Đề xuất hợp nhất 2 chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo và nông thôn mới

Ngày 20/6/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thông tin về kết quả thực hiện hai chương trình gồm: chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025.

KẾT QUẢ TOÀN DIỆN TRÊN NHIỀU LĨNH VỰC

Đây là hai chương trình trụ cột trong chiến lược phát triển bền vững của đất nước, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc nâng cao chất lượng sống của người dân, thu hẹp khoảng cách vùng miền, và thúc đẩy phát triển toàn diện khu vực nông thôn.

Thông tin về kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, ông Ngô Trường Sơn, Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương, cho biết sau 5 năm triển khai, chương trình đã đạt nhiều kết quả tích cực và toàn diện, cơ bản hoàn thành toàn bộ các mục tiêu được Quốc hội và Chính phủ giao, trong đó, có 5/8 chỉ tiêu chủ yếu đã hoàn thành, vượt mức mục tiêu đề ra.

Tính đến hết tháng 5/2025, tổng nguồn lực, huy động thực hiện xây dựng nông thôn mới của cả nước giai đoạn 2021 - 2025 đạt khoảng 3,7 triệu tỷ đồng. 

Tính đến nay, cả nước đã có 6.084/7.669 xã (79,3%) đạt chuẩn nông thôn mới, tăng 10,6% so với cuối năm 2021. Có 2.567 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao (tăng 2.064 xã so với cuối năm 2021) và 743 xã (12,2%) đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu (tăng 700 xã so với cuối năm 2021).

Tỷ lệ đơn vị cấp huyện hoàn thành nhiệm vụ/đạt chuẩn nông thôn mới, huyện nông thôn mới nâng cao là 51% (329/646 đơn vị cấp huyện), tăng 116 đơn vị so với cuối năm 2021.

Có 12 tỉnh đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới (đạt 80% mục tiêu cả giai đoạn 2021-2025 được giao).

Năm 2024, thu nhập bình quân của người dân nông thôn đạt khoảng 54 triệu đồng/người/năm. Dự kiến năm 2025 đạt khỏang 58 triệu đồng/người/năm, cơ bản hoàn thành mục tiêu cả giai đoạn 2021-2025 được giao.

Với chương trình giảm nghèo bền vững, ông Nguyễn Lê Bình, Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo, cho biết trong giai đoạn 2021 - 2025, tổng vốn ngân sách Trung ương phân bổ là hơn 44,6 nghìn tỷ đồng, và ngân sách địa phương gần 2.883 tỷ đồng.

Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều bình quân giảm 1,03%/năm, đạt chỉ tiêu Quốc hội, Chính phủ giao. Tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện nghèo bình quân giảm 6,7%/năm. Tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số bình quân giảm 4,45%/năm.

Có 19 xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo được thoát khỏi tình trạng nghèo, đặc biệt khó khăn, đạt 35%, vượt mục tiêu Quốc hội và Chính phủ giao (30%).

Đến nay, có 3 huyện nghèo được công nghận thoát nghèo, dự kiến năm 2025 sẽ có thêm 19 huyện thoát nghèo (theo đăng ký của địa phương), đạt 30% theo mục tiêu Quốc hội, Chính phủ giao. Tổng số hộ nghèo, hộ cận nghèo đầu kỳ là hơn 2,39 triệu hộ, dự kiến cuối năm 2025 còn 1,25 triệu hộ…

Dự án hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội tại các địa bàn đặc biệt khó khăn đã góp phần cải thiện điều kiện sống và thúc đẩy phát triển kinh tế tại các vùng “lõi nghèo”. Trong 5 năm, chương trình đã đầu tư xây dựng mới hơn 2.500 công trình thiết yếu. Triển khai hơn 10.500 dự án hỗ trợ sinh kế cho người dân.

Khoảng 134.000 lao động thuộc hộ ngèo, hộ cận nghèo đã được kết nối thành công qua các phiên giao dịch việc làm, nhất là vào làm việc tại các nhà máy, xí nghiệp. Đã hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho khoảng 90 nghìn hộ, giúp hộ nghèo, hộ cận nghèo ở các huyện nghèo có điều kiện sinh sống ổn định, an toàn, nhất là trước tác động của thiên tai, nâng cao khả năng tự lực vươn lên thoát nghèo bền vững...

SỬ DỤNG HIỆU QUẢ NGUỒN LỰC, LẤY NGƯỜI DÂN LÀM TRUNG TÂM

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trưởng Võ Văn Hưng, những kết quả trên không chỉ là những con số ấn tượng, mà còn là minh chứng cho tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau" - một thông điệp nhất quán và nhân văn mà Đảng và Chính phủ luôn kiên định theo đuổi.

"Mỗi ngôi nhà, mỗi công trình hạ tầng, mỗi mô hình sinh kế được hình thành là thêm một cơ hội để người dân vùng khó tiếp cận với cuộc sống tốt đẹp hơn", Thứ trưởng bày tỏ.

Tuy nhiên, Thứ trưởng cho rằng cần nhìn thẳng vào thực tế là vẫn còn nhiều địa phương có tỷ lệ hộ nghèo trên 50%, thậm chí vượt 70% nếu áp dụng chuẩn nghèo mới. Các thách thức như nghèo đô thị, thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản, lao động phi chính thức thu nhập thấp, tác động của biến đổi khí hậu, già hóa dân số, xung đột sắc tộc và thiên tai đang đặt ra yêu cầu mới cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Thứ trưởng Võ Văn Hưng cũng thông tin về định hướng quan trọng sắp tới, đó là đề xuất hợp nhất hai chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững thành một chương trình thống nhất trong giai đoạn 2026 - 2035.

“Quan điểm chung là chúng ta sử dụng nguồn lực hiệu quả nhất. Việc hợp nhất không chỉ là bước đi chiến lược để nâng cao hiệu quả đầu tư công, tinh gọn bộ máy, mà còn thể hiện rõ quan điểm phát triển lấy người dân làm trung tâm, cộng đồng làm nền tảng, hướng đến một Việt Nam thịnh vượng, bao trùm, dân chủ và hạnh phúc”, Thứ trưởng Võ Văn Hưng chia sẻ.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho biết quyết định hợp nhất sẽ do cơ quan có thẩm quyền quyết định, Bộ với vai trò là cơ quan tham mưu, đề xuất. 

Ông cũng nhấn mạnh, chặng đường phía trước còn nhiều khó khăn, nhưng với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp, toàn thể nhân dân…, chúng ta hoàn toàn tin tưởng rằng hành trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững sẽ tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ và sâu sắc trong xã hội.

Về định hướng trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ phối hợp với các Bộ, ngành trung ương và địa phương nghiên cứu, xây dựng Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới các cấp giai đoạn 2026-2030 phù hợp với tình hình mới, theo hướng tăng cường phân cấp, giao quyền chủ động cho các địa phương quy định cụ thể các tiêu chí, chỉ tiêu đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế và đặc thù của từng vùng, miền.

Thông tin thêm, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho biết dự kiến vào ngày 22/6 tới, Hội nghị tổng kết hai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững sẽ được tổ chức tại Trụ sở Chính phủ, do Thủ tướng Chính phủ chủ trì.

Hội nghị sẽ là dịp để tổng kết, đánh giá toàn diện kết quả đạt được, nhận diện những hạn chế, bài học kinh nghiệm và xác định phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho giai đoạn tiếp theo.