Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường,
trong quá trình thực hiện Nghị định số 193/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số
điều và biện pháp thi hành Luật Địa chất và khoáng sản đã phát sinh một số khó
khăn.
Cụ thể, liên quan đến thủ tục hành chính, việc yêu cầu tổ chức, cá
nhân trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản phải thực hiện thêm thủ tục “Quyết
định chấp thuận chủ trương đầu tư” là không cần thiết, gây kéo dài thời gian và chi phí.
Ngoài ra, về cơ chế đặc thù cho vật
liệu xây dựng, Nghị quyết 66.4/2025/NQ-CP đã cho phép khai thác khoáng sản nhóm
III làm vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, dự án đặc thù không phải thưc
hiện thủ tục quyết định/chấp thuận chủ trương đầu tư, thủ tục đất đai (trừ chuyển
mục đích đất quốc phòng, an ninh) và thủ tục môi trường, nên cần được thể chế
hóa một cách cụ thể.
Mặt khác, cũng cần đơn giản hóa, bổ
sung quy định quyết toán tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đối với các trường
hợp cấp phép trước ngày 1/7/2025 và đang còn hiệu lực. Còn đối với thu hồi và xử
lý khoáng sản dôi dư, hiện chưa có quy định rõ ràng về thẩm quyền, trình tự, thủ
tục để xử lý khoáng sản nhóm II, III, IV dôi dư đã tập kết tại bãi thải, bãi chứa
từ các dự án đầu tư xây dựng…
Trước những khó khăn và vướng mắc
thực tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá việc xây dựng dự thảo Nghị định
sửa đổi, bổ sung các quy định của Nghị định số 193/2025/NĐ-CP sẽ vừa đảm bảo
tính đồng bộ với các quy định pháp luật liên quan; vừa cắt giảm những thủ tục
không cần thiết và tháo gỡ các rào cản pháp lý, giải quyết vướng mắc, khắc phục
những tồn tại, hạn chế, bất cập phát sinh…
Theo đó, về cắt giảm thủ tục hành chính, dự thảo Nghị định đề xuất bổ sung quy định
miễn thủ tục lựa chọn nhà đầu tư, quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư (theo
pháp luật về đầu tư) đối với các trường hợp tổ chức, cá nhân đã trúng đấu giá
quyền khai thác khoáng sản (Điều 61, Điều 79, Điều 89).
Cụ thể, điểm c khoản 1 Điều 61 và
điểm c khoản 1 Điều 79 (Khai thác khoáng sản và Khai thác tận thu): Bổ sung quy
định miễn thực hiện thủ tục lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về
đầu tư đối với tổ chức, cá nhân trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Hoặc
yêu cầu có quyết định/chấp thuận chủ trương đầu tư trong trường hợp pháp luật về
đầu tư yêu cầu.
Điều 89 (Cấp giấy phép khai thác
khoáng sản nhóm IV): Tổ chức, cá nhân trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản
thì không phải thực hiện thủ tục lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật
về đầu tư.
Về tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, đối với quyết toán lần đầu (Điều
139): Bổ sung quy định quyết toán tiền cấp quyền khai thác khoáng sản lần đầu đối
với các trường hợp đã nộp tiền trước ngày 1/7/2025. Thời điểm chốt sản lượng
quyết toán lần đầu là ngày 30/6/2025.
Cơ chế xử lý quyết toán: Trường hợp
nộp thừa thì số tiền sẽ được bù trừ vào các kỳ nộp tiền tiếp theo. Trường hợp
nộp thiếu, phải nộp bổ sung tiền cấp quyền khai thác khoáng sản trong thời hạn
30 ngày.
Riêng việc miễn quyết toán (Điều
2): Các giấy phép khai thác cấp trước ngày Nghị định có hiệu lực đã nộp đủ tiền
cấp quyền khai thác khoáng sản cho toàn bộ trữ lượng, thì không phải thực hiện
quyết toán tiền cấp quyền khai thác khoáng sản.
Về xử lý khoáng sản dôi dư: Bổ sung khoản 7 Điều 96 quy định về xử lý khoáng sản nhóm
II, III, IV dôi dư đã tập kết tại bãi thải từ các dự án đầu tư xây dựng. Chủ tịch
UBND cấp tỉnh quyết định cho phép nhà thầu thi công, chủ đầu tư các công trình,
dự án, nhiệm vụ đặc thù (khoản 1a Điều 55 LĐCKS); tổ chức, cá nhân thực hiện
nhiệm vụ ứng phó với tình trạng khẩn cấp sử dụng khoáng sản đã tập kết tại bãi
thải, bãi chứa mà không phải đấu giá tài sản.