DeepSeek có thể đã "vượt rào" cấm của Mỹ, huấn luyện AI trên chip tốt nhất của Nvidia

Công ty khởi nghiệp AI hàng đầu Trung Quốc DeepSeek được cho là đã huấn luyện mô hình trí tuệ nhân tạo mới nhất trên dòng chip tiên tiến nhất của Nvidia, bất chấp các lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ với Trung Quốc, Reuters trích dẫn tiết lộ của một quan chức cấp cao trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump.

Theo vị này, mô hình AI mới của DeepSeek, dự kiến ra mắt ngay trong tuần tới, được đào tạo trên nền tảng chip Blackwell, dòng chip AI cao cấp nhất hiện nay của Nvidia.

Quan chức trên cho biết phía Mỹ tin rằng DeepSeek có thể đã tìm cách xóa bỏ các dấu vết kỹ thuật có thể để lộ việc sử dụng chip AI do Mỹ sản xuất. Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ Washington đã thu thập thông tin này bằng cách nào.

Quan chức Mỹ cũng không cho biết DeepSeek đã tiếp cận các chip Blackwell như thế nào, song nhấn mạnh: “Chúng tôi không xuất khẩu chip Blackwell sang Trung Quốc”. Hàm ý ở đây là nếu DeepSeek thực sự sở hữu và sử dụng các chip này, khả năng cao đã có sự vi phạm trong kiểm soát xuất khẩu.

Thông tin này có thể khiến những tranh luận tại Washington thêm gay gắt. Các nhà hoạch định chính sách Mỹ hiện vẫn đang loay hoay xác định đâu là lằn ranh tiếp cận của Trung Quốc đối với những công nghệ được xem là “tài sản chiến lược” của ngành bán dẫn AI Mỹ.

Các nghị sĩ và quan chức Mỹ có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc lo ngại tự do xuất khẩu những con chip tiên tiến có thể làm suy giảm lợi thế công nghệ và vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Trong khi ngược lại, cố vấn AI của Nhà Trắng David Sacks và CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng việc cho phép xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc có thể làm giảm động lực tự chủ công nghệ của các đối thủ nội địa Trung Quốc như Huawei, từ đó giúp duy trì khoảng cách giữa Nvidia, AMD và các nhà sản xuất Trung Quốc.

Hiện nay, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do Bộ Thương mại Mỹ giám sát vẫn cấm xuất khẩu dòng chip Blackwell sang Trung Quốc.

Tháng 8 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng bật đèn xanh cho Nvidia xuất khẩu phiên bản rút gọn của dòng chip Blackwell sang Trung Quốc. Dù vậy, ông nhấn mạnh những con chip tiên tiến nhất của hãng cần được ưu tiên cho doanh nghiệp Mỹ và không nên xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Đến tháng 12, quyết định cho phép các công ty Trung Quốc mua dòng chip tiên tiến thứ hai của Nvidia là H200 đã vấp phải phản ứng dữ dội từ các chính trị gia có quan điểm cứng rắn với Bắc Kinh. Dù vậy, việc giao hàng vẫn bị đình lại do các điều kiện ràng buộc trong quy trình phê duyệt.

Quan chức Mỹ tiết lộ thông tin cũng cho biết các hệ thống máy tính Blackwell mà DeepSeek sử dụng có thể nằm trong một cụm máy chủ đặt tại trung tâm dữ liệu của công ty ở Nội Mông (Trung Quốc). Theo ông, mô hình AI được huấn luyện tại đây có khả năng dựa trên kỹ thuật “chưng cất” tức khai thác, tinh lọc tri thức từ các mô hình do những công ty AI hàng đầu của Mỹ phát triển, như Anthropic, Google, OpenAI và xAI.

Kỹ thuật “chưng cất” trong AI là phương pháp sử dụng một mô hình lớn, đã được huấn luyện hoàn chỉnh và có năng lực mạnh, để đánh giá và dẫn dắt một mô hình mới nhỏ hơn. Qua quá trình này, mô hình mới có thể tiếp nhận phần nào tri thức và khả năng suy luận của mô hình cũ.

Đầu năm ngoái, DeepSeek từng khiến thị trường công nghệ chấn động khi công bố loạt mô hình AI được đánh giá có thể cạnh tranh với nhiều sản phẩm hàng đầu của Mỹ. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại tại Washington rằng Trung Quốc có thể thu hẹp khoảng cách trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo, bất chấp các rào cản kiểm soát xuất khẩu.