Trung Quốc không còn là "công xưởng may mặc giá rẻ" khi giá dầu tăng vọt

Nhiều nhà cung cấp quần áo tại Trung Quốc đang chuẩn bị cho kịch bản giá may mặc tăng lên, khi giá dầu thô tăng mạnh do xung đột Iran đã đẩy chi phí nguyên liệu trên toàn bộ chuỗi cung ứng đi lên.

Theo thông tin từ bảy doanh nghiệp sản xuất may mặc tại miền nam và miền đông Trung Quốc được phỏng vấn bởi Bloomberg News, giá các loại sợi hóa học như polyester và acrylic — những sản phẩm phụ từ dầu mỏ được sử dụng rộng rãi trong ngành may mặc — đã tăng hơn 10% kể từ khi Hoa Kỳ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran cách đây hơn một tuần.

Các nhà sản xuất cho biết hiện các nhà cung cấp sợi đang phải điều chỉnh giá một, thậm chí hai lần mỗi ngày để theo kịp biến động của thị trường dầu thô.

Bà Wu Ying, chủ hai nhà máy tại Quảng Châu (Trung Quốc) chuyên sản xuất áo sơ mi và váy nữ, cho biết bà liên tục nhận được các tin nhắn trên WeChat từ các nhà cung cấp vải và nguyên liệu. Nội dung chủ yếu cảnh báo rằng mức giá hiện tại không còn được đảm bảo cho đến khi đơn hàng được chốt.

Để ứng phó với chi phí gia tăng, bà Wu đã bắt đầu đàm phán với khách hàng — phần lớn là các cửa hàng thời trang quy mô nhỏ và vừa tại Quảng Đông và những người bán hàng trên nền tảng Tmall của Alibaba Group Holding Ltd. — nhằm chia sẻ gánh nặng chi phí. Đồng thời, bà cũng tăng tỷ lệ thanh toán trước để giảm áp lực dòng tiền.

Đà tăng mạnh của chi phí đầu vào có nguy cơ lan rộng khắp chuỗi cung ứng may mặc, làm gia tăng khả năng giá thành sản phẩm hoàn chỉnh sẽ phải điều chỉnh đi lên. Đối với các nhà sản xuất, thời điểm này đặc biệt khó khăn: nhu cầu tiêu dùng toàn cầu vẫn còn mong manh, trong khi quá trình phục hồi kinh tế tại Trung Quốc vẫn diễn ra không đồng đều. Hệ quả là biên lợi nhuận của nhiều nhà máy có thể bị thu hẹp.

“Tôi hy vọng các nhà cung cấp nguyên liệu có thể gánh ít nhất một nửa phần chi phí tăng thêm,” bà Wu Ying nói. “Số tiền mặt mà chúng tôi phải chuẩn bị để mua nguyên liệu hiện nay thực sự đáng lo ngại, nhất là khi rủi ro từ cuộc chiến vẫn rất khó lường”.

ẢNH HƯỞNG NẶNG NỀ LÊN CÁC DOANH NGHIỆP

Giá dầu thô đã tăng vọt tới 29% trong phiên giao dịch ngày thứ Hai đầu tuần này — mức biến động trong ngày lớn nhất kể từ tháng 4/2020 — khi nhiều nhà sản xuất tại khu vực Vùng Vịnh cắt giảm sản lượng và Iran tuyên bố người kế nhiệm vị trí lãnh tụ tối cao là con trai của cố giáo chủ Ali Khamenei.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng mức tăng giá dầu này chỉ là “cái giá nhỏ phải trả”, trong khi cả hai bên vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt căng thẳng khi cuộc xung đột đã bước sang ngày thứ 10.

Theo dữ liệu từ Textile Exchange, polyester chiếm tới 59% tổng sản lượng sợi toàn cầu trong năm 2024, trong khi bông chiếm khoảng 19%.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu bán hàng thông qua các nền tảng thương mại điện tử có vòng quay hàng hóa nhanh như Shein, Temu và Amazon.com Inc., chi phí nguyên liệu tăng cao có thể được chuyển sang người tiêu dùng nhanh hơn.

Các đơn hàng thường được đặt với quy mô nhỏ, cho phép doanh nghiệp nhanh chóng thương lượng lại giá với nhà cung cấp ở thượng nguồn và điều chỉnh giá bán lẻ chỉ trong vài ngày.

Ông Huang Lun, quản lý bán hàng tại một công ty may mặc ở Quảng Châu chuyên bán hàng trực tuyến sang Mỹ, cho biết hiện ông phải kiểm tra giá nguyên liệu hàng ngày cùng đội ngũ thu mua để xác định thời điểm cần chuyển phần chi phí tăng thêm sang giá bán. Theo ông, điều này có thể xảy ra chỉ trong vài ngày nếu tình trạng biến động của giá dầu tiếp diễn.

Hai nhà cung cấp cho nhà bán lẻ thời trang giá rẻ Shein cũng cho biết với Bloomberg rằng họ đang cố gắng đàm phán với công ty để cùng chia sẻ khoảng một nửa mức tăng chi phí sợi hóa học – hiện đã tăng giá tới khoảng 10% – đối với các đơn hàng mới sản xuất cho Shein.

Tuy nhiên, không phải nhà máy nào cũng có đủ vị thế để thương lượng. Bà Lily Lu, chủ một doanh nghiệp xuất khẩu phụ kiện may mặc tại Chiết Giang, chuyên cung ứng cho các khách hàng quốc tế bao gồm Walmart Inc., cho biết đợt tăng giá nguyên liệu gần đây đang đe dọa trực tiếp đến khả năng duy trì hoạt động kinh doanh của công ty.

Một nhà cung cấp vải đã thông báo với bà rằng giá sẽ tăng do chi phí sợi hóa học đã tăng 10%. Tuy nhiên, chỉ vài phút sau, bà lại nhận thêm tin nhắn khác cho biết giá nguyên liệu thô thực tế đã tăng hơn 15%. “Tình hình căng thẳng gần đây tại Trung Đông đã tác động đáng kể đến chúng tôi,” bà Lu nói. “Biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng của các đơn hàng từ Walmart đơn giản là không đủ để bù đắp cho mức tăng giá vải”.

Bà cho biết với các đơn hàng mới, doanh nghiệp có thể thương lượng lại giá với khách hàng. Tuy nhiên, đối với những đơn hàng vừa được đặt, nhà máy buộc phải tự gánh phần chi phí tăng vọt này.