Đề xuất quy định cụ thể, đầy đủ, rõ ràng các loại thông tin công dân không được tiếp cận

Chiều 3/2, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu chủ trì phiên họp Hội đồng thẩm định dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).

Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) gồm 4 chương, 31 điều kế thừa một số quy định còn phù hợp của Luật Tiếp cận thông tin năm 2016.

Đồng thời sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện nhiều quy định liên quan đến phạm vi thông tin được tiếp cận; phạm vi, trách nhiệm cung cấp thông tin; hình thức công khai thông tin, cung cấp thông tin theo yêu cầu; trình tự, thủ tục cung cấp thông tin…

Cụ thể, sửa đổi, bổ sung quy định về các cơ quan có trách nhiệm cung cấp thông tin để phù hợp với tên gọi và mô hình tổ chức sau sắp xếp; bổ sung quy định những đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu có trách nhiệm cung cấp thông tin.

Đặc biệt, dự thảo quy định về thông tin công dân không được tiếp cận để bảo đảm cụ thể, đầy đủ, rõ ràng hơn và thống nhất, đồng bộ với quy định của pháp luật có liên quan.

Theo điều 15, thông tin công dân không được tiếp cận gồm: thông tin thuộc bí mật Nhà nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước (khi thông tin thuộc bí mật nhà nước được giải mật thì công dân được tiếp cận theo quy định của Luật này);

Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình theo quy định của pháp luật dân sự; dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân; bí mật kinh doanh theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ;

Thông tin mà nếu cung cấp sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng xấu đến quốc phòng, an ninh quốc gia, quan hệ quốc tế; trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng; gây nguy hại đến tính mạng, cuộc sống hoặc tài sản của người khác;

Thông tin thuộc bí mật công tác do cơ quan, đơn vị xác định theo quy định của pháp luật; thông tin về cuộc họp nội bộ của cơ quan, đơn vị; tài liệu do cơ quan, đơn vị soạn thảo cho công việc nội bộ.

Bên cạnh đó, các thông tin phải được công khai rộng rãi để bảo đảm đồng bộ với các luật chuyên ngành trong các lĩnh vực (như y tế, giáo dục, văn hóa, an toàn thực phẩm, môi trường, tài chính, đất đai, xây dựng, đấu thầu, lao động…).

Việc bổ sung thông tin về dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu do đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp, nhằm tạo thuận lợi cho người dân được tiếp cận rộng rãi hơn với các thông tin liên quan mật thiết đến đời sống, sản xuất, kinh doanh, lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng; đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng tăng của người dân.

Góp ý về dự án luật, đại diện Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát các quy định về các hành vi bị nghiêm cấm; thông tin công dân không được tiếp cận để đảm bảo các yêu cầu của Bộ luật Dân sự. 

Ngoài ra, dự thảo mở rộng các hành vi bị nghiêm cấm hơn so với Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 nhưng vẫn còn các quy định trừu tượng, khó minh định như “gây ảnh hưởng xấu”, “gây ảnh hưởng đến”, “hoạt động bình thường” nên đề nghị cân nhắc rà soát, chỉnh sửa; rà soát loại bỏ các nội dung đã được quy định tại các luật chuyên ngành…

Kết luận phiên họp Hội đồng thẩm định, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cho biết dự thảo luật chưa có quy định cụ thể về cơ chế khiếu nại, khởi kiện để công dân được bảo vệ quyền tiếp cận thông tin của mình; chưa có những quy định đề cao trách nhiệm của cơ quan, đơn vị trong việc công khai, cung cấp thông tin.

Do đó, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo có nghiên cứu kỹ lưỡng, cân nhắc bổ sung các quy định về chế tài, trách nhiệm pháp lý của các cơ quan, các đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin; rà soát các văn bản quy phạm pháp có liên quan đến trách nhiệm cung cấp thông tin, công khai thông tin, quyền cung cấp thông tin, đảm bảo không chồng chéo, mâu thuẫn giữa các luật…