Chương trình hành động của Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam thu hút 45-50 triệu lượt khách du lịch quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa, đưa tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD và đóng góp trực tiếp 10-12% GDP...

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 263/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Nội dung của Chương trình hành động là một sự thay đổi căn bản trong cách Việt Nam nhìn nhận ngành du lịch: không còn là ngành khai thác tài nguyên sẵn có, mà là một hệ sinh thái kinh tế dịch vụ tổng hợp cần được quản trị, đầu tư và cạnh tranh như bất kỳ ngành kinh tế mũi nhọn nào khác.

HÌNH THÀNH 3 CỰC TĂNG TRƯỞNG DU LỊCH MẠNH

Chương trình hành động của Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam thu hút 45-50 triệu lượt khách du lịch quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa, đưa tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD và đóng góp trực tiếp 10-12% GDP. Việt Nam phấn đấu nằm trong nhóm 1 - 3 quốc gia đứng đầu Đông Nam Á về quy mô và tốc độ tăng trưởng du lịch.

Để tạo nền tảng cho mục tiêu này, đến năm 2030 Việt Nam sẽ hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh; 10 trung tâm du lịch trọng điểm và 20 khu du lịch quốc gia. Ngành du lịch đặt mục tiêu hình thành 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, sức cạnh tranh quốc tế, phát triển trên 1,5 triệu buồng lưu trú, tạo khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp. Đồng thời, hệ sinh thái du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia và nền tảng số du lịch quốc gia phải được hoàn thành và đưa vào vận hành.

Đây là những chỉ tiêu không thể đạt được chỉ bằng cách "mở cửa nhiều hơn" hay "quảng bá nhiều hơn" theo cách làm cũ, mà đòi hỏi một cuộc tái cấu trúc toàn diện, được thể hiện qua tám nhóm nhiệm vụ, giải pháp mà Chương trình hành động của Chính phủ đặt ra.

Điểm khởi đầu là đổi mới cách nhìn nhận về phát triển du lịch, chuyển từ mô hình phát triển diện rộng, dựa vào số lượng và khai thác tài nguyên đơn thuần sang mô hình phát triển theo chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, bền vững và giá trị gia tăng cao.

Thực hiện quản trị du lịch theo hướng quản trị một hệ sinh thái kinh tế dịch vụ tổng hợp, đồng bộ trong toàn chuỗi giá trị, thay vì quản lý rời rạc theo từng phân ngành như lưu trú, lữ hành hay lễ hội. 

Tăng cường rà soát, đề xuất cơ chế, chính sách đột phá cho các mô hình kinh doanh mới như kinh tế chia sẻ, kinh doanh trên nền tảng số, kinh tế đêm, kinh tế ven sông, ven biển và các tổ hợp du lịch - giải trí - văn hóa - thể thao, đi cùng việc ban hành quy định quản lý nền tảng kinh doanh du lịch trực tuyến xuyên biên giới.

Chính sách tài khóa cũng được huy động như một công cụ chiến lược. Chương trình hành động đề xuất bổ sung du lịch vào danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư đối với các dự án động lực, có sức lan tỏa cao, gắn với cực tăng trưởng, hành lang du lịch, khu du lịch quốc gia và trung tâm du lịch chiến lược.

Trong đó, Chính phủ giao Bộ Tài chính, Bộ Công Thương nghiên cứu ban hành quy định hoàn thuế giá trị gia tăng tại các trung tâm thương mại, trung tâm du lịch lớn và điểm mua sắm đủ điều kiện, cơ chế phổ biến ở các trung tâm mua sắm miễn thuế quốc tế nhưng còn thiếu vắng ở Việt Nam, trực tiếp nhắm vào mục tiêu kích cầu chi tiêu của khách quốc tế. Một số địa bàn đủ điều kiện thậm chí sẽ được thí điểm có kiểm soát mô hình trung tâm du lịch - giải trí - thương mại hoạt động 24/7, hướng tới kéo dài thời gian lưu trú và mức chi tiêu bình quân, thay vì chỉ chạy theo số lượt khách.

Chương trình hành động cũng yêu cầu xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành đủ mạnh, đặt du lịch vào vị trí trung tâm trong chuỗi giá trị dịch vụ, kết nối với thương mại, giao thông vận tải, nông nghiệp, y tế, văn hóa, thể thao, công nghiệp sáng tạo, tài chính, ngân hàng và công nghệ - phản ánh một thực tế rằng tăng trưởng du lịch giai đoạn tới không thể chỉ trông chờ vào riêng ngành văn hóa, thể thao và du lịch.

ĐẾN 2030 HÌNH THÀNH 15 TẬP ĐOÀN, TỔNG CÔNG TY DU LỊCH MẠNH

Chương trình hành động xác định phải đầu tư hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ tới các trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia, vùng động lực, cửa ngõ quốc tế, vùng di sản, khu vực biên giới và hải đảo, đồng thời đưa mục tiêu phát triển du lịch vào kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm của các bộ, ngành, địa phương - một cách để bảo đảm nguồn lực cho du lịch không còn phụ thuộc vào ngân sách xúc tiến rời rạc mỗi năm.

Đáng chú ý, Nghị quyết đặt mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến quan trọng trong hành trình du lịch tàu biển khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với yêu cầu đầu tư đồng bộ hạ tầng cảng biển đạt tiêu chuẩn quốc tế và phát triển sản phẩm tàu du lịch kết hợp lưu trú, ẩm thực, trải nghiệm văn hóa.

Đồng thời, các tuyến đường sắt du lịch chất lượng cao trên những hành lang trọng điểm cũng sẽ được ưu tiên nâng cấp, cùng mạng lưới giao thông xanh và phương tiện sạch tại các cực tăng trưởng du lịch, tín hiệu cho thấy tiêu chí phát triển bền vững được lồng ghép ngay từ khâu quy hoạch hạ tầng.

Về không gian phát triển, Chương trình hành động củng cố vai trò đầu tàu của Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng như các cực tăng trưởng mạnh, đồng thời đặt mục tiêu đưa Phú Quốc từng bước trở thành một cực tăng trưởng mới, trung tâm du lịch nghỉ dưỡng biển cao cấp có khả năng cạnh tranh quốc tế và thu hút các sự kiện quốc tế lớn. Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là hình thành rõ 3 cực tăng trưởng du lịch, 10 trung tâm du lịch trọng điểm và 20 khu du lịch quốc gia được công nhận.

Ở khía cạnh sản phẩm, thay vì tiếp tục dựa vào lợi thế cảnh quan tự nhiên như trước, Chương trình hành động hướng tới các dòng sản phẩm giá trị cao gắn với công nghiệp văn hóa - điện ảnh, âm nhạc, giải trí, thời trang, công nghệ số, kinh tế di sản, kinh tế đêm - nhằm hình thành sản phẩm biểu tượng quốc gia và chuỗi giá trị văn hóa - du lịch có sức cạnh tranh quốc tế.

Du lịch y tế và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao cũng được xác định là hướng đi chiến lược tại Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, TP. Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng, Khánh Hòa và Phú Quốc, đi kèm cơ chế tạo thuận lợi về cấp phép dịch vụ và liên kết giữa cơ sở y tế, nghỉ dưỡng, bảo hiểm và thanh toán.

Bên cạnh đó là chiến lược nâng tầm ẩm thực Việt Nam qua hệ thống nhà hàng đạt chuẩn quốc tế, cùng phát triển các không gian giới thiệu, bán sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp văn hóa và hàng mang Thương hiệu quốc gia tại sân bay, cửa khẩu, cảng biển và các tuyến du lịch trọng điểm.

Chương trình hành động cũng yêu cầu xây dựng nền tảng số dùng chung và cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, với khung kiến trúc dữ liệu và tiêu chuẩn kết nối liên thông giữa cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, doanh nghiệp và hiệp hội nghề nghiệp, tiến tới chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực. Việc ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được đưa vào toàn bộ các khâu quảng bá, xúc tiến du lịch và quản trị danh tiếng điểm đến.

Cùng với hạ tầng cứng và hạ tầng số, Chương trình hành động sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và hệ thống phân phối toàn cầu. Đi cùng đó là yêu cầu kiến tạo môi trường kinh doanh cạnh tranh lành mạnh, minh bạch, bảo đảm điều kiện cho doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như cộng đồng dân cư tham gia hoạt động du lịch hiệu quả.