Nếu trước đây, bán lẻ chủ yếu là qua hình thức trực tiếp thì hiện nay đang bước vào thời kỳ của "bán lẻ tức thời". Thuật ngữ này chỉ hình thức mua sắm trực tuyến và người mua có thể nhận giao hàng sau một khoảng thời gian rất ngắn…

Nhà bán lẻ Mỹ Target mới đây cho biết sẽ mở rộng triển khai dịch vụ giao hàng hôm sau (Next-Day Delivery) tại 20 khu vực đô thị, đồng thời tăng chi tiêu cho chuỗi cung ứng trong năm nay.

Theo thông báo của hãng, dịch vụ sẽ sớm được triển khai tại nhiều thị trường ở California, Florida, Ohio, Tennessee, Texas cùng một số bang khác. Khách hàng sẽ được miễn phí giao hàng hôm sau với đơn từ 35 USD, đơn của thành viên Target Circle 360 hoặc khi thanh toán bằng thẻ Circle Card của hãng.

Target cho biết khoảng 85% sản phẩm bán tại các cửa hàng Target có thể áp dụng hình thức giao hàng hôm sau. Theo ông Jim Lee, Phó chủ tịch điều hành kiêm Giám đốc tài chính Target, khoảng 75% dân số Mỹ sống trong bán kính 10 dặm từ một cửa hàng Target.

"Chúng tôi tận dụng hệ thống cửa hàng để thúc đẩy hoạt động hoàn tất đơn hàng trực tuyến, nhờ đó tiếp cận phần lớn người tiêu dùng," ông Lee nói. Hiện Target sở hữu khoảng 2.000 cửa hàng tại Mỹ, nhiều trong số đó được bố trí gần khu dân cư đông đúc, giúp rút ngắn thời gian giao hàng.

Dịch vụ giao hàng hôm sau chỉ là một phần trong hệ sinh thái giao hàng của Target. Năm ngoái, các dịch vụ giao hàng trong ngày (Same-day Delivery) mang lại hơn 14 tỷ USD doanh thu cho hãng, chiếm khoảng hai phần ba tổng doanh số bán hàng trực tuyến. Phần doanh số trực tuyến còn lại chủ yếu đến từ các thị trường đã có dịch vụ giao hàng hôm sau.

Không chỉ Target, nhiều nhà bán lẻ lớn cũng đang tăng đầu tư cho chuỗi cung ứng. Mới nhất, Amazon triển khai dịch vụ giao hàng trong 1 giờ và 3 giờ cho hơn 90.000 sản phẩm tại Mỹ, mở rộng lựa chọn giao nhanh trong bối cảnh cạnh tranh với các nhà bán lẻ lớn.

Theo thông báo ngày 17/3, các mặt hàng áp dụng bao gồm nhu yếu phẩm, đồ gia dụng, sản phẩm chăm sóc sức khỏe - làm đẹp, thuốc không kê đơn, thiết bị điện tử, đồ chơi, quần áo và đồ dùng nhà cửa - tương tự danh mục tại các siêu trung tâm bán lẻ.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Walmart - đối thủ lớn trong lĩnh vực bán lẻ - cho biết hiện có thể giao hàng trong ngày dưới 3 giờ cho tới 95% dân số Mỹ, cho thấy “cuộc chiến tốc độ” đang bước vào giai đoạn quyết liệt.

CEO Andy Jassy của Amazon từng cho biết giao hàng trong ngày là mảng tăng trưởng nhanh nhất của hãng, với số lượng đơn giao trong ngày tăng gần 70% trong năm 2025. Doanh nghiệp cũng đang thử nghiệm dịch vụ Amazon Now giao hàng trong 30 phút tại một số khu vực, tập trung vào hàng thiết yếu và thực phẩm. Hãng cho biết tốc độ này đạt được nhờ kết hợp robot, trí tuệ nhân tạo (AI) cùng mạng lưới giao hàng khu vực, giúp rút ngắn thời gian xử lý và hoàn tất đơn hàng.

Trong khi đó, tập đoàn thương mại điện tử Trung Quốc JD.com cũng bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt tại thị trường châu Âu khi ra mắt nền tảng mua sắm trực tuyến Joybuy - thương hiệu quốc tế của hãng. Joybuy được triển khai đồng thời tại 6 thị trường mới, trong đó có hai thị trường lớn là Anh và Đức.

Khác với mô hình phổ biến trong thương mại điện tử xuyên biên giới - nơi các nền tảng như AliExpress hay Temu vận chuyển hàng trực tiếp từ Trung Quốc tới khách hàng - JD.com chọn chiến lược đầu tư mạnh vào hệ thống kho bãi và mạng lưới logistics ngay tại địa phương. Nhờ đó, hãng có thể rút ngắn đáng kể thời gian giao hàng và kiểm soát tốt hơn chất lượng dịch vụ.

Tại châu Âu, JD.com cho biết người dùng có thể nhận hàng trong ngày nếu đặt trước 11 giờ sáng. Riêng tại thị trường Anh, các đơn hàng có giá trị từ 29 bảng trở lên sẽ được miễn phí vận chuyển. Ông Matthew Nobbs, Giám đốc điều hành Joybuy tại Anh, cho biết với mức phí 3,99 bảng/tháng, người dùng có thể nhận giao hàng miễn phí không giới hạn. Con số này thấp hơn đáng kể so với dịch vụ Amazon Prime tại Anh, hiện có giá 8,99 bảng mỗi tháng.

Theo CNBC, Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia triển khai dịch vụ drone giao đồ ăn và giao hàng nhanh rộng rãi nhất thế giới, nhất là tại các đô thị đông đúc như Thâm Quyến, Thượng Hải, Bắc Kinh, Quảng Châu, thậm chí cả khu du lịch Vạn Lý Trường Thành.

Nền tảng mua sắm trực tuyến của Trung Quốc Meituan, một trong những công ty tiên phong giao đồ ăn bằng drone, cho biết mục tiêu không phải là thay thế người giao hàng, mà là giúp công việc của họ hiệu quả hơn. Bà Yan Yan, chuyên gia Quan hệ công chúng của Meituan, cho biết: “So với cách giao đồ ăn thông thường, thời gian giao có thể rút ngắn gần một nửa.”

Ele.me, thuộc Alibaba, vận hành hơn 200 tuyến drone tại nhiều thành phố, có thể giao đơn trong vòng 15 – 20 phút, tải trọng khoảng 2,3 – 2,5kg trong bán kính 5km, thường kết hợp với đội ngũ giao hàng mặt đất cho chặng cuối.

Song song với drone, Trung Quốc hiện cũng đang triển khai xe tải giao hàng tự động. Những chiếc xe này gần như không có cửa kính, không có khoang lái phía trước. Các xe nhỏ tại thành phố Hợp Phì có thể chở từ 300 đến 500 kiện hàng. Xe dừng tại các góc phố trong khu dân cư, nơi bưu kiện được chuyển tiếp cho người giao hàng bằng xe máy điện hoặc cho các tổ dân phố.

Tại Việt Nam, khảo sát năm 2025 của Milieu Insight cho thấy người tiêu dùng mong muốn được nhận hàng sớm khi mua sắm online, với khoảng 40% người tham gia khảo sát sẵn sàng trả thêm chi phí để rút ngắn thời gian giao hàng.

Các số liệu thống kê về thương mại điện tử Việt Nam mới đây của StateGlobe cũng ghi nhận khoảng 62% người tiêu dùng cho biết họ muốn các đơn hàng có thể được giao ngay trong ngày. Đáng chú ý, thời gian giao nhận mà người mua hướng tới hiện chỉ còn khoảng 3,2 giờ cho một đơn hàng trực tuyến.

Từ những số liệu trên, có thể thấy tốc độ giao hàng đang trở thành tiêu chí quan trọng trong trải nghiệm mua sắm trực tuyến. Tại TP.HCM, chính quyền đang xây dựng kế hoạch thử nghiệm drone giao hàng và cứu hộ trong phạm vi kiểm soát, kết hợp với nông nghiệp thông minh và quản lý đô thị.

Tuy nhiên, để drone thực sự tham gia chuỗi giao hàng, Việt Nam cần sớm đơn giản hóa thủ tục, đầu tư hạ tầng và mở rộng các mô hình thí điểm tại đô thị lớn.