thuộc nhóm NGT-2, các yêu cầu về truy
xuất nguồn gốc và ghi nhãn vẫn được duy trì. Các quốc gia thành viên EU cũng tiếp
tục có quyền hạn chế việc canh tác trên lãnh thổ của mình ngay cả khi sản phẩm
đã được cấp phép ở cấp độ Liên minh Châu Âu.
Với nhóm NGT-1, các giống cây sẽ được đăng ký trong cơ sở
dữ liệu công khai của EU. Hạt giống và vật liệu nhân giống phải được ghi nhãn
phù hợp nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin và quyền lựa chọn của nông dân.
Bên cạnh đó, quy định mới đưa ra các nguyên tắc liên quan
đến quyền sở hữu trí tuệ nhằm cân bằng giữa khuyến khích đổi mới và bảo đảm khả
năng tiếp cận công nghệ. Công nghệ NGT có thể được bảo hộ bằng sáng chế, ngoại
trừ các đặc tính hoặc trình tự gen vốn tồn tại trong tự nhiên hoặc được tạo ra
bằng các quá trình sinh học tự nhiên.
XU HƯỚNG QUẢN LÝ MỚI TRÊN TOÀN CẦU
Với vai trò là một trong những thị trường nông nghiệp lớn
nhất thế giới, các quyết định chính sách của EU thường có ảnh hưởng đáng kể đến
xu hướng xây dựng quy định tại nhiều quốc gia khác. Quyết định này cũng đưa EU
gia nhập nhóm các nền kinh tế lớn đã xây dựng hoặc đang triển khai các khung
pháp lý riêng đối với cây trồng chỉnh sửa gen như Hoa Kỳ, Anh, Argentina,
Brazil cùng nhiều quốc gia tại châu Á.
Hiện nay, nhiều sản phẩm được phát triển bằng công nghệ
NGT đã được thương mại hóa hoặc đang trong giai đoạn hoàn thiện tại nhiều nước
trên thế giới. Một số ví dụ tiêu biểu gồm lúa mì giảm hàm lượng gluten, khoai
tây kháng bệnh hay ngô chịu hạn.
Quy định mới nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ nhiều nghị
sĩ, nhà khoa học và các tổ chức đại diện cho ngành nông nghiệp - thực phẩm châu
Âu. Bà Jessica Polfjärd, báo cáo viên của Nghị viện Châu Âu về hồ sơ NGT, cho rằng
đây là một chiến thắng lịch sử đối với nông dân châu Âu và tương lai của khu vực. Việc chấp thuận ứng dụng các kỹ thuật di truyền mới thể hiện lựa chọn
ưu tiên đổi mới sáng tạo, năng lực cạnh tranh và an ninh lương thực.
Hơn 30 tổ chức đại diện cho chuỗi giá trị nông nghiệp -
thực phẩm châu Âu cũng đã ra tuyên bố chung hoan nghênh việc thông qua quy định
mới. Các tổ chức này nhận định khung pháp lý mới tạo được sự cân bằng giữa đổi
mới sáng tạo, minh bạch và an toàn, đồng thời giúp phát triển các giống cây trồng
có khả năng thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu, sâu bệnh và dịch hại.
Nhiều tổ chức quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp cũng bày
tỏ sự đồng tình và cho rằng công nghệ NGT có thể giúp đẩy nhanh quá trình phát
triển các giống cây trồng năng suất cao, chống chịu tốt và sử dụng hiệu quả hơn
các nguồn tài nguyên sản xuất.
Việc Nghị viện Châu Âu thông qua Quy định NGT được xem là
bước hoàn tất của tiến trình lập pháp được thúc đẩy mạnh mẽ trong năm 2025. Trước
đó, Nghị viện Châu Âu và Hội đồng Liên minh Châu Âu đã đạt được thỏa thuận
chính trị về các nội dung cốt lõi của khuôn khổ pháp lý mới.
Theo kế hoạch, quy định sẽ có hiệu lực sau 20 ngày kể từ
khi được công bố trên Công báo chính thức của Liên minh Châu Âu và bắt đầu được
áp dụng sau hai năm.
Trong giai đoạn triển khai, EU sẽ tiếp tục thực hiện các
cơ chế giám sát nhằm đánh giá tác động kinh tế, xã hội và môi trường của cây trồng
NGT. Mục tiêu là bảo đảm công nghệ mới được ứng dụng theo hướng thúc đẩy đổi mới
sáng tạo nhưng vẫn duy trì các tiêu chuẩn cao về an toàn và phát triển nông
nghiệp bền vững.
Việc thông qua quy định mới được đánh giá là tín hiệu cho
thấy Châu Âu đang từng bước mở rộng cánh cửa đối với các công nghệ sinh học hiện
đại, tạo nền tảng cho một nền nông nghiệp có khả năng chống chịu tốt hơn trước
biến đổi khí hậu, đáp ứng nhu cầu lương thực ngày càng gia tăng và nâng cao sức
cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa.
10 tháng năm 2026, xuất khẩu chè tăng 4,3% về giá trị, nhưng giảm 4,6% về lượng so với cùng kỳ. Trước biến động thị trường, ngành chè cần đa dạng hóa đầu ra, nâng cao chất lượng, đẩy mạnh chế biến sâu để tăng trưởng bền vững...
Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực với 488/489 đại biểu tán thành. Luật có hiệu lực từ 01/6/2027, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh đầu tư và bảo đảm an ninh cung ứng điện…
Trong bối cảnh cả nước bước vào giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu đạt tăng trưởng kinh tế từ 10%/năm trở lên, hệ thống năng lượng quốc gia đang đối mặt áp lực cung ứng rất lớn. Nhu cầu phụ tải tăng đột biến cùng hàng loạt điểm nghẽn về cơ cấu nguồn, chuỗi cung ứng nhiên liệu và nguồn vốn, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt nhằm bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng cho nền kinh tế.
Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 384/2026/NĐ-CP và chính thức đưa vào thực thi từ ngày 01/01/2027 được xem là bước ngoặt quan trọng, chấm dứt tình trạng thiếu hụt bộ tiêu chí định lượng xác định xuất xứ hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước...
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Sau 5 năm tạm dừng thi công vì thiếu vốn, tuyến đường tránh phía Nam Bảo Lộc dài hơn 15km được tái khởi động. Dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng tháng 3/2028. Công trình nhằm giải quyết dứt điểm ùn tắc trên Quốc lộ 20 đoạn qua trung tâm Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...