Chứng khoán ngày 12/10: Tìm cớ để đổ vạ

Không có thông tin gì xấu hơn ngoài việc công bố danh sách các cổ phiếu không đủ điều kiện quy định ký quỹ. Phản ứng mạnh của thị trường hôm nay được cho là từ “danh sách đen” này.

Thường thì thị trường biến động, giới đầu tư hay tìm kiếm các nguyên nhân để lý giải. Thị trường xấu thì thông tin xấu được viện dẫn và thị trường tốt thì “phải” có thông tin tốt nào đó để làm chỗ dựa. Tuy nhiên, vấn đề cốt tử vẫn là nội tại yếu của sức mua từ nhiều tuần này, và thông tin nếu có cũng chỉ là giọt nước tràn ly.

Quá trình đi ngang dài ngày của thị trường được cho là do cung cạn kiệt, nhưng cũng rất có thể là cầu cũng cạn kiệt. Người mua thực hiện chiến lược chặn đáy và mua rải theo chiều giá giảm một cách kiên trì thì sẽ đến một lúc nào đó người bán mất kiên nhẫn. Nếu không có sự tác động của thông tin, quá trình này thường kéo dài và ngược lại. Điểm đổ vỡ của tâm lý khó có thể do một sự kiện nhất thời.

Kiểm chứng điều này không khó. Hôm nay cầu vào bắt đáy đã tốt hơn nhiều vì số mã giảm về sát giá sàn lớn. Khả năng hồi giá trong một vài phiên tới là có, vì người bán sẽ sớm bình tĩnh lại. Câu chuyện nhiều cổ phiếu thanh khoản cao không đủ tiêu chuẩn cho thực hiện ký quỹ vẫn tạo ra những ý kiến trái chiều. Danh sách này ảnh hưởng đến thị trường như thế nào sẽ sớm thể hiện bằng cung cầu.

Thị trường sẽ kiểm tra lại áp lực bán hôm nay cũng như kiểm tra sức mua bắt đáy có sẵn lòng nâng giá thêm hay không. Nếu chiến thuật mua theo chiều giá xuống vẫn tiếp tục thì các đợt hồi giá thường ngắn và tiền vào ít.

Trong 45 phút giao dịch đầu tiên, thị trường diễn ra trong trạng thái bình thường. HSX mở cửa không có gì đặc biệt. HNX những mã như KLS, PVX, VCG, VND giảm khá nhưng chưa đến nỗi chạm sàn. Cả hai sàn chỉ thực sự biến động mạnh từ sau 9h15, khi HNX-Index gãy mức 70 điểm. Nhìn cung đa số cổ phiếu dẫn dắt trên cả hai sàn đều bị bán rất mạnh sau khi bẻ gãy ngưỡng hỗ trợ tương đương mức thấp nhất ngày 4/10 – thời điểm khởi phát một đợt hồi giá nhẹ.

Tranh chấp quanh ngưỡng hỗ trợ kỹ thuật tương đương mức hoàn giảm 61,8% tính từ đỉnh giữa tháng 9 vừa qua tạo nên quá trình dao động đi ngang khá dài. Hôm nay áp lực cắt lỗ dứt khoát đã đè giá rơi rất mạnh và nhiều mã lộ dư mua sàn. Đây là phiên đầu tiên áp lực bán sớm và mạnh đủ để ép nhóm cổ phiếu thanh khoản cao rơi về sát giá sàn như vậy.

Trong khoảng thời gian từ 9h15 đến 9h39, thị trường rơi rất nhanh, VN-Index mất khoảng 4,4 điểm, HNX-Index mất xấp xỉ 1%. Giá trị khớp lệnh của HSX khoảng 130 tỷ đồng, khá lớn với một quãng thời gian ngắn như vậy. Điều này cũng phản ánh tốc độ giao dịch là tương đối cao vì người bán thoát hàng rất dứt khoát.

Đa số các cổ phiếu quan trọng đều tạo đáy trùng với Index, trong đó rất nhiều mã rơi về mức sàn. Cầu bắt đáy lập tức tăng lên trông thấy và khối lượng chặn mua quanh sàn bắt đầu dày lên. Đà giảm chững lại vì bên bán không đủ lực để vượt qua khối lượng dư mua.

Khối lượng bắt đáy gia tăng là động lực cho một sóng hồi. Thực ra điều này cũng không khó đoán vì sau một chập giảm mạnh với tốc độ cao, người bán sẽ dần dần bình tĩnh, trong khi người mua ken lệnh vào đủ lớn để ổn định tâm lý. Thường khi tốc độ giao dịch giảm dần, dư bán đủ để đỡ các lệnh bán khớp trực tiếp là tín hiệu cho một khả năng hồi giá. Một bộ phận người mua sẽ nâng giá lên cao hơn vì cho rằng mua chênh vài bước trên giá sàn cũng không khác biệt nhiều lắm và rất có thể cơ hội mua rẻ sẽ qua đi.

Các sóng hồi thường khởi phát từ sự ổn định về tâm lý của người bán và sự nóng lòng của người mua. Sóng hồi trên cả hai sàn đều có sự đóng góp của một số mã vốn hóa lớn: HSX là BVH và MSN, HNX là KLS, PVX, VCG. Đặc biệt VN-Index có đợt hồi khá ấn tượng, lấy lại 4,61 điểm kể từ đáy. Sóng hồi trên cả hai sàn chạm ngưỡng bão hòa khoảng sau 10h, sai lệch vài phút.

Điều quan trọng lúc này là sóng hồi thu hút được bao nhiều tiền vào. Cần nhớ là khối lượng chặn sàn có tính chất ổn định tâm lý của người bán và khiến họ giảm cường độ bán, còn cầu chấp nhận nâng giá mua lên cao hơn mới giúp giá phục hồi và tạo nên sóng tăng.

Giá trị khớp lệnh (không tín thỏa thuận) của HSX đến khoảng 10h5 phút đạt gần 305 tỷ đồng. Tính ra giá trị giao dịch của sóng hồi trên sàn này chỉ có thêm gần 68 tỷ đồng, một con số không phải là cao. HNX cũng có thêm xấp xỉ 67 tỷ đồng. Index có thể hồi mạnh nhờ vào cơ cấu trọng số tính nhưng giá trị thì khó “giả” được.

Việc lượng vốn vào mua nâng giá lên không nhiều cho thấy chiến lược cơ bản vẫn là chặn mua quanh sàn. Một phần vì lượng chặn mua giá thấp lớn, trong khi người bán không tháo hàng ồ ạt nữa nên những ai muốn mua bằng được buộc phải nâng giá cao hơn. Số vốn này lại không dồi dào.

Toàn bộ thời gian còn lại của phiên giao dịch, hầu hết các cổ phiếu đều trả lại hết mức hồi giá trước đó. Áp lực bán lại gia tăng trong khi cầu giá cao mỏng khiến giá khớp lại bị ép trở lại. Người bán bây giờ lại phải hạ giá xuống mới có thể bán được vì các lệnh mua khớp vào dư bán quá yếu. Nói chung đây cũng là kết cục thường thấy của các đợt hồi với năng lượng thấp. Tuy nhiên, ngoài một số mã bị ép về sàn, nhiều cổ phiếu khác cũng được chặn mua tương đối tốt.

Thị trường kết thúc một phiên sôi động với thanh khoản chung tăng 64% về khối lượng và 56% về giá trị. Đây là một mức tăng rất ấn tượng trên cơ sở con số, nhưng bản chất vẫn là tăng do bên bán chạy hàng. Chiến thuật mua vét giá sàn về cơ bản không thay đổi: Nếu giá rơi sàn, lực mua sẽ tăng lên, nhưng nếu giá hồi mạnh, không nhiều người sẵn lòng chạy theo. Dù sao đây cũng là thông tin tích cực được tiết lộ trong một phiên khá hoảng loạn. Điều này hàm ý rằng nếu giá tiếp tục rớt sâu, cầu sẽ lộ diện nhiều hơn.