Đề xuất quy chế tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học

Hiện nay, các trường dự bị đại học ở Việt Nam chủ yếu tập trung vào việc chuẩn bị kiến thức cho học sinh dân tộc thiểu số trước khi vào đại học, gồm 4 trường chính: Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương (Việt Trì), Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn (Thanh Hóa), Trường Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương Nha Trang, và Trường Dự bị Đại học TP. Hồ Chí Minh, ngoài ra còn có Trường Phổ thông vùng cao Việt Bắc (Thái Nguyên) cũng có chức năng tương tự.

Trong khi các quy định hiện hành về tổ chức, hoạt động của trường dự bị đại học được ban hành từ năm 2011 và năm 2013 đã bộc lộ một số điểm không còn phù hợp với bối cảnh pháp lý mới. Đặc biệt là sự ra đời của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục năm 2025 và Luật Nhà giáo năm 2025, cũng như yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục năm 2025 tiếp tục khẳng định trách nhiệm của Nhà nước trong việc thành lập và phát triển hệ thống các trường dự bị đại học nhằm tạo điều kiện cho người học thuộc các đối tượng ưu tiên được chuẩn bị tốt trước khi chuyển tiếp lên trình độ đại học.

Dự thảo Thông tư vì vậy tập trung làm rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của trường dự bị đại học; trách nhiệm của nhà trường, cơ quan quản lý trực tiếp và chính quyền địa phương. Đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình trong bảo đảm chất lượng giáo dục.

Dự thảo cũng nhấn mạnh việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh, giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước đối với trường dự bị đại học; tạo nền tảng pháp lý vững chắc để chuẩn bị tốt cho học sinh dự bị đại học chuyển tiếp lên trình độ đại học.

Theo dự thảo, trường dự bị đại học có trách nhiệm xây dựng và thực hiện kế hoạch phát triển, kế hoạch giáo dục hằng năm; tổ chức tuyển sinh, bồi dưỡng, kiểm tra, đánh giá học sinh; quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục học sinh; quản lý đội ngũ, tài chính, tài sản; bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế theo quy định.

Về tổ chức bộ máy, dự thảo quy định trường dự bị đại học gồm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng; các phòng chức năng, tổ chuyên môn, hội đồng tư vấn; tổ chức Đảng, Đoàn Thanh niên và các lớp học. Tiêu chuẩn, nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và nguyên tắc hoạt động của các bộ phận được quy định cụ thể nhằm bảo đảm quản trị nhà trường hiệu quả.

Dự thảo Thông tư cũng quy định rõ việc xây dựng và triển khai chương trình các môn học bồi dưỡng dự bị đại học; tổ chức các hoạt động giáo dục trong và ngoài giờ học, gắn với việc gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và trang bị kỹ năng phù hợp cho học sinh.

Đáng chú ý, dự thảo quy định rõ trách nhiệm của trường dự bị đại học quản lý toàn diện việc học tập, ăn ở, sinh hoạt của học sinh; tổ chức công tác nội trú; bảo đảm y tế học đường, an toàn thực phẩm và xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Giáo viên trường dự bị đại học phải đạt chuẩn nghề nghiệp tương ứng với vị trí việc làm, dự thảo đồng thời làm rõ quyền, nghĩa vụ của cán bộ quản lý, giáo viên, giáo viên chủ nhiệm và nhân sự hỗ trợ giáo dục theo hướng chuẩn hóa, phù hợp với Luật Nhà giáo và điều kiện thực tiễn của các trường dự bị đại học.

Về cơ sở vật chất, tài chính và tài sản, theo dự thảo, trường dự bị đại học phải bảo đảm tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu của trường trung học phổ thông; việc quản lý, sử dụng tài chính và tài sản thực hiện theo quy định của pháp luật về đơn vị sự nghiệp công lập.