Theo báo cáo của Chính phủ, các cơ quan đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần hoặc ban hành mới đối với 7.300 văn bản quy phạm pháp luật, chiếm 15,9%; đề xuất bãi bỏ toàn bộ 5.926 văn bản, chiếm 12,9%...

Chính phủ vừa gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội Báo cáo số 652/BC-CP ngày 30/8 về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

NHẬN DIỆN CÁC VƯỚNG MẮC, BẤT CẬP

Theo báo cáo, tính đến ngày 30/6/2026, các cơ quan ở Trung ương và địa phương đã xác định, tổng hợp 45.793 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát.

Trong số này, đối với các văn bản không thuộc chế độ mật, các cơ quan đã rà soát, xác định và đề xuất phương án xử lý đối với 13.077 văn bản. Các phương án bao gồm sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần, bãi bỏ toàn bộ, tạm ngưng hiệu lực toàn bộ hoặc ban hành mới.

Theo đó, các cơ quan Trung ương đề xuất phương án xử lý đối với 2.363 văn bản; chính quyền địa phương cấp tỉnh đề xuất xử lý 7.939 văn bản và chính quyền địa phương cấp xã đề xuất xử lý 2.775 văn bản.

Phần lớn các cơ quan Trung ương và địa phương xác định lộ trình xử lý văn bản trong giai đoạn 2026-2027. Một số văn bản được xác định lộ trình xử lý đến năm 2030 hoặc chưa xác định cụ thể thời hạn.

Đối với các văn bản thuộc thẩm quyền của Quốc hội, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 136 bộ luật, luật và 12 nghị quyết của Quốc hội. Trong năm 2026, dự kiến xử lý 78 bộ luật, luật và 6 nghị quyết; năm 2027 xử lý 27 bộ luật, luật và 3 nghị quyết; giai đoạn 2028-2030 xử lý 31 bộ luật, luật...

Đối với các văn bản quy phạm pháp luật do Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 575 văn bản. Trong đó, 355 văn bản dự kiến được xử lý trong năm 2026.

Cùng với tổng rà soát, các cơ quan Trung ương và địa phương đang đồng thời thực hiện việc xử lý văn bản theo các chương trình, kế hoạch xây dựng, ban hành văn bản đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Báo cáo của Chính phủ đánh giá, các cơ quan cơ bản đã xác định được đối tượng, phạm vi thuộc trách nhiệm tổng rà soát; nhận diện các vướng mắc, bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo, quy định chưa phù hợp và đề xuất phương án, hình thức, lộ trình xử lý.

Với 45.793 văn bản quy phạm pháp luật thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát, báo cáo cho thấy quy mô hệ thống pháp luật hiện hành rất lớn.

Kết quả rà soát cũng cho thấy yêu cầu lớn đặt ra đối với việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Theo kết quả sơ bộ, các cơ quan đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần hoặc ban hành mới đối với 7.300 văn bản quy phạm pháp luật, chiếm 15,9%; đề xuất bãi bỏ toàn bộ 5.926 văn bản, chiếm 12,9%.

Ngoài ra, 7.687 văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền cấp huyện trước khi sắp xếp sẽ tự động hết hiệu lực theo quy định, đến hết ngày 28/2/2027. Theo đó, nếu được xử lý theo lộ trình, 13.613 văn bản sẽ được loại bỏ khỏi hệ thống.

Kết quả rà soát phản ánh hệ thống pháp luật tuy tương đối đầy đủ, bao quát các lĩnh vực nhưng vẫn còn cồng kềnh, phức tạp, nhiều tầng nấc, với số lượng lớn văn bản dưới luật.

Thứ bậc hiệu lực của một số loại văn bản chưa thật sự rõ ràng; việc xử lý xung đột giữa các văn bản cùng cấp còn có những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Cấu trúc của một số văn bản chưa hợp lý; vẫn còn quy định chồng chéo, mâu thuẫn, bất cập, chưa rõ ràng, chưa phù hợp với chủ trương mới hoặc yêu cầu thực tiễn…

HOÀN THIỆN KẾT QUẢ RÀ SOÁT, BẢO ĐẢM THỂ CHẾ HÓA KỊP THỜI

Bên cạnh kết quả đạt được, Chính phủ chỉ ra một số hạn chế như việc lấy ý kiến các cơ quan liên quan đối với những vấn đề liên ngành, phức tạp còn chưa đầy đủ.

Một số kết quả rà soát chưa cập nhật kịp thời các quy định đã được phát hiện có bất cập, vướng mắc, mâu thuẫn, chồng chéo hoặc những nội dung cần tiếp tục được quy định cụ thể. Đáng chú ý, còn có sự chưa thống nhất giữa kết quả rà soát với định hướng lập pháp và chương trình xây dựng pháp luật…

Từ đó, Chính phủ xác định kết quả tổng rà soát hiện nay mới là bước đầu. Trong thời gian tới, các cơ quan Trung ương và địa phương tiếp tục cập nhật các chủ trương, đường lối mới của Đảng, các nghị quyết, kết luận mới được ban hành để hoàn thiện kết quả rà soát và bảo đảm việc thể chế hóa đầy đủ, kịp thời.

Kết quả tổng rà soát chính thức phải xác định đúng và thực chất những vấn đề vướng mắc, bất cập, điểm nghẽn cần tháo gỡ; phân biệt rõ những khó khăn xuất phát từ quy định pháp luật với những vấn đề do tổ chức thi hành, hướng dẫn, năng lực thực thi hoặc cơ chế phối hợp giữa các cơ quan.

Đối với những văn bản đã xác định rõ nội dung vướng mắc, bất cập, các cơ quan được yêu cầu chủ động tham mưu xử lý hoặc xử lý theo thẩm quyền, không chờ đến khi hoàn tất kết quả tổng rà soát chính thức.

Chính phủ đề nghị khẩn trương thực hiện hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền bãi bỏ toàn bộ 5.926 văn bản quy phạm pháp luật và bãi bỏ một phần 69 văn bản quy phạm pháp luật đã được xác định không còn áp dụng, không còn phù hợp mà chưa có căn cứ pháp lý xác định hết hiệu lực.

Các văn bản quy phạm pháp luật cần sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế phải được phân loại, xác định rõ lộ trình.

Những văn bản đã có trong chương trình, kế hoạch xây dựng pháp luật năm 2026 phải bảo đảm tiến độ và chất lượng để xử lý dứt điểm các bất cập. Những văn bản chưa có trong chương trình nhưng cần ưu tiên xử lý trong năm 2026 phải được khẩn trương đề xuất đưa vào chương trình, kế hoạch phù hợp.

Đối với những quy định không rõ ràng, có nhiều cách hiểu hoặc các vấn đề cấp bách, tác động lớn, các cơ quan cần xác định phương án xử lý phù hợp; có thể thông qua giải thích pháp luật, hướng dẫn áp dụng, trình tự, thủ tục rút gọn hoặc các cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc theo quy định…