Cuộc họp cuối cùng của ông Powell trên cương vị Chủ tịch Fed có sự chia rẽ hiếm thấy về quan điểm lãi suất...

Trong cuộc họp chính sách tiền tệ kết thúc vào ngày 29/4, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho thấy sự chia rẽ hiếm thấy trong quan điểm lãi suất giữa các nhà hoạch định chính sách tiền tệ, trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng và một cuộc chuyển giao quyền lực sắp diễn ra tại ngân hàng trung ương này.

Cùng với đó, ông Jerome Powell cho thấy sẽ ở lại ghế thống đốc sau khi hết nhiệm kỳ chủ tịch Fed vào giữa tháng tới.

FED CHIA RẼ TRONG CUỘC HỌP CUỐI CÙNG CỦA ÔNG POWELL Ở CƯƠNG VỊ CHỦ TỊCH

Quyết định của Fed giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,5-3,75% không nằm ngoài dự báo trước đó của thị trường. Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu của Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) cho thấy một sự chia rẽ hiếm thấy: 8 thành viên ủng hộ giữ nguyên lãi suất, 1 thành viên phản đối việc giữ nguyên lãi suất, và 3 thành viên ủng hộ giữ nguyên lãi suất nhưng không phản đối việc đưa vào tuyên bố của cuộc họp nội dung khuynh hướng hạ lãi suất.

Nội dung mà ba vị này phản đối là một câu trong tuyên bố: “Khi xem xét mức độ và thời điểm của những điều chỉnh bổ sung đối với lãi suất quỹ liên bang, Ủy ban sẽ thận trọng đánh giá các dữ liệu sắp tới, sự biến động của tình hình, và cán cân rủi ro”.

Câu này phản ánh khả năng động thái tiếp theo của Fed có thể là hạ lãi suất, vì từ được sử dụng ở đây là “bổ sung” - cho thấy sự nối tiếp những đợt hạ lãi suất mà Fed đã triển khai trong năm 2024 và 2025.

Theo hãng tin CNBC, lần gần đây nhất có 4 thành viên FOMC bất đồng quan điểm là cuộc họp vào tháng 10/1992.

Sự bất đồng này diễn ra trong cuộc họp cuối cùng của ông Powell trên cương vị chủ tịch Fed, vì nhiệm kỳ chủ tịch của ông sẽ kết thúc vào giữa tháng 5. Tại buổi họp báo sau cuộc họp Fed, ông Powell phát tín hiệu sẽ tiếp tục ở lại trong Hội đồng Thống đốc Fed trong một khoảng thời gian mà ông không cho biết cụ thể là bao lâu. Ông chỉ nói sẽ chờ cho tới khi cuộc điều tra liên quan tới dự án cải tạo trụ sở Fed “kết thúc hoàn toàn và thực sự với sự minh bạch và kết quả cuối cùng”.

“Nhiệm kỳ chủ tịch Fed của ông Powell nhìn chung ghi dấu ấn bởi việc xây dựng sự đồng thuận và có rất ít sự bất đồng quan điểm. Tuy nhiên, nhiệm kỳ này kết thúc với 4 người bất đồng quan điểm. Điều này không chỉ cho thấy sự bất đồng có thể tiếp diễn trong những tháng tới khi Fed có một vị chủ tịch mới, mà còn phản ánh thực tế rằng trong ngắn hạn, triển vọng kinh tế vẫn còn rất khó đoán định, xét tới các dấu hiệu xung đột về thị trường lao động và tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh lạm phát mắc kẹt ở vùng hơn 3% kể từ cuối năm 2023” - Giám đốc đầu tư (CIO) Brent Schutte của công ty quản lý quỹ Northwestern Mutual nhận xét với CNBC.

Thời gian qua, một số quan chức Fed đã cảnh báo về rủi ro lạm phát cao dai dẳng. Tuyên bố của FOMC thừa nhận rằng “lạm phát còn cao, một phần phản ánh đợt tăng giá năng lượng toàn cầu gần đây”.

Sau khi tuyên bố được đưa ra, các nhà giao dịch trên thị trường lãi suất tương lai không còn đặt cược vào việc Fed sẽ hạ lãi suất trong năm nay, thậm chí cho rằng Fed sẽ chờ đợi lâu hơn sang năm 2027 mới có một đợt giảm nữa. Trong dự báo đưa ra tại cuộc họp tháng 3, Fed dự báo sẽ có một lần giảm lãi suất trong năm nay và một lần giảm nữa trong năm 2027, đưa lãi suất về ngưỡng trung tính (neutral) khoảng 3,1%.

Ngoài giá năng lượng tăng, áp lực lạm phát trong nền kinh tế Mỹ còn đến từ chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump. Theo giới chuyên gia kinh tế, thông thường, Fed sẽ bỏ qua các cú sốc giá cả tạm thời mà hai yếu tố này gây ra, nhưng tình trạng tăng giá kéo dài của năng lượng đang làm gia tăng mối lo ngại về tác động lâu dài tới giá tiêu dùng.

NẾU ÔNG POWELL Ở LẠI FED THÌ SAO?

Fed được giao sứ mệnh kép là giữ lạm phát ở mức thấp và thúc đẩy sự toàn dụng của thị trường lao động. Gần đây, thị trường lao động Mỹ có nhiều dấu hiệu tích cực, bao gồm số lượng việc làm phi nông nghiệp tháng 3 tăng trưởng mạnh hơn dự báo, với mức tăng 178.000 công việc, và tỷ lệ thất nghiệp giảm còn 4,3%. Đây có thể sẽ là cơ sở để Fed tập trung vào nhiệm vụ chống lạm phát bằng cách giữ lãi suất cao hơn lâu hơn.

Cùng ngày 29/4, Ủy ban Ngân hàng thuộc Thượng viện Mỹ đã nhất trí phê chuẩn ông Kevin Warsh, người được ông Trump đề cử cho ghế chủ tịch Fed. Theo dự báo, toàn bộ Thượng viện cũng sẽ phê chuẩn ông Warsh cho vị trí này. Đây sẽ là cuộc chuyển giao quyền lực đầu tiên tại Fed kể từ khi ông Powell trở thành chủ tịch vào năm 2018.

Tại cuộc họp báo, ông Powell chúc mừng ông Warsh vì tiến trình phê chuẩn có bước tiến.

Thông thường, một chủ tịch Fed sẽ rời hoàn toàn khỏi cơ quan này khi có người kế nhiệm. Tuy nhiên, như đã nói ở trên, ông Powell đã phát tín hiệu tiếp tục ở lại trong Hội đồng Thống đốc cho tới khi cuộc điều tra về dự án cải tạo trụ sở Fed hoàn tất. Nhiệm kỳ thống đốc của ông Powell kết thúc vào tháng 1/2028.

Nếu ông Powell ở lại đây sẽ là lần đầu tiên một chủ tịch mãn nhiệm của Fed không rời Hội đồng Thống đốc kể từ năm 1948. Đó là trường hợp của Thống đốc Marriner Eccles, người cùng chịu sức ép từ Nhà Trắng tương tự như ông Powell về chính sách tiền tệ.

Vào năm 1948, Tổng thống Harry Truman đã kêu gọi Fed giữ lãi suất ở mức thấp để giúp chính quyền của ông giảm chi phí vay nợ. Hiện nay, Tổng thống Trump cũng đã liên tục gây áp lực đòi Fed hạ lãi suất để hỗ trợ thị trường nhà ở và lao động, cũng như giảm gánh nặng lãi vay cho khối nợ công 39 nghìn tỷ USD.

Về phần mình, ông Powell đã có những tuyên bố mạnh mẽ về sự độc lập của Fed. Bằng cách ở lại Fed, ông sẽ khiến cho ông Trump không thể bổ nhiệm một nhân vật thân cận với ông vào Hội đồng Thống đốc.

Như vậy, ông Trump sẽ chỉ có 3 thành viên thân cận trong hội đồng có 7 thành viên này, gồm Thống đốc Christopher Waller, Thống đốc Michelle Bowman, và ông Warsh sau khi trở thành Chủ tịch Fed sẽ nắm một ghế thống đốc thay cho ông Stephen Miran - một nhân vật thân ông Trump khác.

“Điều đó có nghĩa là việc ông Warsh gia nhập FOMC sẽ không làm thay đổi cán cân ảnh hưởng giữa những người ủng hộ hạ lãi suất và những người muốn giữ nguyên lãi suất”, nhà phân tích Josh Jamner của công ty ClearBridge Investments nhấn mạnh.