Cuộc đua đón du khách Trung Quốc tại châu Á

Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc dự báo tổng lượng hành khách hàng không trong kỳ cao điểm Tết Nguyên đán sắp tới có thể đạt kỷ lục 95 triệu lượt, với trung bình 2,38 triệu lượt khách mỗi ngày, tăng 5,3% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, dữ liệu của nền tảng du lịch Qunar.com cho thấy, 10 điểm đến hàng đầu về đặt phòng khách sạn từ giữa tháng Giêng đến hết kỳ nghỉ Tết Nguyên đán bao gồm Thái Lan, Hàn Quốc, Malaysia, Hồng Kông (Trung Quốc), Singapore, Nga, Việt Nam, Ma Cao (Trung Quốc), Australia và Indonesia.

Còn theo dữ liệu của nền tảng Tongcheng Travel, tính đến 12/1, các quốc gia Đông Nam Á chiếm khoảng 50% trong top 10 điểm đến đặt vé máy bay quốc tế phổ biến nhất cho kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, dẫn đầu là Singapore, Kuala Lumpur, TP.HCM và Bali (Indonesia).

Thống kê chuyến bay từ nền tảng dữ liệu hàng không Flight Master cũng xác nhận, Thái Lan đã nổi lên là điểm đến xuất cảnh hàng đầu trong đợt cao điểm du lịch Tết Nguyên đán năm 2026. Các chuyến bay từ Trung Quốc đến các nước Đông Nam Á khác, bao gồm Malaysia, Việt Nam, Indonesia và Lào cũng tăng đáng kể, trong khi các chuyến bay đến Nhật Bản giảm mạnh, với mức giảm 43,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Travel And Tour World nhận định sự nổi lên của Thái Lan không phải ngẫu nhiên. Trong những năm gần đây, quốc gia này tích cực quảng bá hình ảnh điểm đến thân thiện với du khách, kết hợp vé máy bay giá hợp lý, hệ thống nghỉ dưỡng đa dạng và nhiều trải nghiệm văn hóa đặc sắc.

Ngược lại, Tân Hoa Xã dẫn số liệu từ Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản (JNTO), lượng khách từ Trung Quốc đại lục đến Nhật Bản trong tháng 12 đã giảm 45,3% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn khoảng 330.400 lượt khách. JNTO cho biết đà sụt giảm trở nên rõ rệt sau phát ngôn gây tranh cãi của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hồi tháng 11/2025.

Tính xa hơn cho cả năm 2026, Công ty Công nghệ và tiếp thị du lịch China Trading Desk nhận định khách Trung Quốc đại lục dự kiến sẽ thực hiện từ 165 - 175 triệu chuyến đi quốc tế trong năm 2026, tăng so với mức ước tính 155 triệu chuyến của năm trước.

Hiện các hãng hàng không Trung Quốc đang đẩy mạnh mở rộng mạng lưới đường bay quốc tế. China Eastern Airlines cho biết đã khai trương mới hoặc tăng tần suất hơn 50 đường bay quốc tế, với tổng cộng hơn 2.800 chuyến bay được khai thác trong mùa cao điểm Tết. Trong số các đường bay mới có chặng Thượng Hải - Phú Quốc.

Hãng tập trung mở rộng năng lực đến các điểm đến mùa đông phổ biến tại Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Australia và New Zealand. Tần suất bay cũng được tăng trên các đường từ các thành phố lớn và trung tâm cấp một, cấp hai của Trung Quốc tới Sydney, Melbourne, Brisbane, Malé, Singapore, Phuket, Bangkok, Chiang Mai và Hà Nội.

Năm 2025, với 5,3 triệu lượt khách Trung Quốc đến, Việt Nam vươn lên dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về thu hút dòng khách từ thị trường này. Đặc biệt, Việt Nam đã vượt qua Thái Lan khi xứ sở Chùa Vàng ghi nhận khoảng 4,5 triệu lượt khách Trung Quốc, do những lo ngại liên quan đến an ninh, an toàn du lịch và tình hình biên giới.

Hiện các nhà điều hành du lịch Thái Lan  đang nỗ lực phục hồi lượng khách du lịch Trung Quốc đại lục. Hiệp hội Đại lý Du lịch Thái Lan (ATTA) sẽ tổ chức hội chợ Thailand Tourism and MICE Next 2026, quy tụ hơn 2.000 đơn vị mua - bán. Bangkok Post nhận định, với ngân sách hơn 15 triệu baht, sự kiện được kỳ vọng tạo ra doanh thu từ 2 - 3 tỷ baht, tạo cú hích kích cầu du lịch.

ATTA cũng lên kế hoạch tham gia một chương trình quảng bá (roadshow) do Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) tổ chức tại Thượng Hải (Trung Quốc) vào tháng 3 nhằm tiếp cận thị trường Trung Quốc. Trước đó, Tổng cục Du lịch Thái Lan cho biết họ đã tung ra nhiều gói khuyến mãi kích cầu dịp Tết Nguyên đán trên các nền tảng OTA. 

Philippines cũng cho phép công dân Trung Quốc nhập cảnh mà không cần thị thực với thời gian lưu trú tối đa 14 ngày. Chính sách miễn thị thực cho công dân Trung Quốc nhập cảnh Philippines với mục đích du lịch hoặc kinh doanh đã có hiệu lực từ 16/1/2026. Đây được cho là bước đi tiếp theo của Philippines, sau khi nối lại chương trình thị thực điện tử cho công dân Trung Quốc vào tháng 11/2025. 

Tương tự, Campuchia cho biết sẽ triển khai chương trình thí điểm miễn thị thực cho công dân Trung Quốc vào mùa hè này như một phần trong nỗ lực chiến lược nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh khu vực.

Theo Khmer Times., chương trình thí điểm, kéo dài từ ngày 16/6 đến ngày 15/10, tất cả du khách mang hộ chiếu Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa - bao gồm cả những người đến từ Trung Quốc đại lục, Hồng Kông và Ma Cao - sẽ được miễn thị thực nhập cảnh bất kể điểm xuất phát của họ.

Tuy vậy, vẫn có những tín hiệu đáng lo ngại. Du khách Trung dường như tiết kiệm hơn trong mua sắm khi du lịch quốc tế. Xu hướng này thể hiện rõ tại Hàn Quốc, quốc gia từng phụ thuộc khoảng 70% doanh thu bán hàng miễn thuế vào khách Trung Quốc trước đại dịch.

Trong 11 tháng đầu năm 2025, khoảng 5 triệu lượt khách Trung Quốc đến Hàn Quốc, tương đương mức phục hồi 92,3% so với năm 2019. Tuy nhiên, doanh số bán hàng miễn thuế lại giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2015. Theo Hiệp hội Cửa hàng Miễn thuế Hàn Quốc, doanh thu tại các cửa hàng từ tháng 1 đến 11 năm ngoái giảm 12% so với cùng kỳ, còn 80,6 tỷ USD.

Trước đây, các điểm mua sắm thường được đưa sẵn vào lịch trình tour, khiến việc mua hàng gần như là hoạt động bắt buộc. Tuy nhiên, mô hình du lịch trọn gói đang dần mất sức hút khi du khách Trung Quốc, đặc biệt khi giới trẻ đang chuyển sang du lịch tự túc, ưu tiên trải nghiệm văn hóa địa phương và tìm kiếm các thương hiệu ngách.

Nhật Bản cũng chịu tác động rõ rệt từ sự thay đổi hành vi này. Theo Hiệp hội Cửa hàng Bách hóa Nhật Bản, doanh thu bán hàng miễn thuế trong 10 tháng đầu năm 2025 đạt 464,5 tỷ yen (khoảng 2,9 tỷ USD), giảm 15% so với cùng kỳ năm trước.  Nhiều điểm đến khác tại châu Á như Thái Lan và Singapore cũng ghi nhận hoạt động bán lẻ kém sôi động.

Theo các nhà phân tích, các biến chuyển về kinh tế - xã hội góp phần tạo nên xu hướng đi xuống này. Trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng chậm lại, người tiêu dùng Trung Quốc thắt chặt chi tiêu, đặc biệt khi giới trẻ thích mua đặc sản địa phương hơn dồn tiền ở các cửa hàng miễn thuế.